Słownik redakcyjny
Definicje i pojęcia
Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.
- Liczba haseł
- 7068
- Widoczny zakres
- 1441-1530
Indeks alfabetyczny
R
70 haseł
Randomizowane badanie kliniczne
Badanie, w którym uczestnicy są przydzielani do określonych grup według ustalonego schematu, aby porównać skutki różnych postępowań.
Randomizowany schemat naprzemienny
Układ badania, w którym ta sama osoba przechodzi przez różne warunki w oddzielnych okresach. Wyniki można porównywać między warunkami oraz w obrębie poszczególnych uczestników.
Ransomware-as-a-service
Model działalności cyberprzestępczej, w którym operatorzy udostępniają narzędzia ransomware innym przestępcom w zamian za część uzyskanych zysków.
Rating kredytowy
Ocena zdolności firmy lub państwa do terminowej spłaty zobowiązań. Niższy rating zwykle oznacza wyższe ryzyko kredytowe.
Rdzeń sieci wodorowej
Główna planowana sieć rurociągów przeznaczonych do przesyłu wodoru między producentami a odbiorcami przemysłowymi.
Reaktywne formy tlenu
Cząsteczki powstające naturalnie podczas wykorzystania tlenu przez komórki. Ich nadmiar może uszkadzać tkanki.
Real-Time Bidding (RTB)
System automatycznych aukcji reklamowych, w których firmy konkurują o możliwość wyświetlenia reklamy konkretnemu użytkownikowi.
Realne wynagrodzenia
Wynagrodzenia uwzględniające zmiany cen, pokazujące faktyczną siłę nabywczą dochodów.
Receptor 5-HT2A
Białko na powierzchni lub wewnątrz komórki, które rozpoznaje określone sygnały chemiczne. Psylocyna, aktywny produkt przemiany psylocybiny, pobudza ten receptor.
Receptor mózgowy
Element komórki nerwowej, który może reagować na określone substancje chemiczne. W eksperymencie wykorzystano komórki żabich jaj zmodyfikowane tak, aby wytwarzały ludzkie receptory.
Receptor rianodynowy RyR1
Białko w komórkach mięśniowych, które kontroluje uwalnianie jonów wapnia potrzebnych do skurczu mięśnia.
Receptory PPARα i PPARδ
Receptory komórkowe, które mogą uruchamiać geny związane z pobieraniem tłuszczu i wykorzystywaniem go jako źródła energii.
Redlining
Historyczna praktyka odmawiania kredytów, ubezpieczeń lub hipotek mieszkańcom wybranych dzielnic, często zamieszkanych w dużej mierze przez mniejszości rasowe i etniczne.
Regicide
Regicide to tryb rozgrywki, w którym zwycięstwo następuje natychmiast po pokonaniu regenta przeciwnika. Zasady tego trybu zwiększają znaczenie ochrony wskazanej postaci.
Regrywalność
Możliwość wielokrotnego przechodzenia gry w sposób, który pozostaje atrakcyjny dzięki zmienności lub różnym rozwiązaniom.
Regulacja emocji
Regulacja emocji obejmuje rozpoznawanie, rozumienie i kontrolowanie silnych stanów emocjonalnych oraz reakcji na nie.
Regulator ładowania
Element instalacji, który steruje przepływem energii z paneli do akumulatorów.
Reguła HON
Federalne przepisy dotyczące emisji niebezpiecznych zanieczyszczeń powietrza z dużych zakładów petrochemicznych. Wymagają między innymi modernizacji kontroli emisji i monitoringu przy granicach zakładów.
Rehabilitacja kardiologiczna
Zorganizowany proces wspierający powrót do sprawności i bezpieczną aktywność po problemach kardiologicznych. Autorzy stanowiska wskazują na potrzebę szerszego dostępu do takich programów.
Rejestr Korzyści
Publiczny wykaz informacji o określonych korzyściach uzyskiwanych przez osoby pełniące funkcje publiczne.
Rejestr agentów
Centralny wykaz agentów działających w różnych środowiskach. Może zawierać informacje o ich właścicielach, aktywności, przeznaczeniu i ryzyku.
