Słownik redakcyjny

Definicje i pojęcia

Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.

Liczba haseł
5882
Widoczny zakres
1351-1440

Indeks alfabetyczny

A

47 haseł

  1. abonament

    Okresowa opłata za dostęp do usługi lub określonego zakresu treści, zwykle pobierana co miesiąc albo w innym ustalonym cyklu.

  2. abordaż

    Operacja wejścia na pokład statku przez uprawnione służby lub załogę innej jednostki, zwykle w celu kontroli, zatrzymania albo przejęcia statku.

  3. absencja

    Nieobecność zawodnika, który z określonego powodu nie może uczestniczyć w treningu lub meczu.

  4. abstrakcja geometryczna

    Nurt sztuki abstrakcyjnej wykorzystujący uproszczone formy, takie jak koła, kwadraty, pasy i inne układy o wyraźnej strukturze.

  5. acre-foot

    Jednostka objętości wody stosowana w USA. Jeden acre-foot to ilość wody pokrywająca akr powierzchni warstwą o głębokości jednej stopy, czyli około 1233 m³.

  6. adaptacja

    Proces stopniowego przystosowywania organizmu lub sposobu działania do nowych warunków, w tym do warunków panujących na orbicie.

  7. adaptacja do zmian klimatu

    Dostosowywanie infrastruktury, gospodarki i działań publicznych do obecnych lub przewidywanych skutków zmian klimatu, takich jak fale upałów, susze czy pożary.

  8. adaptacja emocjonalna

    Zmniejszanie reakcji emocjonalnej na bodziec, który pozostaje obecny, ale staje się przewidywalny.

  9. adaptacyjne spusty

    Adaptacyjne spusty to przyciski kontrolera, których opór może zmieniać się zależnie od sytuacji w grze. Dzięki temu naciśnięcie może sprawiać wrażenie wymagającego większej lub mniejszej siły.

  10. adaptacyjne zawieszenie

    Zawieszenie, które automatycznie dostosowuje charakterystykę pracy do warunków jazdy, prędkości lub wybranego trybu prowadzenia.

  11. administracja

    Zespół organów, urzędów i osób odpowiedzialnych za wykonywanie decyzji oraz prowadzenie bieżącej polityki państwa lub organizacji.

  12. administracja federalna

    Centralne władze państwa federalnego, których kompetencje obejmują cały kraj i określone dziedziny polityki publicznej.

  13. adopcja

    Proces upowszechniania się produktu, technologii lub rozwiązania wśród użytkowników, przedsiębiorstw albo całego rynku.

  14. adopcja AI

    Proces przyjmowania i wykorzystywania sztucznej inteligencji przez osoby, organizacje lub całe sektory gospodarki.

  15. adrenoleukodystrofia sprzężona z chromosomem X

    Rzadka choroba, której agresywną postacią dotyczącą mózgu jest cALD.

  16. adres do doręczeń

    Adres do doręczeń to wskazane miejsce, na które kieruje się korespondencję urzędową lub prawną. Może różnić się od adresu zamieszkania i adresu zameldowania.

  17. adres portfela kryptowalutowego

    Ciąg znaków używany do wskazania odbiorcy transferu kryptowaluty.

  18. adres zameldowania

    Adres zameldowania to adres, pod którym osoba jest zarejestrowana w związku z pobytem stałym lub czasowym. Nie musi być taki sam jak miejsce jej faktycznego pobytu.

  19. adres zamieszkania

    Adres zamieszkania to miejscowość lub adres, pod którym osoba faktycznie przebywa, zwykle z zamiarem stałego pobytu. Może różnić się od adresu zameldowania.

  20. ads.txt i app-ads.txt

    Publiczne pliki opisujące firmy uprawnione do sprzedaży reklam lub pozyskiwania danych z witryny, aplikacji albo urządzenia.

  21. adversary-in-the-middle

    AitM to atak, w którym napastnik pośredniczy w komunikacji użytkownika z prawdziwą usługą, aby przechwycić dane uwierzytelniające lub sesję.

  22. adwokat

    Prawnik wykonujący zawód polegający na udzielaniu pomocy prawnej, w tym sporządzaniu opinii i reprezentowaniu klientów przed sądami lub urzędami.

  23. aerodynamika nadwozia

    Właściwości kształtu nadwozia wpływające na sposób, w jaki powietrze opływa pojazd podczas jazdy.

