Słownik redakcyjny
Definicje i pojęcia
Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.
- Liczba haseł
- 5847
- Widoczny zakres
- 181-270
Indeks alfabetyczny
C
47 haseł
Child Victims Act
Nowojorska ustawa z 2019 roku, która umożliwiła osobom wykorzystywanym seksualnie w dzieciństwie dochodzenie odszkodowań mimo upływu wcześniejszych terminów przedawnienia.
Chińska Republika Ludowa
Oficjalna nazwa państwa obejmującego kontynentalne Chiny oraz kilka terytoriów administracyjnych. W artykule skrót ChRL odnosi się do chińskich władz i państwa.
Chmury pyrokumulonimbus
Burzowe chmury powstające nad bardzo intensywnymi pożarami. Mogą wynosić duże ilości cząstek wysoko w atmosferę.
Cholera
Choroba zakaźna, której ryzyko rośnie tam, gdzie powodzie uszkadzają sanitariaty i ograniczają dostęp do bezpiecznej wody.
Chrapanie nieapneiczne
Chrapanie, które nie wynika z bezdechu sennego. Może jednak pogarszać sen i wpływać na osoby śpiące w pobliżu.
Chromium
Chromium to projekt przeglądarki, na którym opierają się różne przeglądarki internetowe. Coherence X6 wykorzystuje wybraną przeglądarkę opartą na Chromium do uruchamiania aplikacji tworzonych ze stron.
Cieśnina Ormuz
Wąski szlak morski łączący Zatokę Perską z otwartymi wodami, przez który transportowane są znaczne ilości ropy. Jego zamknięcie może zakłócać handel i podnosić ceny energii.
Ciągłe monitorowanie glikemii
Technologia wykorzystująca mały sensor do pomiaru poziomu glukozy co kilka minut i przekazywania wyników do aplikacji w smartfonie.
Cięgno zawieszenia
Element zawieszenia, który pomaga kontrolować ustawienie koła względem samochodu.
Ciśnienie skurczowe
Pierwsza, wyższa wartość pomiaru ciśnienia tętniczego. Pokazuje ciśnienie w tętnicach podczas skurczu serca.
Classic Plus
Nieformalna nazwa podejścia, które rozwija klasyczną wersję gry o nową zawartość, ale zachowuje jej podstawowy charakter.
Clean Air Act
Podstawowa amerykańska ustawa regulująca ochronę jakości powietrza i emisje zanieczyszczeń.
Click rate
Click rate to udział odbiorców, którzy kliknęli odsyłacz lub element w testowanej wiadomości.
ClickFix
Technika oszustwa, w której użytkownik jest nakłaniany do wykonania czynności przedstawianych jako naprawa problemu technicznego, choć w rzeczywistości mogą one uruchomić szkodliwe działania.
Cloudflare Worker
Uruchamiany w sieci Cloudflare skrypt, który może modyfikować sposób obsługi żądań i odpowiedzi dla stron internetowych.
Commercial Crew Transportation Capability
Kontrakt NASA na usługi komercyjnego transportu astronautów, obejmujące między innymi lot, pobyt na orbicie oraz powrót załogi.
Commodity Futures Trading Commission
Federalna agencja Stanów Zjednoczonych nadzorująca między innymi rynki kontraktów terminowych i instrumentów pochodnych związanych z towarami.
Computer Fraud and Abuse Act
Amerykańska ustawa federalna dotycząca między innymi nieuprawnionego dostępu do systemów komputerowych.
Conditional Access Policies
Reguły kontroli dostępu, które pozwalają uzależnić logowanie od określonych warunków, takich jak metoda uwierzytelniania, urządzenie lub ryzyko sesji.
Congressional Space Medal of Honor
Amerykańskie odznaczenie dla astronautów wyróżniających się wyjątkowo odważnymi i zasługującymi na uznanie działaniami podczas wykonywania obowiązków.
