NI

Słownik redakcyjny

Definicje i pojęcia

Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.

Liczba haseł
3872
Widoczny zakres
181-270

Indeks alfabetyczny

N

5 haseł

  1. Naczelny Sąd Administracyjny

    Najwyższy organ polskiego sądownictwa administracyjnego. Rozpoznaje między innymi skargi kasacyjne od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych.

  2. Napęd akumulatorowy

    Układ napędowy, w którym energia zmagazynowana w akumulatorze zasila silnik elektryczny napędzający pojazd. Nie wymaga spalania paliwa podczas jazdy.

  3. Natura 2000

    Europejska sieć obszarów chronionych, których celem jest zachowanie określonych siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt. Na tych obszarach działalność inwestycyjna może podlegać dodatkowej ocenie oddziaływania na przyrodę.

  4. Neural Accelerator

    Specjalizowany blok sprzętowy przeznaczony do przyspieszania obliczeń związanych ze sztuczną inteligencją i uczeniem maszynowym.

  5. Neural Engine

    Dedykowany układ w wybranych procesorach Apple, zoptymalizowany do wykonywania obliczeń związanych ze sztuczną inteligencją i uczeniem maszynowym.

O

8 haseł

  1. OFAC

    Biuro Departamentu Skarbu Stanów Zjednoczonych odpowiedzialne za administrowanie i egzekwowanie amerykańskich programów sankcji gospodarczych i handlowych.

  2. OLED

    Dioda elektroluminescencyjna wykorzystująca organiczne warstwy emitujące światło pod wpływem przepływu ładunku elektrycznego.

  3. OTA

    OTA, czyli aktualizacje dostarczane bezprzewodowo, pozwalają instalować nowe oprogramowanie bez fizycznego podłączania urządzenia lub samochodu do komputera.

  4. OZE

    OZE to odnawialne źródła energii, które wykorzystują zasoby naturalnie odtwarzające się w stosunkowo krótkim czasie, takie jak energia słońca, wiatru, wody, biomasy lub wnętrza Ziemi.

  5. Ocena wiekowa

    Oznaczenie wskazujące, dla jakiej grupy wiekowej treść jest uznawana za odpowiednią lub od jakiego wieku może być oglądana.

  6. Odporność ogniowa

    Zdolność elementu budynku do zachowania określonych właściwości podczas pożaru przez wymagany czas. Dotyczy między innymi nośności, szczelności i ograniczania rozprzestrzeniania ognia.

  7. Okno czasowe

    Wyznaczony przedział czasu, w którym użytkownik może wykonać określoną czynność w systemie. W artykule obejmuje 15 minut od publikacji komentarza.

  8. Order Orła Białego

    Najwyższe polskie odznaczenie państwowe, przyznawane za szczególne zasługi dla Rzeczypospolitej Polskiej. Jego nadanie ma znaczenie formalne i symboliczne.

P

23 haseł

  1. PCL

    PCL to więzadło krzyżowe tylne w stawie kolanowym. Uraz tego więzadła może ograniczać możliwość gry zawodnika.

  2. PDT

    Pacific Daylight Time, czyli pacyficzny czas letni używany między innymi na zachodnim wybrzeżu Ameryki Północnej. Strefa PDT odpowiada czasowi UTC−7.

  3. PFAS

    PFAS to szeroka grupa trwałych związków chemicznych zawierających struktury perfluoroalkilowe lub polifluoroalkilowe. Mogą długo utrzymywać się w środowisku i organizmach.

  4. PIKfyve

    PIKfyve to enzym uczestniczący w prawidłowym działaniu wewnętrznego systemu rozkładu i recyklingu składników komórek siatkówki.

  5. PLN

    PLN to międzynarodowy kod walutowy polskiego złotego. W artykule oznacza kwotę wyrażoną w tej walucie.

  6. PSI

    Jednostka ciśnienia stosowana głównie w krajach anglosaskich; oznacza funt siły na cal kwadratowy.

  7. Para wodna

    Para wodna to woda w stanie gazowym, obecna w atmosferze. Może być transportowana przez wiatr, a po skropleniu uczestniczy w tworzeniu chmur i opadów.

  8. Pasywa

    W bilansie źródła finansowania aktywów, obejmujące między innymi zobowiązania wobec wierzycieli oraz kapitał własny.

  9. Państwowa Inspekcja Pracy

    Państwowy organ nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy.

  10. Perspektywa finansowa

    Wieloletni okres planowania wydatków i dochodów Unii Europejskiej, obejmujący limity środków na poszczególne polityki i programy.

  11. Piąta Poprawka

    Piąta Poprawka do konstytucji USA obejmuje między innymi ochronę przed przymusowym składaniem zeznań, które mogłyby obciążyć osobę w sprawie karnej. Skorzystanie z tego prawa nie oznacza samo w sobie przyznania się do winy.