Rekord CAA
Rekord DNS określający, które urzędy certyfikacji mogą wystawiać certyfikaty dla danej domeny.
Rekurencyjne samodoskonalenie
Rekurencyjne samodoskonalenie oznacza koncepcję, w której systemy AI uczestniczą w trenowaniu, programowaniu lub tworzeniu kolejnych, bardziej zaawansowanych wersji AI.
Release Candidate
Wydanie testowe, które może stać się wersją finalną, jeśli nie zostaną wykryte istotne problemy.
Remediacja
Proces usuwania podatności lub ograniczania związanego z nią ryzyka, najczęściej przez wdrożenie poprawki albo zastosowanie zabezpieczenia zastępczego.
Rendezvous i dokowanie
Procedury umożliwiające zbliżenie się statków kosmicznych i ich połączenie na orbicie.
Rentowność netto
Relacja zysku netto do przychodów. Wskazuje, jaka część sprzedaży pozostaje spółce po uwzględnieniu wszystkich kosztów, podatków i pozostałych obciążeń.
Rentowność obligacji
Rentowność pokazuje dochód uzyskiwany z obligacji względem jej ceny. Ceny obligacji i ich rentowności poruszają się w przeciwnych kierunkach.
Replacement level
Poziom gry zbliżony do minimalnej wartości, jaką może zapewnić zawodnik dostępny na rynku.
Reprogramowanie komórek
Reprogramowanie komórek polega na zmianie ich właściwości tak, aby mogły rozwinąć się w inny typ komórek, na przykład komórki przypominające tkankę mózgową.
Retrieval-augmented generation
Technika łącząca generowanie odpowiedzi przez model językowy z wyszukiwaniem informacji w zewnętrznych bazach danych.
Retrospektywna analiza dokumentacji medycznej
Badanie, w którym naukowcy analizują wcześniej zgromadzone dane o pacjentach, zamiast przydzielać uczestników do grup w ramach nowego eksperymentu.
Reverse shell
Połączenie, w którym zaatakowany serwer inicjuje kanał komunikacji z systemem kontrolowanym przez napastnika.
Rezerwat zrównoważonego użytkowania
Obszar chroniony, na którym dotychczasowi mieszkańcy mogą pozostać i pozyskiwać produkty leśne zgodnie z zasadami ochrony przyrody.
Rich Communication Services
Standard komunikacji mobilnej rozszerzający tradycyjne wiadomości SMS o funkcje takie jak przesyłanie multimediów, potwierdzenia dostarczenia i komunikacja przez internet.
Ring 0
Najwyższy poziom uprawnień w architekturze systemu operacyjnego, zarezerwowany między innymi dla jądra i sterowników.
Robak komputerowy
Złośliwe oprogramowanie zdolne do automatycznego rozprzestrzeniania się między systemami lub środowiskami.
Robot miękki
Robot wykonany z elastycznych materiałów, zdolny do odkształcania się podczas ruchu.
Roe v. Wade
Orzeczenie Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych z 1973 roku, które przez dekady wyznaczało konstytucyjne ramy ochrony prawa do aborcji w USA. Gloria Steinem odwoływała się do jego odwrócenia w kontekście kontroli nad własnym ciałem.
Rola chmurowa
Zestaw uprawnień określający, do jakich zasobów i operacji ma dostęp użytkownik, aplikacja lub usługa w chmurze.
Rolling shutter
Sposób odczytu obrazu, w którym kolejne wiersze matrycy są rejestrowane po sobie. Przy szybkich ruchach może powodować zniekształcenia.
Rosetta 2
Technologia tłumacząca, która pozwalała uruchamiać na Macach z układami Apple silicon aplikacje przygotowane dla procesorów Intela.
Roster 53 zawodników
Przewidywana końcowa lista zawodników drużyny przed rozpoczęciem sezonu. W tym materiale obejmuje 53 graczy Patriots.
Rower elektryczny
Rower wyposażony w napęd elektryczny, który może ułatwiać jazdę i zwiększać zasięg użytkownika.
Royal Assent
Formalny etap brytyjskiego procesu legislacyjnego, po którym projekt ustawy staje się obowiązującym aktem prawnym.