  24. aerozole

    Drobne cząstki zawieszone w atmosferze, które mogą opadać na powierzchnię i wpływać na jej wygląd.

  25. afiliant

    Afiliant to podmiot powiązany organizacyjnie lub biznesowo z inną organizacją, lecz działający jako odrębna jednostka. Powiązanie może mieć różny zakres zależnie od przyjętej struktury.

  26. agenci AI

    Agenci AI to moduły oparte na sztucznej inteligencji, które mogą wspierać wykonywanie zadań i przepływów pracy.

  27. agencja prasowa

    Organizacja, która zbiera, opracowuje i przekazuje informacje mediom oraz innym odbiorcom. Agencja półoficjalna może być powiązana z władzami, ale nie musi być formalnym organem państwowym.

  28. agent AI

    Program wykorzystujący sztuczną inteligencję do wykonywania określonych zadań lub realizowania celu, często z pewnym zakresem samodzielności.

  29. agent jako usługa

    Agent jako usługa to model, w którym dostawca udostępnia gotowych lub automatycznie tworzonych agentów do wykonywania określonych zadań. Użytkownik może opisać potrzebny proces bez samodzielnego budowania całego rozwiązania programistycznego.

  30. agent programowy

    Komponent programowy, który wykonuje określone zadania na podstawie danych, reguł lub poleceń. W systemach bezpieczeństwa może analizować zdarzenia, oceniać ryzyko i uruchamiać działania ochronne.

  31. agenticzna sztuczna inteligencja

    System sztucznej inteligencji zaprojektowany do samodzielnego planowania działań, korzystania z narzędzi i realizowania określonych celów przy ograniczonej liczbie bezpośrednich poleceń.

  32. agentowe aplikacje zakupowe

    Aplikacje wykorzystujące sztuczną inteligencję do samodzielnego wyszukiwania, porównywania i kupowania produktów zgodnie z preferencjami użytkownika.

  33. agenturalne powiązania

    Domniemane, ukryte relacje osoby lub organizacji z obcą służbą wywiadowczą, zwykle sugerujące współpracę, wpływ albo przekazywanie informacji.

  34. agentyczna aplikacja społeczna

    Aplikacja społecznościowa wykorzystująca sztuczną inteligencję do interpretowania poleceń użytkownika i wykonywania złożonych działań. Jej funkcje wykraczają poza proste wyświetlanie treści.

  35. agentyczny

    Określenie systemu AI, który nie tylko odpowiada na polecenia, lecz także samodzielnie proponuje działania lub je wykonuje na podstawie kontekstu użytkownika.

  36. agentyczny asystent AI

    System AI, który nie tylko odpowiada na pytania, lecz także planuje i wykonuje wieloetapowe zadania, korzystając z dostępnych narzędzi lub usług.

  37. aglomeracja

    Zespół miasta i powiązanych z nim funkcjonalnie obszarów, zwykle obejmujący także sąsiednie miejscowości. Powiązania dotyczą między innymi transportu, rynku pracy i usług.

  38. agonista PPAR gamma

    Substancja aktywująca receptor PPAR gamma. Leriglitazon został opisany jako selektywny agonista tego receptora.

  39. agregacja informacji

    Łączenie informacji pochodzących z wielu, często rozproszonych źródeł w jeden uporządkowany zbiór. Ułatwia to ich wyszukiwanie, porównywanie i dalszą analizę.

  40. agregacja treści

    Zbieranie i prezentowanie materiałów pochodzących z różnych źródeł lub kategorii w jednym miejscu.

  41. agregator treści

    Agregator treści to konto, serwis lub narzędzie, które zbiera i publikuje materiały pochodzące z wielu innych źródeł, często bez tworzenia ich od podstaw.

  42. agregator wiadomości

    Serwis lub aplikacja, która zbiera informacje z wielu źródeł i prezentuje je w jednym miejscu, często według określonych kryteriów.

  43. agregatowy wskaźnik wzrostu zysków

    Miara pokazująca łączną zmianę zysków grupy spółek względem porównywalnego okresu. W tym kontekście odnosi się do wspólnego wyniku firm wchodzących w skład analizowanego indeksu.

  44. agresja

    Działanie państwa polegające na bezprawnym użyciu siły przeciwko innemu państwu, jego terytorium lub niezależności politycznej. W języku publicznym termin bywa używany także szerzej, na określenie wrogich działań.