  12. Placebo

    Preparat lub postępowanie pozbawione badanego składnika aktywnego, stosowane jako punkt odniesienia w badaniach.

  13. Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej

    Dokument programowy określający sposób wdrażania wsparcia Wspólnej Polityki Rolnej w danym państwie. Wyznacza między innymi rodzaje działań, warunki pomocy i zasady finansowania.

  14. Plan ogólny gminy

    Dokument planistyczny określający ogólne zasady zagospodarowania przestrzennego całej gminy. Stanowi ramę dla bardziej szczegółowych ustaleń planistycznych i decyzji dotyczących zabudowy.

  15. Polski Przedstawiciel Wojskowy

    Wysoki rangą oficer reprezentujący Polskę w wojskowych organach organizacji międzynarodowych. Przekazuje stanowisko państwa, uczestniczy w uzgadnianiu decyzji i koordynuje współpracę wojskową.

  16. Poważne zaburzenia mięśniowe

    Rzadkie zaburzenia mięśni związane w analizowanym badaniu z koniecznością hospitalizacji lub ryzykiem zgonu.

  17. PowerPC

    PowerPC to rodzina architektur procesorów i zgodnych z nimi układów, wykorzystywana między innymi w starszych komputerach Apple. Należy do architektur typu RISC, które wykonują stosunkowo prosty zestaw instrukcji.

  18. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego

    Organ administracji publicznej nadzorujący przestrzeganie przepisów prawa budowlanego na poziomie powiatu. Może przeprowadzać kontrole, wstrzymywać roboty i wydawać rozstrzygnięcia dotyczące niezgodnie prowadzonych inwestycji.

  19. Prebiotyk

    Substancja, zwykle składnik żywności, wykorzystywana przez mikroorganizmy jelitowe i mogąca wpływać na ich funkcjonowanie. Określenie prebiotyczny na etykiecie nie musi oznaczać konkretnej ilości błonnika.

  20. ProRes RAW

    Format zapisu wideo typu RAW, zachowujący dużą ilość danych obrazu do późniejszej obróbki. Ułatwia precyzyjne dopasowanie ekspozycji i kolorystyki w postprodukcji.

  21. Produkt krajowy brutto

    Łączna wartość dóbr i usług wytworzonych na terenie danego kraju w określonym czasie. PKB służy do pomiaru rozmiaru i aktywności gospodarki.

  22. Prokurator generalny stanu

    W Stanach Zjednoczonych urzędnik odpowiedzialny za reprezentowanie stanu w sprawach prawnych oraz wykonywanie określonych zadań z zakresu ścigania prawa.

  23. Przewlekła encefalopatia pourazowa

    Choroba mózgu wiązana z wielokrotnymi urazami głowy, między innymi doznawanymi podczas uprawiania sportów kontaktowych. Obecnie można ją jednoznacznie potwierdzić wyłącznie pośmiertnym badaniem mózgu.

Q

1 hasło

  1. Quasi Cash

    Kategoria transakcji kartowych traktowanych jako operacje podobne do wypłaty gotówki, mimo że nie polegają na pobraniu banknotów z bankomatu.

R

17 haseł

  1. RFP

    Formalne zapytanie, w którym instytucja określa swoje potrzeby i prosi dostawców o przedstawienie ofert. Dokument ten może rozpoczynać proces wyboru wykonawcy.

  2. RGB

    System przedstawiania barw za pomocą trzech składowych światła: czerwonej, zielonej i niebieskiej.

  3. RGB-D

    Format danych łączący kolorowy obraz wideo z informacją o głębi, czyli odległości obiektów od kamery.

  4. RGU

    RGU to liczba aktywnych usług świadczonych klientom, które mogą generować przychody. Jeden klient może mieć kilka RGU, na przykład internet, telewizję i telefonię.

  5. RSS

    RSS to format i mechanizm publikowania aktualizacji z serwisów internetowych w formie uporządkowanego kanału danych. Czytnik RSS może automatycznie pobierać nowe wpisy bez ręcznego odwiedzania stron.

  6. RSU

    Jednostki przyznawane pracownikowi, które po spełnieniu określonych warunków mogą zostać zamienione na akcje lub ich ekwiwalent.

  7. RTK

    Technika pozycjonowania satelitarnego wykorzystująca poprawki obliczeniowe przekazywane w czasie rzeczywistym. Może zwiększać dokładność pomiarów do poziomu centymetrowego.

  8. RTS

    Gatunek strategicznych gier czasu rzeczywistego, w których gracz równocześnie zarządza jednostkami, zasobami i działaniami na polu bitwy. Decyzje są podejmowane bez podziału rozgrywki na tury.