Rozległy drobnokomórkowy rak płuca
Zaawansowana postać drobnokomórkowego raka płuca, w której choroba wykracza poza obszar możliwy do objęcia jednym miejscowym leczeniem.
Rozporządzenie UE w sprawie wylesiania
Przepisy Unii Europejskiej wymagające, aby wybrane towary importowane na rynek UE nie były powiązane z wylesianiem. Obejmują między innymi kakao, kawę, soję, olej palmowy, bydło, kauczuk i drewno.
Rozporządzenie w sprawie maszyn
Unijne przepisy określające wymagania dla maszyn, w tym urządzeń z samoczynnie zmieniającym się zachowaniem.
Rozpoznawanie dźwięków
Technologia identyfikująca istotne dźwięki z otoczenia urządzenia. W tym przypadku pomaga Siri uchwycić kontekst wydarzeń bez zachowywania całego nagrania.
Rozproszony system kontroli wersji
System, w którym uczestnicy mogą pracować na własnych lokalnych kopiach kodu, a następnie łączyć przygotowane zmiany.
Rozrywanie obrazu
Rozrywanie obrazu powstaje, gdy monitor pokazuje fragmenty dwóch różnych klatek w tym samym czasie. W ruchu jest widoczne jako poziome przesunięcia lub linie.
Rozstaw osi
Odległość między osiami przednią i tylną samochodu. Wpływa między innymi na ilość miejsca w kabinie oraz stabilność auta.
Rozszczepienie jądrowe
Proces wykorzystywany w obecnych elektrowniach jądrowych, w którym jądro atomu zostaje podzielone, uwalniając energię.
Rozszerzenie Medicaid
Poszerzenie dostępu do publicznego programu Medicaid dla osób o bardzo niskich dochodach, przewidziane w ramach reformy ACA.
Rozwarstwienie aorty
To pęknięcie wewnętrznej warstwy aorty, największej tętnicy w organizmie. Krew może wtedy rozdzielać warstwy ściany naczynia, ograniczać dopływ krwi do narządów lub doprowadzić do pęknięcia aorty.
Rozwiązanie dwupaństwowe
Koncepcja zakładająca istnienie obok siebie Izraela i niezależnego państwa palestyńskiego.
Ruch boczny
Przemieszczanie się napastnika między systemami w już przejętej sieci w celu zwiększenia kontroli i dotarcia do ważniejszych zasobów.
Ruck
Faza gry po zatrzymaniu zawodnika, gdy obie drużyny walczą o piłkę znajdującą się na ziemi.
Rule 10b5-1
Amerykańska zasada pozwalająca osobie mającej dostęp do informacji poufnych wcześniej ustalić harmonogram transakcji, gdy nie posiada takich informacji.
Runda Series D
Późny etap finansowania prywatnej spółki, zwykle wykorzystywany do dalszego skalowania działalności.
Runtime security
Runtime security oznacza obserwowanie i ochronę oprogramowania podczas jego działania, a nie wyłącznie przed wdrożeniem.
Rynek terminowy
Rynek, na którym ustala się cenę i warunki dostawy energii w przyszłości.
Ryzyko odwrócenia redukcji emisji
Ryzyko, że wcześniej wykazana korzyść klimatyczna zostanie później utracona, ponieważ zmagazynowany węgiel trafi z powrotem do atmosfery.
Ryzyko systemowe
Ryzyko systemowe to zagrożenie, którego skutki mogą rozprzestrzeniać się między wzajemnie powiązanymi ludźmi, instytucjami, infrastrukturą lub sektorami.
Ryzyko względne
Porównanie częstości danego zdarzenia między dwiema grupami, wyrażone względem ryzyka w grupie odniesienia.
Rzeka atmosferyczna
Wąski, wydłużony pas bardzo wilgotnego powietrza, który może transportować duże ilości pary wodnej i przynosić intensywne opady.
Rzemieślnicze górnictwo złota
Wydobywanie złota na niewielką skalę, zwykle z użyciem prostych narzędzi lub małego sprzętu. Może odbywać się legalnie albo bez wymaganych zezwoleń.