  45. agresor

    Państwo, organizacja lub inna strona, która rozpoczyna bezprawne użycie siły, zwłaszcza zbrojny atak przeciwko innej stronie.

  46. akademia nauk stosowanych

    Rodzaj polskiej uczelni prowadzącej przede wszystkim kształcenie o profilu praktycznym, powiązane z potrzebami rynku pracy i praktyką zawodową.

  47. akademicki inkubator przedsiębiorczości

    Jednostka wspierająca zakładanie i rozwój przedsięwzięć związanych ze środowiskiem akademickim. Oferuje początkującym przedsiębiorcom między innymi zaplecze, doradztwo lub dostęp do infrastruktury.

Z

43 haseł

  1. Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne

    Zaburzenie, z którym mogą wiązać się natrętne myśli oraz powtarzalne czynności wykonywane w celu zmniejszenia napięcia. Jason Segel powiedział, że zdiagnozowano je u niego w dzieciństwie.

  2. Zachowania afiliacyjne

    Działania pomagające tworzyć lub wzmacniać więzi społeczne, takie jak zabawa, dotyk czy iskanie.

  3. Zacisk sześciotłoczkowy

    Element hamulca tarczowego, w którym sześć tłoczków dociska klocki do tarczy. Taka konstrukcja może pomóc równomiernie rozłożyć siłę docisku.

  4. Zadania agentowe

    Zadania agentowe to wieloetapowe działania, w których model planuje kolejne kroki i korzysta z dostępnych narzędzi, aby osiągnąć określony cel.

  5. Zakaz prezentów federalnych

    Zasada ograniczająca możliwość przyjmowania przez urzędników federalnych wartościowych świadczeń od podmiotów związanych z ich agencją.

  6. Zakażenie krwiobiegu

    Zakażenie, w którym bakterie lub inne patogeny znajdują się we krwi. Ustalenie ich gatunku pomaga dobrać leczenie przeciwbakteryjne.

  7. Zakresy wideo

    Narzędzia służące do precyzyjnego monitorowania jasności, kolorów i ekspozycji obrazu podczas nagrywania.

  8. Zakłócanie GPS

    Oddziaływanie, które utrudnia odbiór sygnałów GPS i korzystanie z ustalania pozycji. Może być prowadzone celowo, między innymi podczas ćwiczeń wojskowych.

  9. Zakłócenia elektromagnetyczne

    Niepożądane oddziaływanie urządzeń elektrycznych na fale radiowe. W samochodach elektrycznych może ono pogarszać odbiór sygnału AM.

  10. Zamienniki tekstu

    Wbudowana w iOS funkcja, która zastępuje wpisany skrót dłuższym fragmentem tekstu. Przy większej liczbie wpisów trudniej jednak zapamiętać wszystkie skróty.

  11. Zamknięta beta

    Ograniczona faza testów dostępna dla wybranych graczy, zwykle przed szerszym udostępnieniem gry.

  12. Zanieczyszczenie termiczne

    Zmiana temperatury środowiska wywołana odprowadzaniem ciepła, na przykład z systemu chłodzenia centrum danych.

  13. Zapadalność na HIV

    Liczba nowych zakażeń HIV w określonej populacji i w określonym czasie.

  14. Zapalenie jelita grubego

    Stan zapalny wewnętrznej warstwy jelita grubego, który może powodować biegunkę, ból brzucha i krwawienie z jelit.

  15. Zapalenie mięśnia sercowego

    Stan zapalny mięśnia sercowego, zwykle związany z infekcją. W przypadku Jacksona doprowadził do gwałtownego pogorszenia pracy serca.

  16. Zapora ogniowa

    Określenie polityki izolowania AfD przez partie głównego nurtu i odmawiania jej formalnej współpracy.

  17. Zapora sieciowa

    Mechanizm w routerze lub innym urządzeniu sieciowym, który może blokować wybrane połączenia wychodzące i przychodzące.

  18. Zarządzanie podażą

    System regulowania produkcji i importu wybranych artykułów rolnych za pomocą limitów, ustalanych cen oraz kwot importowych.

  19. Zasada public charge

    Reguła stosowana przy ocenie wniosków o legalny status, która może pozwalać urzędnikom uwzględniać korzystanie z określonych świadczeń publicznych.

  20. Zasięg zeroemisyjny

    Dystans możliwy do pokonania przy wykorzystaniu wyłącznie napędu elektrycznego, bez pracy silnika spalinowego.

