Słownik redakcyjny
Definicje i pojęcia
Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.
- Liczba haseł
- 7068
- Widoczny zakres
- 181-270
Indeks alfabetyczny
B
10 haseł
Brandmauer
Niemieckie określenie zasady odmawiania współpracy politycznej z AfD i innymi ugrupowaniami skrajnie prawicowymi.
Brevetoksyny
Toksyny wytwarzane przez niektóre organizmy odpowiedzialne za czerwone przypływy, w tym Karenia brevis. Mogą być wdychane po uwolnieniu do powietrza lub trafiać do organizmów morskich.
Broadway
Określenie głównego profesjonalnego rynku teatralnego Nowego Jorku oraz działających w jego ramach teatrów i produkcji.
Broker danych
Podmiot, który gromadzi, porządkuje i udostępnia dane o osobach lub organizacjach innym klientom. W tym materiale brokerzy tworzą pośredni kanał dostępu do informacji związanych z kartami kredytowymi.
Brumacja
Stan ograniczonej aktywności, podobny do hibernacji, w którym gady i płazy przetrzymują chłodną porę roku.
Build
Konkretny zestaw wybranych umiejętności, który określa sposób działania postaci i preferowany styl gry.
Ból mięśniowo-szkieletowy
Ból związany ze strukturami układu mięśniowo-szkieletowego. W badaniu oceniano przede wszystkim jego przewlekłą postać.
Ból przewlekły
Ból trwający co najmniej trzy miesiące. W analizowanym badaniu dotyczył między innymi przewlekłego bólu mięśniowo-szkieletowego.
Błonnik prebiotyczny
Rodzaj błonnika, który może być wykorzystywany przez mikroorganizmy jelitowe i potencjalnie wspierać ich funkcjonowanie. Jego obecność w produkcie nie gwarantuje określonych efektów zdrowotnych.
Błąd przeżywalności
To ocenianie zjawiska głównie na podstawie przypadków, które przetrwały, z pominięciem tych, które odpadły.
C
80 haseł
CAPEX
CAPEX to nakłady inwestycyjne przeznaczane na zakup, budowę lub modernizację aktywów, takich jak sklepy, wyposażenie czy infrastruktura. Wydatki te mają wspierać działalność w dłuższym okresie.
CAPI
Technika przeprowadzania wywiadów bezpośrednich, w której ankieter zapisuje odpowiedzi za pomocą komputera lub innego urządzenia elektronicznego.
CAPTCHA
Mechanizm sprawdzający, czy użytkownik jest człowiekiem, a nie automatycznym programem. W phishingu może być wykorzystywany jako element pozornie wiarygodnej strony.
CATI
Metoda badania ankietowego, w której ankieter prowadzi rozmowę telefoniczną, korzystając z komputerowego formularza rejestrującego odpowiedzi.
CATI i CAWI
CATI oznacza wywiady telefoniczne wspomagane komputerowo, a CAWI ankiety internetowe wypełniane przez respondentów.
CAWI
Metoda badania ankietowego realizowana przez internet, w której respondent samodzielnie wypełnia elektroniczny kwestionariusz.
CBRN
Skrót określający zagrożenia chemiczne, biologiczne, radiologiczne i nuklearne. Termin stosuje się w kontekście bezpieczeństwa, ochrony ludności i kontroli ryzyka związanego z tymi zagrożeniami.
CCAMLR
Międzynarodowa komisja regulująca połowy i ochronę ekosystemów Oceanu Południowego.
CCS2
Popularny standard złącza stosowany w szybkich ładowarkach dla pojazdów elektrycznych.
CDS
Kontrakt finansowy przenoszący ryzyko niewypłacalności dłużnika. Nabywca CDS płaci okresową opłatę, a wystawca zobowiązuje się do rekompensaty po wystąpieniu określonego zdarzenia kredytowego.
CDT
Skrót od Central Daylight Time, czyli czasu letniego obowiązującego w centralnej części Ameryki Północnej; odpowiada UTC−5.