Connected Vehicle Rule
Amerykańskie regulacje ograniczające sprzedaż wybranych pojazdów połączonych i ich komponentów powiązanych z Chinami lub Rosją.
Content Security Policy
Nagłówek bezpieczeństwa określający, z jakich źródeł strona może ładować skrypty i inne zasoby.
Content Security Policy (CSP)
Mechanizm bezpieczeństwa przeglądarki ograniczający źródła, z których strona może ładować treści i wykonywać kod.
Continuous Ranked Probability Score
Miara służąca do oceny jakości prognoz probabilistycznych przez porównanie przewidywanego rozkładu wyników z rzeczywistą obserwacją.
Continuous Threat Exposure Management
CTEM to podejście do ciągłego wykrywania ekspozycji organizacji na zagrożenia oraz sprawdzania, czy działania naprawcze rzeczywiście ograniczyły ryzyko.
Core Audio Taps
Interfejs systemu macOS umożliwiający aplikacji przechwytywanie wybranego strumienia audio, na przykład dźwięku z innej aplikacji, bez korzystania wyłącznie z mikrofonu.
Core Technology Fee
Opłata związana z podstawową technologią Apple, która według dotychczasowych zasad była naliczana deweloperom między innymi za instalacje aplikacji poza App Store.
Coreper
Komitet Stałych Przedstawicieli państw członkowskich przy Unii Europejskiej. W jego posiedzeniach uczestniczą ambasadorowie państw UE, którzy przygotowują decyzje podejmowane przez unijne instytucje.
CubeSat
Niewielki satelita o znormalizowanej konstrukcji, wykorzystywany między innymi do badań i demonstracji technologii.
Cykl VECTO
Unijne narzędzie symulacyjne służące do oceny efektywności energetycznej i zużycia paliwa przez nowe pojazdy ciężarowe.
Cykl z zamrożeniem wszystkich zarodków
Postępowanie, w którym wszystkie uzyskane zarodki są zamrażane, a ich transfer odbywa się w późniejszym cyklu.
Cyklosporiaza
Cyklosporiaza, określana też jako cyklosporiasis, to zakażenie przewodu pokarmowego wywoływane przez pasożyta Cyclospora. Najczęściej powoduje wodnistą biegunkę i inne dolegliwości jelitowe.
Cyklosporydoza
Choroba przewodu pokarmowego, której możliwe źródła były analizowane przez amerykańską Agencję Żywności i Leków.
Cyrkulacja atmosferyczna
Cyrkulacja atmosferyczna to wielkoskalowy ruch powietrza w atmosferze. Przemieszcza między innymi parę wodną i wpływa na rozkład temperatur, wiatrów oraz opadów.
Cytokiny
Cząsteczki sygnałowe wydzielane przez komórki, które pomagają regulować reakcje organizmu, w tym działanie układu odpornościowego.
Czarna dziura
Obszar czasoprzestrzeni, w którym grawitacja jest tak silna, że nie może z niego uciec nawet światło.
Czas w zakresie docelowym
Odsetek czasu, w którym poziom glukozy mieści się w ustalonym zakresie docelowym.
Czujnik prędkości obrotowej koła
Czujnik mierzy prędkość obrotową koła i przekazuje dane do układu ABS, który może wykryć jego poślizg.
Czułość i swoistość
Czułość opisuje wykrywanie przypadków z chorobą, a swoistość prawidłowe rozpoznawanie przypadków bez choroby. Oba parametry pomagają oceniać działanie testu.
Czwarta poprawka do Konstytucji USA
Czwarta poprawka do Konstytucji USA chroni przed nieuzasadnionymi przeszukaniami i zatrzymaniami. Wymaga, aby ingerencja władz miała podstawę prawną i była odpowiednio określona.
Czynniki zakłócające
Cechy lub okoliczności, które mogą wpływać jednocześnie na badane narażenie i wynik.
Czystka etniczna
Określenie używane do opisu przymusowego usuwania ludności określonej grupy z danego obszaru. W materiale jest to ocena przedstawiona przez palestyńskiego analityka.
