Zdjęcie: © Krists Luhaers / Unsplash
Źródło: unsplash.com/photos/AtPWnYNDJnM
Regularne chodzenie do kina, muzeum, galerii, teatru, na koncerty lub do opery może wiązać się z młodszym funkcjonowaniem organizmu u osób starszych. Tak wynika z badania opublikowanego 14 lipca w Journal of Epidemiology & Community Health. Naukowcy nie wykazali jednak, że sama aktywność kulturalna spowalnia starzenie. Zaobserwowali jedynie wyraźny związek między częstszym uczestnictwem w kulturze a niższym wiekiem fizjologicznym.
Zespół z Institute of Science, Tokyo przeanalizował dane osób w wieku co najmniej 50 lat mieszkających w Anglii. Wykorzystano informacje z English Longitudinal Study of Ageing, długoterminowego badania dotyczącego starzenia się i zdrowia. Uczestników podzielono między innymi według częstotliwości udziału w wydarzeniach kulturalnych. Osoby, które robiły to co najmniej raz na kilka miesięcy, miały średni wiek fizjologiczny wynoszący 66,9 roku. W grupie uczestniczącej w kulturze rzadziej średnia wynosiła 69,9 roku. Różnica sięgała więc około 3 lat. Wiek rzeczywisty obu grup był bardziej zbliżony i wynosił odpowiednio 68,7 oraz 70,3 roku. Oznacza to, że w grupie bardziej aktywnej kulturalnie parametry związane z funkcjonowaniem organizmu sugerowały niższy wiek niż wynikałoby to z daty urodzenia.
Słownik artykułu
Krótkie objaśnienia terminów występujących w tekście. Każde hasło prowadzi do szerszej definicji i przykładów użycia.
Autorzy wskazują kilka możliwych wyjaśnień zaobserwowanego związku. Wydarzenia kulturalne często odbywają się wśród innych ludzi, dlatego mogą sprzyjać budowaniu relacji i ograniczać poczucie samotności. Przywołane w badaniu brytyjskie analizy z 2019 roku wskazywały, że osoby regularnie uczestniczące w kulturze były z czasem mniej narażone na samotność. Naukowcy zauważają też, że osoby angażujące się w wydarzenia kulturalne częściej odżywiają się zdrowo i są aktywne fizycznie. Trzecim możliwym mechanizmem jest wpływ na zdrowie psychiczne. Kontakt ze sztuką i innymi ludźmi może wiązać się z mniejszym dystresem psychicznym, a niższy poziom stresu i obciążenia psychicznego jest związany z wolniejszym starzeniem fizjologicznym.
Wiek fizjologiczny opisuje, jak sprawnie działa organizm, zamiast ograniczać się do liczby lat od urodzenia. W analizie wykorzystano wynik łączący pomiary z pięciu obszarów. Oceniano układ krążenia na podstawie ciśnienia krwi i pulsu, płuca poprzez ilość powietrza wydychanego w jednym oddechu, a także wybrane parametry krwi, w tym poziom białka transportującego tlen i białka związanego z krzepnięciem. Uwzględniano również metabolizm, między innymi stężenie cukru we krwi i cholesterolu, oraz funkcjonowanie mięśni i kości. W tym ostatnim obszarze brano pod uwagę masę ciała w relacji do wzrostu, siłę uścisku dłoni i szybkość chodzenia. Wyższy wiek fizjologiczny wiąże się z większym ryzykiem chorób i zgonu. Przywołane w źródle badanie z 2025 roku, oparte na danych 20 tysięcy osób w Stanach Zjednoczonych, sugerowało, że ten wskaźnik może lepiej przewidywać ryzyko zgonu u starszych dorosłych niż sam wiek chronologiczny.
Badanie ma charakter obserwacyjny, dlatego nie pozwala stwierdzić, że uczestnictwo w kulturze bezpośrednio opóźnia starzenie organizmu. Autorzy podkreślają potrzebę dalszych analiz i wskazują na możliwość odwrotnej przyczynowości. Osoby już wcześniej zdrowsze, sprawniejsze i wolniej starzejące się mogły mieć więcej energii, czasu oraz środków, by chodzić do kina, muzeum czy teatru. Na wyniki mogły wpływać także różnice między uczestnikami, w tym płeć, dochody, aktywność zawodowa i początkowy stan zdrowia. Z tego powodu obserwowanej różnicy nie należy traktować jako obietnicy konkretnego efektu zdrowotnego.
Wnioski są zgodne z wcześniejszymi obserwacjami dotyczącymi programów artystycznych dla starszych osób. Amerykańskie Creativity and Aging Study z 2006 roku wskazywało na korzystny wpływ lokalnych programów artystycznych na zdrowie uczestników. Przykładem są zajęcia organizowane dla osób po 50. roku życia przez High Museum of Art w Atlancie. Według dyrektora odpowiedzialnego za edukację i zaangażowanie społeczne uczestnicy tych programów mówią o większym poczuciu więzi z samymi sobą i z innymi osobami. Takie obserwacje ilustrują możliwe znaczenie kontaktu społecznego, ciekawości i wspólnego uczenia się, ale nie zastępują dowodów z badań, które mogłyby rozstrzygnąć, czy aktywność kulturalna rzeczywiście wpływa na tempo starzenia.
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!