Rzetelny proces sądowy
Zbiór gwarancji chroniących osobę przed arbitralnym działaniem władz, w tym prawo do informacji o zarzutach, obrony i rozpatrzenia sprawy przez właściwy organ.
Rzut karny
W piłce ręcznej rzut wykonywany z odległości siedmiu metrów od bramki, przyznawany po określonych przewinieniach obrony.
Równanie Clausiusa i Clapeyrona
Zależność fizyczna opisująca wpływ temperatury na ilość pary wodnej, jaką może utrzymać powietrze.
S
20 haseł
S&P 500
Indeks obejmujący akcje 500 dużych spółek notowanych na rynku amerykańskim.
S7comm
Protokół komunikacyjny używany do wymiany danych z częścią sterowników Siemens S7.
SAE Level 2
Poziom zaawansowania systemów wspomagania jazdy, w którym samochód może jednocześnie sterować i kontrolować prędkość, ale kierowca musi stale nadzorować drogę.
SAF
Paliwo lotnicze określane jako zrównoważone. W materiale wskazano, że jest obecnie znacznie droższe od konwencjonalnego paliwa lotniczego.
SAFE
Unijny instrument wsparcia finansowego przeznaczony na wzmacnianie zdolności obronnych państw członkowskich. Obejmuje niskooprocentowane pożyczki na sprzęt wojskowy, systemy obronne i powiązaną infrastrukturę.
SARON
Stopa stosowana do wyliczania oprocentowania kredytów i innych instrumentów finansowych powiązanych z frankiem szwajcarskim.
SATCOM
SATCOM oznacza łączność satelitarną. Na statkach może służyć do komunikacji i wymiany danych podczas rejsu.
SD-WAN
Architektura zarządzania siecią rozległą, która wykorzystuje oprogramowanie do centralnego sterowania połączeniami między lokalizacjami.
SEC
Amerykańska instytucja federalna nadzorująca rynek papierów wartościowych. Jej zadaniem jest między innymi ochrona inwestorów oraz egzekwowanie przepisów dotyczących obrotu papierami wartościowymi.
SEIS i EIS
Brytyjskie programy ulg podatkowych, które mają zachęcać osoby prywatne do inwestowania w kwalifikujące się młode lub rozwijające się firmy.
SEK
SEK to specjalna jednostka niemieckiej policji przeznaczona do działań o wysokim ryzyku, między innymi zatrzymywania uzbrojonych osób.
SEO
SEO to działania zwiększające widoczność stron i treści w bezpłatnych wynikach wyszukiwarek. Obejmują między innymi optymalizację treści, struktury i technicznych elementów serwisu.
SF Symbols
Zestaw ikon używanych w interfejsach systemów Apple. W wersji beta macOS znaleziono symbole przedstawiające układ czterech głośników.
SHAPE
Strategiczne dowództwo NATO odpowiedzialne za planowanie i prowadzenie operacji wojskowych Sojuszu w Europie. Skrót pochodzi od angielskiej nazwy Supreme Headquarters Allied Powers Europe.
SIEM
Klasa platform służących do gromadzenia, normalizowania i analizowania zdarzeń oraz logów bezpieczeństwa w celu wykrywania zagrożeń.
SIM swapping
Przejęcie numeru telefonu ofiary przez przeniesienie go na kartę SIM kontrolowaną przez sprawcę.
SIPRNet
Zabezpieczona sieć wojskowa przeznaczona do pracy z informacjami niejawnymi o wyższym poziomie ochrony.
SKU
SKU to oznaczenie konkretnego wariantu produktu lub oferty sprzedażowej, na przykład wersji na daną platformę albo w określonym formacie.
SLAPP
SLAPP to strategiczne działanie prawne podejmowane w celu zastraszenia, uciszenia lub zniechęcenia krytyków do wypowiadania się w sprawach publicznych. Często wiąże się z obciążeniem adresata kosztami obrony prawnej.
SLED
Akronim określający sektor obejmujący administrację stanową, lokalną i edukacyjną. W artykule odnosi się do jednostek publicznych będących potencjalnymi klientami dostawców.