CEO
Skrót od angielskiego określenia chief executive officer, oznaczającego najwyższego rangą menedżera odpowiedzialnego za bieżące kierowanie organizacją.
CETA
Umowa o wolnym handlu między Unią Europejską a Kanadą.
CEU
CEU, czyli Car Equivalent Unit, to jednostka określająca pojemność statku do przewozu samochodów. Jedno CEU odpowiada umownej przestrzeni potrzebnej do transportu jednego auta.
CFIUS
CFIUS to amerykański organ analizujący wpływ inwestycji zagranicznych na bezpieczeństwo narodowe Stanów Zjednoczonych.
CFM
CFM to jednostka przepływu objętościowego powietrza, używana między innymi do opisywania wydajności dmuchaw.
CGI
Obrazy generowane komputerowo i wykorzystywane do tworzenia lub modyfikowania elementów filmu.
CHF LIBOR
Dawna stopa referencyjna wykorzystywana do wyliczania oprocentowania kredytów i instrumentów finansowych we frankach.
CI/CD
Zbiorcze określenie praktyk automatyzujących budowanie, testowanie i dostarczanie oprogramowania. CI oznacza ciągłą integrację zmian, a CD ich ciągłe dostarczanie lub wdrażanie.
CIF
Międzynarodowa reguła handlowa, w której sprzedawca opłaca koszt towaru, transport i ubezpieczenie do wskazanego portu. Ryzyko przechodzi na kupującego po załadunku towaru na statek.
CNAPP
Platforma ochrony natywnych aplikacji chmurowych, łącząca funkcje dotyczące bezpieczeństwa kodu, konfiguracji, infrastruktury i działania aplikacji w chmurze.
COBRA
Amerykańskie przepisy umożliwiające niektórym osobom dalsze korzystanie z grupowego ubezpieczenia zdrowotnego po utracie zatrudnienia, zwykle na własny koszt.
CODIS
System FBI służący do przechowywania i porównywania profili DNA.
COLA
COLA to coroczna zmiana świadczeń Social Security i SSI, która ma pomóc w dostosowaniu ich do inflacji.
COM hijacking
Technika utrwalania obecności programu w systemie Windows poprzez zmianę sposobu obsługi określonych komponentów COM.
COPPA
Federalna ustawa USA dotycząca ochrony prywatności dzieci w internecie. W tej sprawie chodzi o zarzut zbierania danych osób poniżej 13. roku życia bez zgody rodziców.
COX-2
COX-2 to enzym uczestniczący w przemianach prowadzących do powstawania prostaglandyn.
CPI-W
Wskaźnik cen używany w USA do wyliczania corocznej waloryzacji Social Security.
CPU
CPU, czyli centralna jednostka obliczeniowa, to główny układ wykonujący instrukcje programów i koordynujący obliczenia w systemie komputerowym.
CR2032
Oznaczenie popularnej, okrągłej baterii litowej o średnicy 20 mm i wysokości 3,2 mm, stosowanej w małych urządzeniach elektronicznych.
CRISPR
CRISPR to technologia wykorzystywana do precyzyjnej edycji materiału genetycznego. Jej zastosowanie w medycynie wymaga oceny jakości i bezpieczeństwa proponowanego rozwiązania.
CRISPRi
Metoda używana do ograniczania aktywności wybranego genu bez trwałej zmiany sekwencji DNA.
CRM
System CRM służy do zarządzania relacjami z klientami oraz informacjami o kontaktach, sprzedaży i obsłudze. W artykule może otrzymywać dane wprowadzane automatycznie przez narzędzie AI.
CRPG
Komputerowa gra fabularna skupiona na rozwoju postaci lub drużyny, podejmowaniu decyzji i eksploracji świata.
CRTV
CRTV to urządzenie łączące odbiornik radiowy i telewizyjny. W grze służy nie tylko do odbierania sygnałów, lecz także do oglądania obrazu, odkrywania informacji i rozwiązywania zagadek.
CSAM
Angielski skrót określający materiały przedstawiające seksualne wykorzystywanie dzieci.