  21. Zasiłek pogrzebowy

    Świadczenie wypłacane w związku ze śmiercią osoby ubezpieczonej, emeryta, rencisty lub członka rodziny osoby uprawnionej. Jego otrzymanie wymaga spełnienia warunków określonych w przepisach i udokumentowania kosztów pogrzebu.

  22. Zbrodnia przeciwko ludzkości

    Poważny czyn popełniony w ramach szeroko zakrojonego lub systematycznego ataku na ludność cywilną.

  23. Zespół Lyncha

    Dziedziczna predyspozycja genetyczna związana ze zwiększonym ryzykiem niektórych nowotworów, w tym raka jelita grubego.

  24. Zespół bolesnego pęcherza (IC/BPS)

    Przewlekły stan związany z bólem, uciskiem lub dyskomfortem w okolicy pęcherza i miednicy, często z naglącą albo częstą potrzebą oddawania moczu.

  25. Zespół uwalniania cytokin

    Reakcja związana z aktywacją układu odpornościowego i uwalnianiem cytokin, która może mieć różne nasilenie.

  26. Zespół wielogruczołowy metaboliczno-jajnikowy

    PMOS to nazwa stanu wcześniej określanego jako PCOS. Obejmuje zaburzenia hormonalne, metaboliczne i związane z funkcjonowaniem jajników.

  27. Zewnętrzni ewaluatorzy

    Niezależni specjaliści lub zespoły, które oceniają bezpieczeństwo i praktyki związane z rozwojem modeli AI.

  28. Zgoda środowiskowa

    Decyzja administracyjna pozwalająca na realizację inwestycji po ocenie jej potencjalnego wpływu na środowisko.

  29. Zgromadzenie Ogólne ONZ

    Najważniejszy organ deliberacyjny Organizacji Narodów Zjednoczonych, w którym reprezentowane są wszystkie państwa członkowskie.

  30. Zielony Ład

    Określenie europejskich strategii i działań mających prowadzić do ograniczenia emisji oraz przekształcenia gospodarki w bardziej przyjazną środowisku.

  31. Zintegrowana grafika

    Układ graficzny umieszczony w procesorze, który może obsługiwać podstawowe wyświetlanie obrazu bez osobnej karty graficznej.

  32. Zjawiska złożone

    Ekstremalne zdarzenia, w których kilka czynników pogodowych lub środowiskowych występuje jednocześnie i wzajemnie zwiększa zagrożenie.

  33. Zlewnia

    Zlewnia to obszar, z którego wody powierzchniowe spływają do wspólnego ujścia, takiego jak rzeka, jezioro lub morze. Jej granice wyznacza ukształtowanie terenu.

  34. Zmiana netto

    Różnica między poziomem cechy na początku i na końcu analizowanego okresu, bez uwzględniania zmian pośrednich.

  35. Zmiana skumulowana

    Suma wszystkich wzrostów i spadków cechy w kolejnych etapach życia, także wtedy, gdy końcowy poziom jest podobny do początkowego.

  36. Zmienna środowiskowa

    Wartość przechowywana przez system lub aplikację poza głównym kodem programu. Często zawiera ustawienia, dane dostępowe albo klucze usług.

  37. Zmienność implikowana

    Zmienność implikowana pokazuje, jak duże wahania kursu są uwzględnione w cenach opcji. Wyższa wartość zwykle oznacza droższe opcje.

  38. Zmienność rytmu zatokowego

    HRV opisuje różnice w odstępach między kolejnymi uderzeniami serca. Dane te są wykorzystywane do oceny obciążenia organizmu i regeneracji.

  39. Zmęczenie kinem superbohaterskim

    Określenie używane do opisu spadku zainteresowania części widowni kolejnymi filmami superbohaterskimi i powtarzalnością ich schematów.

  40. Znak towarowy

    Oznaczenie, takie jak nazwa gry, które firma może zgłosić do ochrony prawnej w określonych klasach towarów lub usług.

  41. Zone of Exclusion

    Fragment orbity, którego satelity przekaźnikowe nie mogą bezpośrednio obsłużyć bez dodatkowej stacji naziemnej.

  42. Zwierzę synantropijne

    Zwierzę korzystające z obecności człowieka, ale niebędące przez niego udomowione.

  43. Zwyrodnienie czołowo-skroniowe

    Postępująca choroba neurodegeneracyjna obejmująca obszary mózgu związane między innymi z zachowaniem, mową i funkcjami wykonawczymi.

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.