Zdjęcie: © NASA Hubble Space Telescope / Unsplash
Źródło: unsplash.com/photos/PtF8XuvnzZ8
Meteoryty mogą przechowywać zapis warunków, które panowały jeszcze przed powstaniem Słońca. Analiza jednego z takich obiektów wskazuje, że ponad 4,5 miliarda lat temu chmura gazu i pyłu, z której narodził się Układ Słoneczny, była przeniknięta silnym polem magnetycznym. Pole to mogło pomagać grawitacji w kierowaniu materii ku rosnącej gwieździe.
Naukowcy od dawna próbują ustalić, co przede wszystkim doprowadziło do skupienia gazu tworzącego Słońce. Grawitacja bez wątpienia przyciąga materię, ale wcześniejsze badania wskazywały również na obecność pola magnetycznego w całym Układzie Słonecznym już po powstaniu Słońca. Trudniej było sprawdzić, czy magnetyzm działał także na wcześniejszym etapie, gdy gwiazda dopiero zaczynała się formować.
Zespół kierowany przez Cauê Borlinę z Purdue University przeanalizował meteoryt, który spadł na Ziemię w 2008 roku. Badacze skupili się na pięciu inkluzjach zawierających żelazo, czyli bardzo starych składnikach mineralnych powstałych jeszcze przed Słońcem i planetami. Elektrony w żelazie mogą zmieniać swoje ułożenie pod wpływem pola magnetycznego, dzięki czemu minerał zachowuje informację o jego obecności. Do odczytania tego zapisu naukowcy użyli czułych magnetometrów
Słownik artykułu
Krótkie objaśnienia terminów występujących w tekście. Każde hasło prowadzi do szerszej definicji i przykładów użycia.
Sama obecność pola nie dowodzi jeszcze, że to ono odpowiadało za dopływ materii do Słońca. Wynik można jednak zestawić z symulacjami powstawania układów planetarnych. Modele wskazują, że silniejsze pola magnetyczne mogą transportować większe ilości gazu w stronę młodej gwiazdy. Oznacza to, że w najwcześniejszej fazie, określanej jako klasa 0, magnetyzm mógł istotnie zwiększać tempo gromadzenia materii.
Niektóre modele zakładają, że w tej fazie formujące się Słońce mogło gromadzić ponad 300 mas Ziemi gazu rocznie. To wartość wynikająca z modeli, a nie bezpośredni pomiar tempa wzrostu naszej gwiazdy. Zmierzone pole jest jednak wystarczająco silne, aby jego udział w tym procesie nie mógł zostać pominięty. Najostrożniejszy wniosek brzmi więc: grawitacja prawdopodobnie nie była jedynym czynnikiem wpływającym na budowę młodego Układu Słonecznego.
Wyniki opublikowane w Proceedings of the National Academy of Sciences należą do pierwszych pomiarów odnoszących się bezpośrednio do fazy klasy 0. Indrani Das, astrofizyczka teoretyczna z Academia Sinica Institute of Astronomy and Astrophysics, oceniła, że badanie daje ważny wgląd w początki Układu Słonecznego. Jednocześnie podkreśliła potrzebę zebrania większej liczby danych.
Najważniejszym ograniczeniem pracy jest niewielka próbka. Jeden meteoryt i pięć inkluzji dostarczają konkretnego śladu dawnego pola, ale nie pozwalają jeszcze określić, jak powszechne i jak trwałe było ono w całej chmurze, z której powstał Układ Słoneczny. Pomiary kolejnych meteorytów będą potrzebne, aby sprawdzić, czy podobny zapis powtarza się w innych materiałach. Dopiero wtedy będzie można dokładniej ocenić, jak dużą rolę magnetyzm odgrywał obok grawitacji oraz czy podobny mechanizm mógł działać również przy narodzinach innych układów planetarnych.
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!