  9. Rada Bezpieczeństwa ONZ

    Jeden z głównych organów Organizacji Narodów Zjednoczonych, odpowiedzialny za działania na rzecz międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa.

  10. Rada Dialogu Społecznego

    Rada Dialogu Społecznego to trójstronne forum współpracy przedstawicieli pracowników, pracodawców i rządu w sprawach społeczno-gospodarczych.

  11. Rada Nadzorcza

    Organ spółki sprawujący stały nadzór nad jej działalnością, w szczególności nad działaniami zarządu, w zakresie określonym przez przepisy i dokumenty spółki.

  12. Rajdowe Mistrzostwa Europy

    Międzynarodowy cykl rajdowy rozgrywany w Europie, obejmujący odrębne rundy i klasyfikacje zawodników.

  13. Rajdowe Mistrzostwa Świata

    Międzynarodowy cykl zawodów rajdowych, w którym kierowcy i zespoły rywalizują w wielu rundach rozgrywanych w różnych krajach.

  14. Regicide

    Regicide to tryb rozgrywki, w którym zwycięstwo następuje natychmiast po pokonaniu regenta przeciwnika. Zasady tego trybu zwiększają znaczenie ochrony wskazanej postaci.

  15. Replacement level

    Poziom gry zbliżony do minimalnej wartości, jaką może zapewnić zawodnik dostępny na rynku.

  16. Rich Communication Services

    Standard komunikacji mobilnej rozszerzający tradycyjne wiadomości SMS o funkcje takie jak przesyłanie multimediów, potwierdzenia dostarczenia i komunikacja przez internet.

  17. Ryzyko systemowe

    Ryzyko systemowe to zagrożenie, którego skutki mogą rozprzestrzeniać się między wzajemnie powiązanymi ludźmi, instytucjami, infrastrukturą lub sektorami.

S

30 haseł

  1. SAFE

    Unijny instrument wsparcia finansowego przeznaczony na wzmacnianie zdolności obronnych państw członkowskich. Obejmuje niskooprocentowane pożyczki na sprzęt wojskowy, systemy obronne i powiązaną infrastrukturę.

  2. SEC

    Amerykańska instytucja federalna nadzorująca rynek papierów wartościowych. Jej zadaniem jest między innymi ochrona inwestorów oraz egzekwowanie przepisów dotyczących obrotu papierami wartościowymi.

  3. SEIS i EIS

    Brytyjskie programy ulg podatkowych, które mają zachęcać osoby prywatne do inwestowania w kwalifikujące się młode lub rozwijające się firmy.

  4. SEK

    SEK to specjalna jednostka niemieckiej policji przeznaczona do działań o wysokim ryzyku, między innymi zatrzymywania uzbrojonych osób.

  5. SEO

    SEO to działania zwiększające widoczność stron i treści w bezpłatnych wynikach wyszukiwarek. Obejmują między innymi optymalizację treści, struktury i technicznych elementów serwisu.

  6. SHAPE

    Strategiczne dowództwo NATO odpowiedzialne za planowanie i prowadzenie operacji wojskowych Sojuszu w Europie. Skrót pochodzi od angielskiej nazwy Supreme Headquarters Allied Powers Europe.

  7. SLAPP

    SLAPP to strategiczne działanie prawne podejmowane w celu zastraszenia, uciszenia lub zniechęcenia krytyków do wypowiadania się w sprawach publicznych. Często wiąże się z obciążeniem adresata kosztami obrony prawnej.

  8. SLED

    Akronim określający sektor obejmujący administrację stanową, lokalną i edukacyjną. W artykule odnosi się do jednostek publicznych będących potencjalnymi klientami dostawców.

  9. SPAC

    Spółka utworzona w celu pozyskania kapitału na giełdzie i przejęcia albo połączenia z prywatnym przedsiębiorstwem. Dzięki takiej transakcji prywatna firma może uzyskać status spółki publicznej.

  10. SSD

    Rodzaj szybkiego nośnika danych wykorzystującego pamięć półprzewodnikową zamiast wirujących talerzy.

  11. STT

    STT, czyli speech-to-text, to technologia automatycznie przekształcająca mowę na tekst.

  12. SUV

    Typ samochodu o podwyższonym nadwoziu, zwykle zapewniającego większą przestrzeń dla pasażerów i bagażu niż samochody osobowe o niższym nadwoziu.

  13. SaaS

    Model udostępniania oprogramowania jako usługi, zwykle przez internet, bez konieczności instalowania i utrzymywania całej infrastruktury przez użytkownika.

  14. SecureROM

    Niezmienny kod zapisany w układzie urządzenia podczas produkcji, który uruchamia elementy procesu bezpiecznego startu.