Częstotliwość próbkowania
Liczba pomiarów sygnału audio wykonywanych w ciągu sekundy, wyrażana między innymi w hercach.
Członkostwo stowarzyszone
Proponowany, ale jeszcze nieuzgodniony model bliskiej współpracy z UE dla państwa, które nie jest pełnym członkiem Unii.
Cła odwetowe
Taryfy nakładane w odpowiedzi na uznane przez dane państwo dyskryminujące lub nieuczciwe praktyki handlowe. W tym przypadku chodzi o amerykańskie opłaty wobec towarów z Kanady.
Cła wyrównawcze
Opłaty nakładane na towary importowane, gdy uznaje się, że korzystały z niedozwolonego wsparcia lub przewagi wynikającej z subsydiów.
Cło importowe
Opłata nakładana przez państwo na towary sprowadzane z zagranicy. Zwiększa koszt importu i może wpływać na ceny, popyt oraz rentowność sprzedaży.
D
43 haseł
DAU
Wskaźnik oznaczający liczbę aktywnych użytkowników dziennie. Mierzy, ilu unikalnych użytkowników skorzystało z usługi w określonym dniu.
DAUq
Wskaźnik liczby unikalnych użytkowników korzystających z usługi w ciągu jednego dnia.
DCO
Skrót używany w artykule dla biznesów cyfrowych, czyli działalności związanej z cyfrowymi kanałami sprzedaży lub usług.
DCP
Element oprogramowania i sprzętu odpowiedzialny za część funkcji związanych z wyświetlaniem obrazu w komputerach Mac.
DCSync
DCSync to technika poeksploatacyjna wykorzystywana do pozyskiwania danych uwierzytelniających domeny z usług katalogowych.
DDEX
Branżowy standard wymiany danych stosowany w sektorze muzycznym do opisywania utworów, ich metadanych oraz informacji potrzebnych do rozliczeń licencyjnych.
DEI
Skrót od angielskiego określenia różnorodności, równości lub sprawiedliwości oraz włączenia społecznego w organizacjach i instytucjach.
DLC
DLC to dodatkowa zawartość cyfrowa przeznaczona do istniejącej gry. Może obejmować między innymi nowe cywilizacje, mapy, scenariusze lub tryby rozgrywki.
DLL side-loading
Technika uruchamiania złośliwej biblioteki DLL przez legalny program, który próbuje załadować bibliotekę o określonej nazwie. Pozwala wykorzystać zaufany plik do ukrycia wykonania szkodliwego kodu.
DLL sideloading
Technika polegająca na nakłonieniu legalnego programu do załadowania złośliwej biblioteki DLL umieszczonej obok jego pliku.
DLSS
Technologia rekonstrukcji obrazu, która ma poprawiać wydajność gier przy zachowaniu wysokiej jakości grafiki.
DLSS 5 Neural Rendering
Technologia firmy Nvidia wykorzystująca metody obliczeniowe do tworzenia i poprawiania obrazu w grach.
DNSSEC
DNSSEC pozwala weryfikować autentyczność i integralność odpowiedzi DNS. Pomaga wykryć, czy informacja o adresie domeny nie została zmieniona po drodze.
DPDP Act
Indyjska ustawa dotycząca ochrony cyfrowych danych osobowych i zasad ich przetwarzania przez podmioty gromadzące takie informacje.
DRAM
Rodzaj szybkiej, ulotnej pamięci operacyjnej używanej do przechowywania danych potrzebnych procesorowi podczas pracy urządzenia.
DRESS
Ciężka reakcja na lek, która może rozpocząć się od wysypki i gorączki, a następnie prowadzić do zajęcia narządów wewnętrznych.
DRM
Technologia kontroli dostępu do treści cyfrowych. Może ograniczać ich używanie, modyfikowanie i dystrybucję.
DTS-HD Master Audio
Wielokanałowy format dźwięku używany na płytach Blu-ray, dostępny między innymi w konfiguracji 5.1.
