Janusz Kamiński, polski operator filmowy i laureat tegorocznej nagrody THR Visionary, przez trzy dekady unikał jednego, rozpoznawalnego stylu. Zamiast podporządkowywać historie własnej manierze, dobierał obiektywy, materiały filmowe, paletę barw i ruch kamery do potrzeb opowieści. Hollywood Reporter wskazuje pięć realizacji, w których ta zasada przyniosła szczególnie różne efekty.
W Liście Schindlera (1993) czarno-biały obraz nie miał służyć nostalgii, lecz przywoływać kroniki filmowe i dokumentalny zapis. Kontrastowe światło, ostre cienie, dym oraz ruch kamery nadały opowieści bezpośredniość kojarzoną z niemieckim ekspresjonizmem i powojennym kinem europejskim. Na tym monochromatycznym tle szczególnie mocno wybrzmiał czerwony płaszcz dziewczynki. Za zdjęcia do filmu Kamiński otrzymał pierwszego Oscara. W Szeregowcu Ryanie (1998) dążył z kolei do obrazu przypominającego nagrania z pierwszej linii frontu. Wyblakłe, metaliczne kolory, pozbawione części powłok obiektywy, które pozwalały na większe rozbłyski, oraz wąski kąt migawki sprawiły, że eksplozje i trafienia nabrały urywanego rytmu. Kamerę ręczną i zabrudzone obiektywy wykorzystano, by zbliżyć widza do żołnierzy. Ta praca przyniosła Kamińskiemu drugiego Oscara.
W Motylu i skafandrze (The Diving Bell and the Butterfly, 2007) kamera staje się okiem Jean-Dominique’a Bauby’ego, sparaliżowanego mężczyzny, który może poruszać tylko jedną powieką. Film rozpoczyna się z jego perspektywy: obraz jest rozmyty, kadry przechylone, a widzenie ograniczone i przerywane mrugnięciami. Wraz z rozwojem wyobraźni bohatera poszerza się także język wizualny, który przechodzi w miękkie, jasne pastele i wspomnienia Paryża oraz nadmorskich krajobrazów. Za tę subiektywną fotografię Kamiński otrzymał nominację do Oscara. Czas wojny (War Horse, 2011) pokazuje inną strategię. Spielberg i Kamiński sięgnęli po rozległe, malarskie kadry klasycznych westernów i filmów epickich. Anamorficzne kadry szerokoekranowe, złote barwy, świetliste niebo i sylwetki na tle krajobrazu nadały historii konia opowiadanej podczas pierwszej wojny światowej baśniowy charakter, zanim obraz został skonfrontowany z błotem i wojennym okrucieństwem.
W Monachium (2005) Kamiński odwołał się do surowego, pełnego podejrzliwości kina lat 70. Ziarnista faktura, lekko wyblakły obraz, stonowane ziemiste kolory i częste użycie obiektywów zmiennoogniskowych budują atmosferę obserwacji oraz niepokoju. Styl przypomina epokę, ale nie staje się prostą imitacją. Zestawienie tych pięciu filmów pokazuje, że najważniejszą cechą pracy Kamińskiego nie jest jeden łatwy do powtórzenia wygląd obrazu. Jego metoda polega na dopasowaniu formy do opowieści, emocji bohaterów i świata przedstawionego.
Słownik artykułu
Krótkie objaśnienia terminów występujących w tekście. Każde hasło prowadzi do szerszej definicji i przykładów użycia.
Parametr pracy kamery wpływający na sposób rejestrowania ruchu. Wąski kąt migawki może nadać obrazowi bardziej urywany i nerwowy charakter.
Technika zdjęciowa wykorzystywana do uzyskania szerokiego obrazu o charakterystycznych proporcjach i wyglądzie.
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!