Zdjęcie: © Jimmy Dean / Unsplash
Źródło: unsplash.com/photos/Yn0l7uwBrpw
Konserwanty obecne w wielu produktach przetworzonych mogą być związane z większym ryzykiem nadciśnienia i chorób sercowo naczyniowych, wynika z badania opublikowanego w European Heart Journal. Wśród osób spożywających największe ilości konserwantów nieantyoksydacyjnych ryzyko nadciśnienia było o 29% wyższe niż w grupie o najniższym spożyciu, a ryzyko choroby sercowo naczyniowej było wyższe o 16%. Największe spożycie konserwantów antyoksydacyjnych wiązało się z 22% wyższym ryzykiem nadciśnienia. Autorzy podkreślają jednak, że badanie miało charakter obserwacyjny i nie dowodzi, iż to właśnie dodatki bezpośrednio wywołały te problemy zdrowotne.
Analizę wykonano w ramach francuskiego projektu NutriNet Santé, który bada związki między żywieniem a zdrowiem. Objęła ona 112 395 dorosłych ochotników mieszkających we Francji. Co sześć miesięcy uczestnicy zapisywali wszystkie produkty i napoje spożywane w ciągu trzech dni. Następnie badacze sprawdzali skład tych produktów, w tym obecność konserwantów i innych dodatków. Dzięki temu analizowano nie tylko ogólne deklaracje dotyczące diety, lecz także konkretne składniki znajdujące się w żywności i napojach.
Słownik artykułu
Krótkie objaśnienia terminów występujących w tekście. Każde hasło prowadzi do szerszej definicji i przykładów użycia.
Badanie, w którym naukowcy obserwują dane dotyczące istniejących grup, bez losowego przydzielania uczestników do terapii. Pozwala wykrywać zależności, ale samo nie potwierdza przyczynowości.
Stres oksydacyjny to stan związany z działaniem reaktywnych form tlenu, które mogą uszkadzać składniki komórek, w tym DNA.
Naukowcy przeanalizowali 17 konserwantów spożywanych przez uczestników najczęściej. Osiem z nich wykazało konkretny związek statystyczny z większym ryzykiem nadciśnienia. Chodziło o sorbinian potasu, pirosiarczyn potasu, azotyn sodu, kwas askorbinowy, askorbinian sodu, erytrobinian sodu, kwas cytrynowy oraz ekstrakty z rozmarynu. Kwas askorbinowy, oznaczany jako E300, był dodatkowo powiązany z chorobami sercowo naczyniowymi. Wynik dotyczący pojedynczej substancji nie oznacza jednak, że jej obecność w jednym produkcie musi prowadzić do nadciśnienia albo choroby serca.
Konserwanty są dodawane do żywności między innymi po to, aby ograniczać rozwój bakterii i pleśni, spowalniać psucie się produktów oraz pomagać w zachowaniu ich koloru, smaku lub świeżości. W badaniu rozróżniono między innymi konserwanty nieantyoksydacyjne i antyoksydacyjne. Pierwsze mają przede wszystkim ograniczać rozwój potencjalnie szkodliwych mikroorganizmów. Drugie spowalniają oksydację, czyli proces, który może powodować brązowienie żywności, powstawanie niepożądanego smaku oraz jełczenie.
Autorzy uwzględnili inne czynniki, które mogą zwiększać lub zmniejszać ryzyko chorób sercowo naczyniowych, ale obserwacyjny charakter analizy nadal ogranicza możliwość wyciągania wniosków przyczynowych. Osoby spożywające większe ilości dodatków mogą różnić się od pozostałych także innymi elementami diety, stylem życia lub ogólnym udziałem żywności przetworzonej. Samo stwierdzenie, że dwie cechy występują razem częściej, nie rozstrzyga, która z nich odpowiada za obserwowany wynik.
Jednym z możliwych wyjaśnień jest stres oksydacyjny. Występuje on wtedy, gdy reaktywne cząsteczki gromadzą się szybciej, niż organizm może je neutralizować, co potencjalnie może z czasem uszkadzać komórki i tkanki. Naukowcy sprawdzają także, czy niektóre konserwanty mogą wpływać na funkcjonowanie trzustki. Narząd ten uczestniczy w regulacji stężenia glukozy i metabolizmu, dlatego jego zaburzenia mogłyby mieć szersze konsekwencje dla organizmu. Są to jednak proponowane mechanizmy, a nie dowody uzyskane w tym badaniu na to, że konkretne dodatki wywołują choroby.
Zespół badawczy analizuje obecnie, w jaki sposób dodatki do żywności i żywność ultraprzetworzona mogą wpływać na stan zapalny, stres oksydacyjny, profil metaboliczny krwi oraz mikrobiotę jelitową. Badacze chcą w ten sposób lepiej zrozumieć, dlaczego ekspozycja na niektóre dodatki może być związana z większym ryzykiem chorób i czy same konserwanty rzeczywiście uczestniczą w tym procesie. Na obecnym etapie nie można jeszcze rozdzielić tych możliwych efektów od wpływu całego wzorca żywienia.
Autorzy wskazują, że wyniki uzasadniają ponowną ocenę korzyści i ryzyka związanego z dodatkami przez instytucje zajmujące się bezpieczeństwem żywności, w tym Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz amerykańską Agencję Żywności i Leków. Jednocześnie badanie jest zgodne z istniejącymi zaleceniami, aby częściej wybierać produkty nieprzetworzone lub minimalnie przetworzone i unikać zbędnych dodatków. Nie oznacza to, że pojedynczy składnik lub jeden produkt można na podstawie tych wyników uznać za bezpośrednią przyczynę choroby. Najważniejszym ograniczeniem pozostaje brak dowodu przyczynowości.
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!