Zdjęcie: © David Clode / Unsplash
Źródło: unsplash.com/photos/L7CI8_VzqfE
Około 520 milionów lat temu nawet jedne z największych drapieżników kambryjskich mórz nie były bezpieczne przed atakiem. Na pojedynczej skamieniałej płetwie należącej do Amplectobelua symbrachiata naukowcy znaleźli uszkodzenie, które wygląda jak ślad ugryzienia. Ciemna obwódka wokół rany sugeruje, że uraz mógł zagoić się jeszcze za życia zwierzęcia. Najbardziej prawdopodobna interpretacja zakłada atak innego radiodonta, ale badacze podkreślają, że nie jest to pewne rozstrzygnięcie.
Amplectobelua symbrachiata należała do radiodontów, wymarłej grupy morskich stawonogów. Zwierzęta te przypominały połączenie kałamarnicy i homara. Przy głowie miały dwa silne, chwytne wyrostki, które pomagały im łapać zdobycz, a po bokach ciała znajdowały się szeregi płatów służących do pływania. Płaty zmniejszały się w kierunku tylnej części ciała. Radiodonty mogły osiągać prawie metr długości, co w kambrze czyniło je jednymi z największych drapieżników w morzu.
Słownik artykułu
Krótkie objaśnienia terminów występujących w tekście. Każde hasło prowadzi do szerszej definicji i przykładów użycia.
Wymarła grupa morskich stawonogów z okresu kambryjskiego. Miały chwytną część ciała przy głowie oraz boczne płaty służące do pływania.
Metoda analizy składu chemicznego materiału z użyciem promieniowania rentgenowskiego. W badaniu posłużyła do sprawdzenia obecności niklu w żelaznych obiektach.
Ciemnienie obszaru wokół urazu, które u współczesnych stawonogów może towarzyszyć odtwarzaniu uszkodzonych tkanek.
Zrzucenie starego pancerza przez stawonoga, umożliwiające wzrost.
Na krawędzi płetwy badacze zauważyli nietypową strukturę w kształcie litery W. Taki ślad może powstać, gdy dwa zęby lub kły rozrywają tkankę. Trzeba było jednak wykluczyć, że uszkodzenie pojawiło się dopiero po śmierci zwierzęcia, na przykład podczas rozpadu albo kruszenia skamieniałości. W tym celu zespół zastosował mapowanie fluorescencji rentgenowskiej. Analiza wykazała, że skład chemiczny obszaru w kształcie litery W jest zgodny z resztą skamieniałości. Wskazuje to, że struktura była częścią pierwotnie zachowanej płetwy, a nie późniejszym efektem jej łuszczenia się.
Dodatkową wskazówką jest czarna obwódka widoczna wokół uszkodzenia. U współczesnych stawonogów ciemnienie w miejscu urazu może towarzyszyć odtwarzaniu uszkodzonych tkanek. Naukowcy interpretują ten ślad jako możliwy zapis melanizacji, czyli procesu związanego z gojeniem. Oznaczałoby to, że zwierzę przeżyło atak wystarczająco długo, by rana zaczęła się regenerować. To wniosek oparty na porównaniu ze współczesnymi stawonogami, a nie bezpośrednia obserwacja procesu zachodzącego u kambryjskiego zwierzęcia.
Autorzy badania nie mogą wskazać sprawcy z całkowitą pewnością. Ugryzienie mogło zadać inne zwierzę z grupy radiodontów, a nawet przedstawiciel tego samego gatunku. Taka możliwość oznaczałaby, że wśród tych dawnych drapieżników dochodziło do ataków między osobnikami, być może także do kanibalizmu. Jest to jednak hipoteza wynikająca z kształtu i położenia rany, a nie fakt bezpośrednio potwierdzony przez skamieniałość.
Alternatywą pozostaje uraz powstały podczas wylinki. Stawonogi mogą ulegać uszkodzeniom, gdy zrzucają zewnętrzny oskórek, dlatego nie da się całkowicie wykluczyć takiego scenariusza. Zdaniem badaczy pojedyncze rozdarcie byłoby jednak bardziej typowe dla problemu podczas linienia, podczas gdy forma W bardziej przypomina ślad po dwóch punktach nacisku. Znaczenie ma także lokalizacja urazu na płacie. Może ona pasować do sytuacji, w której zwierzę próbowało uciec przed napastnikiem.
Znalezisko jest wyjątkowe także dlatego, że płaty radiodontów były miękkie i bardzo rzadko zachowują się w zapisie kopalnym. Dotychczas znaleziono około dziesięciu podobnych, odizolowanych płatów. W kompletniejszych skamieniałościach nawet obecność rany nie musi być widoczna, jeśli uszkodzony fragment pozostaje ukryty albo nie zachowa się w odpowiedni sposób. Dla porównania, na skamieniałościach trylobitów odkryto setki prawdopodobnych śladów drapieżnictwa. Trylobity miały twardy egzoszkielet, były znacznie częstsze w zapisie kopalnym i przetrwały około 250 milionów lat, podczas gdy radiodonty wymarły około 480 milionów lat temu.
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!