Dane multiomiczne
Zestawy wyników badań opisujących różne cechy molekularne organizmu lub guza.
DeFi
Zdecentralizowany sektor usług finansowych opartych na technologii blockchain, działających bez tradycyjnego pośrednika.
Dealkoholizacja
Proces usuwania alkoholu z napoju, który wcześniej mógł zawierać alkohol.
Deckbuilding
Mechanika polegająca na tworzeniu i rozwijaniu talii kart podczas rozgrywki.
Decyzja o warunkach zabudowy
Decyzja administracyjna określająca, czy i na jakich zasadach można zrealizować inwestycję na terenie bez miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W skrócie jest określana jako WZ.
Deep Space Network
Globalny system naziemnych stacji antenowych NASA służący do komunikacji ze statkami kosmicznymi znajdującymi się poza orbitą Ziemi.
Deficyt budżetowy
Nadwyżka wydatków państwa nad jego dochodami w danym okresie. W relacji do PKB pokazuje skalę nierównowagi finansów publicznych.
Degradacja baterii
Stopniowa utrata użytecznej pojemności baterii w miarę jej eksploatacji i upływu czasu.
Deindustrializacja
Proces osłabiania znaczenia przemysłu w gospodarce, często związany z zamykaniem zakładów i utratą miejsc pracy.
Delegacja w Parlamencie Europejskim
Zespół europosłów związanych z konkretną partią krajową, działający w ramach Parlamentu Europejskiego.
Departament Zdrowia i Opieki Społecznej USA
Federalny departament odpowiedzialny za część amerykańskiej polityki zdrowotnej i programów społecznych.
Deponent
Osoba lub podmiot, którego środki znajdują się w banku albo kasie i podlegają zasadom gwarancji.
Depozyt rezerwacyjny
Wpłata mająca zabezpieczyć możliwość zamówienia produktu przed rozpoczęciem jego sprzedaży lub produkcji.
Deprecjacja
Deprecjacja to spadek wartości samochodu w czasie, zwykle liczony od ceny nowego pojazdu do szacowanej ceny używanego egzemplarza.
Deregulacja
Upraszczanie lub ograniczanie przepisów, które mają ułatwiać działalność firm i podejmowanie inwestycji.
Design Thinking
Podejście do rozwiązywania problemów, w którym punktem wyjścia są potrzeby użytkowników, a rozwiązania są tworzone i sprawdzane etapami.
DevSecOps
Podejście, w którym bezpieczeństwo jest uwzględniane na wszystkich etapach tworzenia i utrzymania oprogramowania, a nie dopiero po zakończeniu prac.
Dieta ad libitum
Sposób żywienia, w którym uczestnikom nie narzuca się limitu kalorii. Mogą jeść zgodnie z odczuwanym głodem i sytością.
Digital Markets Act
Unijne rozporządzenie ustanawiające zasady dla największych platform cyfrowych. Ma ograniczać praktyki utrudniające konkurencję i wzmacniać pozycję użytkowników oraz innych firm.
Diorama
Niewielka, przestrzenna scena przedstawiająca określone miejsce, wydarzenie lub świat fikcyjny.
Dochody własne Unii Europejskiej
Źródła finansowania budżetu UE pozyskiwane bezpośrednio na poziomie Unii, a nie wyłącznie ze składek państw członkowskich.
Docker Compose
Narzędzie pozwalające definiować i uruchamiać aplikacje złożone z wielu kontenerów za pomocą wspólnego pliku konfiguracyjnego.
Dodatki biologiczne
Produkty dodawane do gleby, często zawierające żywe mikroorganizmy, aby wspierać jej właściwości lub uzupełniać działanie nawozów.
Dodatkowość
Zasada, zgodnie z którą kredyt powinien być wydany tylko za redukcję emisji, do której bez danego projektu prawdopodobnie by nie doszło.
Dolby Atmos
Format dźwięku przestrzennego, który może tworzyć wrażenie, że część dźwięków dociera także z góry.