  15. Series A

    Etap finansowania startupu, w którym firma pozyskuje kapitał na rozwój produktu, zespołu lub sprzedaży po wcześniejszych fazach działalności.

  16. Series C

    Oznaczenie kolejnego etapu finansowania startupu, zwykle następującego po rundach określanych jako Series A i Series B. Taka runda służy często finansowaniu rozwoju działalności na większą skalę.

  17. Service Worker

    Skrypt przeglądarkowy działający niezależnie od głównej strony, który może obsługiwać żądania sieciowe i generować odpowiedzi. Jest używany między innymi w aplikacjach internetowych działających częściowo offline.

  18. Sezonowość

    Sezonowość oznacza powtarzalne zmiany poziomu sprzedaży lub wyników związane z porą roku, świętami, pogodą albo innymi cyklicznymi czynnikami. Utrudnia ona bezpośrednie porównywanie pojedynczych kwartałów.

  19. Shadow IT

    Shadow IT oznacza korzystanie w organizacji z narzędzi, usług lub aplikacji informatycznych bez formalnej zgody albo nadzoru działu IT. Utrudnia to ocenę ryzyka, ochronę danych i egzekwowanie zasad bezpieczeństwa.

  20. Sieć Tor

    Sieć umożliwiająca przekazywanie ruchu przez wiele pośrednich węzłów, co utrudnia ustalenie jego źródła.

  21. Single-Point Mooring (SPM)

    Pływająca boja cumownicza używana do podłączania tankowców i przeładunku ropy naftowej na obszarze wodnym terminalu.

  22. Siły Mobilizacji Ludowej

    Iracki sojusz ugrupowań zbrojnych, w którym dominują formacje szyickie, w tym frakcje wspierane przez Iran. Organizacja powstała w 2014 roku w związku z walką z Państwem Islamskim.

  23. Skarb Państwa

    Podmiot reprezentujący państwo w stosunkach majątkowych, który może ponosić odpowiedzialność finansową za określone zobowiązania publiczne.

  24. Slide Over

    Tryb wielozadaniowości na iPadzie, w którym dodatkowa aplikacja jest wyświetlana nad główną aplikacją w osobnym, wąskim panelu. Umożliwia szybkie korzystanie z drugiego programu bez opuszczania bieżącego widoku.

  25. Small Web

    Określenie zbioru niezależnych, zwykle niekomercyjnych stron tworzonych przez ludzi, takich jak osobiste blogi, webkomiksy i małe projekty internetowe.

  26. Statyny

    Grupa leków stosowanych w celu obniżenia stężenia cholesterolu, zwłaszcza cholesterolu LDL. Ich działanie wiąże się z ograniczeniem produkcji cholesterolu w wątrobie.

  27. Stały Komitet Rady Ministrów

    Stały Komitet Rady Ministrów to organ pomocniczy rządu, który rozpatruje i koordynuje projekty dokumentów przed ich dalszym procedowaniem.

  28. Substancje słodzące

    Składniki nadające produktom słodki smak, stosowane zamiast cukru lub razem z nim. Ich wartość energetyczna i wpływ na skład produktu zależą od rodzaju substancji.

  29. Syndyk

    Osoba wyznaczona do zarządzania majątkiem upadłego, ustalenia jego składników i zobowiązań oraz przeprowadzenia czynności służących zaspokojeniu wierzycieli.

  30. Systemy wczesnego ostrzegania

    Systemy wczesnego ostrzegania wykrywają oznaki zagrożenia, oceniają jego możliwe skutki i przekazują ostrzeżenia, aby umożliwić odpowiednio wczesną reakcję.

T

6 haseł

  1. TAM

    Teoretycznie całkowita wartość rynku, który mógłby być obsługiwany przez dany produkt lub usługę.

  2. TCPy

    TCPy to metabolit chloropiryfosu, czyli produkt jego przemian w organizmie. Jego wykrycie może wskazywać na wcześniejszy kontakt z tym środkiem, ale nie dowodzi określonego skutku zdrowotnego.

  3. TRF2

    Białko związane z ochroną telomerów, które w badaniu pomagało także utrzymać tożsamość komórek macierzystych mięśni.

  4. TRPV2

    TRPV2 to białko czujnikowe znajdujące się na powierzchni neutrofili. Wykrywa sygnał hepoksyliny A3 i współdziała z receptorem CB2R, pomagając kierować migracją komórek.

  5. Tabela wartości odżywczej

    Zestawienie informacji o składnikach odżywczych i wartości energetycznej produktu. Pozwala porównać między innymi ilość kalorii, cukrów i błonnika w określonej porcji.

  6. Tauopatie

    Grupa chorób, których wspólną cechą jest nieprawidłowe zachowanie białka tau. Do tej grupy zalicza się między innymi CTE i chorobę Alzheimera.

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.