Zdjęcie: © Julia Koblitz / Unsplash
Źródło: unsplash.com/photos/RlOAwXt2fEA
Młodsze pokolenia mogą starzeć się biologicznie szybciej niż poprzednie. Tak sugeruje badanie opublikowane w czasopiśmie Nature Medicine 22 czerwca. Naukowcy z Washington University School of Medicine w St. Louis wskazują, że przyspieszone starzenie komórek może mieć związek z rosnącą częstością niektórych nowotworów o wczesnym początku. Wyniki pokazują jednak przede wszystkim zależność statystyczną, a nie dowód, że szybsze starzenie biologiczne bezpośrednio powoduje raka.
Autorzy badania przeanalizowali dane z dwóch dużych baz. W UK Biobank sprawdzili markery krwi u ponad 150 tysięcy dorosłych osób. Porównali ludzi urodzonych na początku lat 50. z osobami urodzonymi od końca lat 60. do początku lat 70. W amerykańskim programie badawczym All of Us przeanalizowali dane ponad 10 tysięcy dorosłych, zestawiając osoby urodzone w latach 60. z osobami urodzonymi w latach 90. Główną miarą był PhenoAge, wskaźnik oparty na wieku metrykalnym i dziewięciu biomarkerach krwi. Na tej podstawie naukowcy obliczyli lukę wieku, która wskazuje, czy organizm wygląda biologicznie na starszy lub młodszy, niż wynikałoby to z wieku danej osoby.
W dodatkowej analizie naukowcy sprawdzili, czy zależność między luką wieku a nowotworami utrzymuje się po uwzględnieniu palenia tytoniu, otyłości, długości telomerów i predyspozycji genetycznych. Według autorów związki nadal były widoczne. Nie oznacza to jednak, że jeden wynik biologiczny wyjaśnia wszystkie przypadki zachorowań ani że można na jego podstawie określić ryzyko konkretnej osoby. Badacze zaznaczyli, że potrzebne są dalsze prace, aby ustalić, dlaczego starzenie biologiczne mogło przyspieszyć w młodszych pokoleniach i jak dokładnie łączy się to z nowotworami.
Ketan Thanki, chirurg kolorektalny z MemorialCare Todd Cancer Institute w Kalifornii, ocenił, że badanie dostarcza ważnych informacji, ale nie wskazuje jednej przyczyny opisywanego zjawiska. Jako możliwe czynniki przyspieszonego starzenia biologicznego wymieniane są otyłość i zaburzenia metaboliczne, niezdrowa dieta, długi czas spędzany w pozycji siedzącej, zaburzenia rytmu dobowego oraz kontakt z substancjami chemicznymi obecnymi w środowisku. Są to czynniki wskazywane także we wcześniejszych badaniach, jednak ich znaczenie dla różnic między pokoleniami wymaga dalszego wyjaśnienia.
Wzrost liczby zachorowań w młodszych grupach wiekowych opisywano już w innych analizach. Badanie z 2023 roku wskazało, że globalna częstość nowotworów o wczesnym początku zwiększyła się o 79 procent w latach 1990 do 2019. Z kolei analiza z 2025 roku wykazała, że osoby urodzone w latach 90. w Australii, Kanadzie, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych miały co najmniej czterokrotnie wyższe ryzyko raka jelita grubego o wczesnym początku niż osoby urodzone w latach 60. W styczniu 2026 roku American Cancer Society podało, że w USA rak jelita grubego jest obecnie najczęstszą przyczyną zgonów z powodu nowotworów wśród osób poniżej 50. roku życia. Jednocześnie ogólna umieralność z powodu nowotworów w tej grupie spadła w ciągu trzech dekad o 44 procent, a częstość nowotworów u osób po 50. roku życia również się zmniejsza.
Eksperci zwracają uwagę na znaczenie działań, które mogą ograniczać część modyfikowalnych czynników ryzyka. Wymieniają dietę opartą na możliwie mało przetworzonych produktach, regularną aktywność aerobową i ćwiczenia siłowe, ograniczenie alkoholu oraz unikanie tytoniu. Podkreślają także rolę badań przesiewowych, ponieważ wcześniejsze wykrycie wielu nowotworów zwiększa możliwości leczenia. Thanki ocenił, że rosnąca liczba zachorowań wśród młodych dorosłych może wymagać ponownego spojrzenia na styl życia oraz sposób rozpoznawania chorób. Autorzy badania nie postulują jednak na tej podstawie konkretnych zmian w badaniach przesiewowych i podkreślają potrzebę dalszych analiz.
Słownik artykułu
Krótkie objaśnienia terminów występujących w tekście. Każde hasło prowadzi do szerszej definicji i przykładów użycia.
Wiek biologiczny opisuje stan organizmu i tempo zachodzących w nim zmian, które nie zawsze odpowiadają liczbie lat od narodzin. Można go szacować na podstawie określonych zmian w DNA.
PhenoAge to wskaźnik starzenia biologicznego oparty na wieku metrykalnym oraz dziewięciu biomarkerach krwi.
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!