CSE
CSE to skrót od angielskiego określenia seksualnego wykorzystywania dzieci, używany także do oznaczania materiałów związanych z takim wykorzystywaniem. Jest to kategoria treści traktowana jako szczególnie poważne naruszenie.
CSIRT
Sieć krajowych zespołów reagowania na cyberincydenty, służąca wymianie informacji i koordynacji działań.
CSV
CSV to prosty format zapisu danych tabelarycznych, w którym wartości są przechowywane w wierszach i rozdzielane określonym separatorem, najczęściej przecinkiem.
CUSMA
Umowa handlowa między Stanami Zjednoczonymi, Meksykiem i Kanadą, obowiązująca od 1 lipca 2020 roku. W Kanadzie jest znana jako CUSMA.
CVE
System oznaczania i katalogowania publicznie znanych podatności w oprogramowaniu. Numer CVE jednoznacznie identyfikuje konkretny błąd bezpieczeństwa.
CVSS
Standardowy system oceny ważności podatności bezpieczeństwa, wykorzystujący wynik liczbowy od 0,0 do 10,0 oraz opis czynników wpływających na ryzyko.
CWE-1336
CWE-1336 opisuje klasę słabości związaną z niewłaściwym użyciem silników szablonów.
Candida auris
Gatunek drożdżaka, który może powodować zakażenia, szczególnie u osób ciężko chorych i przebywających w placówkach medycznych. Może utrzymywać się na powierzchniach i wykazywać oporność na leki przeciwgrzybicze.
Carnivoramorpha
Grupa ssaków obejmująca współczesne koty, psy, niedźwiedzie i morsy oraz ich wymarłych przodków.
Cashback
Cashback to zwrot części wydatków wykonanych przy użyciu określonego konta lub karty. W opisywanej promocji Nest Banku zwroty za zakupy mogą wynieść do 360 zł.
Całkowita powierzchnia tłuszczu brzusznego (TFA)
Miara ilości tłuszczu w obrębie brzucha wyznaczana na podstawie obrazów tomografii komputerowej.
Cease and desist
Formalne wezwanie do zaprzestania określonej praktyki, która według nadawcy może naruszać prawo.
Cele zdolności wojskowych NATO
Uzgodnione w ramach NATO wymagania dotyczące zasobów i możliwości wojskowych państwa, potrzebnych do udziału we wspólnej obronie.
Centralny System Informacji Rynku Energii
System służący do wymiany informacji między uczestnikami rynku energii oraz do obsługi danych związanych z funkcjonowaniem tego rynku.
Centrum danych hyperscale
Bardzo duży obiekt przeznaczony do obsługi znacznej liczby serwerów i usług cyfrowych. Dzięki skali może efektywniej wykorzystywać sprzęt, chłodzenie i energię niż wiele małych serwerowni.
Centrum usług wspólnych
Organizacja obsługująca powtarzalne procesy, takie jak księgowość, dla większej grupy spółek lub klientów.
Certificate Transparency
Publiczny mechanizm rejestrowania wydanych certyfikatów HTTPS, ułatwiający wykrywanie certyfikatów wystawionych bez wiedzy właściciela domeny.
Certyfikacja pracownicza Permanent Labor Certification
Procedura Departamentu Pracy USA związana z zatrudnianiem zagranicznych pracowników na stałe.
Certyfikacja wyborów
Formalne potwierdzenie przez właściwe władze oficjalnych wyników wyborów.
Certyfikacja wyników wyborów
Formalny etap, w którym właściwe organy potwierdzają oficjalne wyniki głosowania.
Challenge Tour
Drugi poziom profesjonalnego cyklu golfowego, z którego zawodnicy mogą awansować do wyższej rangi rozgrywek.
Chapter 7
Amerykański tryb postępowania upadłościowego zakładający likwidację majątku dłużnika i przeznaczenie uzyskanych środków na spłatę wierzycieli.
Chemioterapia oparta na związkach platyny
Leczenie przeciwnowotworowe wykorzystujące leki zawierające związki platyny. Cisplatyna i karboplatyna uszkadzają DNA komórek nowotworowych, ale mogą także oddziaływać na zdrowe tkanki.
