Zdjęcie: © Matt Bennett / Unsplash
Źródło: unsplash.com/photos/78hTqvjYMS4
Czy można mieć pewność, że pieniądze odłożone na emeryturę wystarczą do końca życia? Prof. Joanna Tyrowicz przekonywała, że nie daje jej żaden instrument zabezpieczenia emerytalnego. Ekonomistka z Uniwersytetu Warszawskiego i członkini Rady Polityki Pieniężnej zwróciła jednak uwagę, że publiczny system ma istotną cechę: emerytura z ZUS jest wypłacana dożywotnio.
Podczas Campus Polska Przyszłości w Olsztynie prof. Tyrowicz zapytała uczestników, kto wierzy, że otrzyma pieniądze z publicznego zabezpieczenia emerytalnego z ZUS. Jak opisywała Interia Biznes, wiele osób nie podniosło ręki. Fragmenty jej wystąpienia zaczęły później krążyć na platformie X, a część komentujących odebrała wypowiedź jako obronę ZUS.
Sens argumentu ekonomistki był jednak szerszy. Jej zdaniem nawet duży kapitał nie rozwiązuje problemu tego, jak podzielić zgromadzone pieniądze na wszystkie dni emerytury, ponieważ nie znamy momentu śmierci. Osoba, która będzie żyła dłużej, może wyczerpać własne oszczędności, jeśli wcześniej ustali zbyt wysokie wypłaty. Z kolei ostrożne wypłacanie pieniędzy może oznaczać bardzo niski poziom życia w czasie emerytury.
Prof. Tyrowicz wskazywała, że problem można ograniczać przez dzielenie ryzyka z innymi osobami. W takim ujęciu osoby, które żyją dłużej, otrzymują świadczenia finansowane także dzięki składkom osób umierających wcześniej. To właśnie element ubezpieczeniowy odróżnia dożywotnią emeryturę od samodzielnego wydawania zgromadzonego kapitału. Jak podsumowała ekonomistka: "Żaden instrument zabezpieczenia emerytalnego nie rozwiązuje problemu ryzyka, że umrzemy szybciej, niż pieniądze nam się skończą".
Słownik artykułu
Krótkie objaśnienia terminów występujących w tekście. Każde hasło prowadzi do szerszej definicji i przykładów użycia.
Gwarantowany przez państwo minimalny poziom emerytury dla osób spełniających określone warunki.
Mechanizm okresowego dostosowywania określonej kwoty lub limitu do zmian cen, wynagrodzeń albo innego wskaźnika. Ma zapobiegać spadkowi realnej wartości tego parametru.
Podstawowa część publicznego systemu emerytalnego, związana w Polsce z wypłatami realizowanymi przez ZUS.
Ekonomistka podkreślała jednocześnie, że konstrukcja systemu emerytalnego nie rozwiązuje problemu poziomu życia seniorów. Gwarancja emerytury minimalnej jest zabezpieczeniem przed całkowitym brakiem dochodu, ale nie oznacza, że przyszłe świadczenie będzie odpowiadało wcześniejszym zarobkom. Ostateczna kwota zależy między innymi od przebiegu aktywności zawodowej i zapisów emerytalnych.
Bartłomiej Orzeł z think tanku Project Tempo oceniał na platformie X, że wypowiedź Tyrowicz dotyczyła konstrukcji ubezpieczenia, a nie wysokości przyszłych emerytur. W jego ocenie alternatywą dla dożywotniego świadczenia byłoby odkładanie pieniędzy z założeniem, że wystarczą nawet do bardzo późnego wieku. Po wyczerpaniu kapitału osoba żyjąca dłużej zostałaby bez środków na utrzymanie.
Oskar Sobolewski, ekspert emerytalny i rynku pracy w HRK, zwrócił uwagę, że w kolejnych dekadach relacja emerytury do wynagrodzenia ma spadać, co oznaczałoby niższe świadczenia w porównaniu z pensjami. Jednocześnie podkreślił, że emerytura z ZUS jest wypłacana dożywotnio i waloryzowana. Dotyczy to także osób, które żyją znacznie dłużej niż wynikałoby ze statystycznych tablic dalszego trwania życia.
Wniosek z dyskusji nie sprowadza się więc do wyboru między ZUS a prywatnymi oszczędnościami. Publiczna emerytura zapewnia ochronę przed ryzykiem wyczerpania pieniędzy, ale sama może nie wystarczyć do utrzymania oczekiwanego poziomu życia. Dlatego Sobolewski zaleca regularne oszczędzanie z wykorzystaniem dostępnych instrumentów, przy jednoczesnym uwzględnieniu świadczenia z I filaru, na które składki odprowadzają pracownicy i przedsiębiorcy.
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!