Chemokiny
Rodzaj cząsteczek sygnałowych, które kierują przemieszczaniem się komórek odpornościowych do określonych tkanek.
Chief Hardware Officer
Stanowisko członka kierownictwa odpowiedzialnego za rozwój fizycznych komponentów urządzeń oraz powiązanych technologii.
Chief Innovation Officer
Stanowisko kierownicze odpowiedzialne za rozwój nowych pomysłów, produktów, technologii lub sposobów działania organizacji.
Child Victims Act
Nowojorska ustawa z 2019 roku, która umożliwiła osobom wykorzystywanym seksualnie w dzieciństwie dochodzenie odszkodowań mimo upływu wcześniejszych terminów przedawnienia.
Chińska Republika Ludowa
Oficjalna nazwa państwa obejmującego kontynentalne Chiny oraz kilka terytoriów administracyjnych. W artykule skrót ChRL odnosi się do chińskich władz i państwa.
Chmury pyrokumulonimbus
Burzowe chmury powstające nad bardzo intensywnymi pożarami. Mogą wynosić duże ilości cząstek wysoko w atmosferę.
Cholera
Choroba zakaźna, której ryzyko rośnie tam, gdzie powodzie uszkadzają sanitariaty i ograniczają dostęp do bezpiecznej wody.
Chondrocyty
Komórki odpowiedzialne za utrzymanie chrząstki. W zdrowym stawie równoważą tworzenie nowej tkanki i usuwanie zużytego materiału.
Choroby sercowo-naczyniowe
Choroby dotyczące serca i naczyń krwionośnych. W materiale wskazano, że pozostają główną przyczyną zgonów i niepełnosprawności w Europie.
Chrapanie nieapneiczne
Chrapanie, które nie wynika z bezdechu sennego. Może jednak pogarszać sen i wpływać na osoby śpiące w pobliżu.
Chromium
Chromium to projekt przeglądarki, na którym opierają się różne przeglądarki internetowe. Coherence X6 wykorzystuje wybraną przeglądarkę opartą na Chromium do uruchamiania aplikacji tworzonych ze stron.
Chłodzenie dwufazowe
Metoda chłodzenia, w której specjalistyczna ciecz odbiera ciepło od układów i przechodzi w parę, a następnie skrapla się i wraca do obiegu.
Ciepło odpadowe
Energia cieplna powstająca przy działaniu urządzeń lub procesów, która nie jest ich głównym produktem. Może zostać odzyskana i wykorzystana na przykład do ogrzewania budynków.
Cieśnina Bab al-Mandab
Strategiczna cieśnina przy wejściu do Morza Czerwonego, przez którą przebiega ważny szlak żeglugowy. Kontrola nad tym obszarem ma znaczenie dla transportu morskiego i eksportu surowców.
Cieśnina Ormuz
Wąski szlak morski łączący Zatokę Perską z otwartymi wodami, przez który transportowane są znaczne ilości ropy. Jego zamknięcie może zakłócać handel i podnosić ceny energii.
CinemaScore
CinemaScore to ocena reakcji widowni na film, zbierana po seansach. Wynik C+ wskazuje na chłodny odbiór publiczności.
Civil Service Reform Act
Amerykańska ustawa określająca między innymi zasady zatrudniania i zwalniania części pracowników federalnych. W tej sprawie sąd wskazał, że przewidywała ona określone gwarancje proceduralne dla Maurene Comey.
Ciągłe monitorowanie glikemii
Technologia wykorzystująca mały sensor do pomiaru poziomu glukozy co kilka minut i przekazywania wyników do aplikacji w smartfonie.
Cięgno zawieszenia
Element zawieszenia, który pomaga kontrolować ustawienie koła względem samochodu.
Ciśnienie skurczowe
Pierwsza, wyższa wartość pomiaru ciśnienia tętniczego. Pokazuje ciśnienie w tętnicach podczas skurczu serca.
Classic Plus
Nieformalna nazwa podejścia, które rozwija klasyczną wersję gry o nową zawartość, ale zachowuje jej podstawowy charakter.