Słownik redakcyjny

Definicje i pojęcia

Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.

Liczba haseł
7068
Widoczny zakres
91-180

Indeks alfabetyczny

A

45 haseł

  1. Analiza przyczyn źródłowych

    Root cause analysis służy ustaleniu podstawowej przyczyny incydentu, a nie tylko podatności lub błędu wykorzystanego w konkretnym przypadku.

  2. Android Automotive

    Samodzielny system operacyjny dla samochodów, który uruchamia aplikacje bezpośrednio w pojeździe, bez konieczności podłączania telefonu.

  3. Android Automotive OS

    System operacyjny przeznaczony do pracy bezpośrednio w samochodowym systemie multimedialnym.

  4. Anemia

    Stan, w którym organizm ma zbyt mało czerwonych krwinek lub hemoglobiny, co może ograniczać dostarczanie tlenu do tkanek.

  5. Antracykliny

    Klasa leków przeciwnowotworowych, do której należy doksorubicyna. Leki te są skuteczne w leczeniu części nowotworów, ale należą do preparatów najsilniej wiązanych z ryzykiem uszkodzenia serca.

  6. Antycyklon subtropikalny

    Rozległy obszar wyżowy związany z ciepłym i zwykle suchym powietrzem. Jego umocnienie nad Morzem Śródziemnym może prowadzić do utrzymywania się wysokich temperatur.

  7. App-Bound Encryption

    Mechanizm ochrony danych uwierzytelniających przeglądarki, który wiąże użycie klucza szyfrującego z aplikacją lub jej środowiskiem.

  8. AppKit

    Framework systemu macOS używany przez wiele aplikacji do obsługi interfejsu i pól tekstowych.

  9. AppSec

    Obszar bezpieczeństwa aplikacji, obejmujący identyfikowanie i ograniczanie zagrożeń związanych z oprogramowaniem.

  10. Apple Intelligence

    Platforma funkcji sztucznej inteligencji Apple, zintegrowana z systemem i aplikacjami. W macOS 27 ma obsługiwać między innymi Siri, korektę tekstu, wyszukiwanie i automatyzację.

  11. Apple silicon

    Rodzina procesorów Apple stosowanych w nowszych komputerach Mac. Aplikacja Meta AI działa natywnie na Macach z tymi układami.

  12. Apteka recepturowa

    Apteka przygotowująca określone preparaty na zamówienie, zgodnie z obowiązującymi zasadami i zakresem uprawnień.

  13. Arbaeen

    Jedno z najważniejszych świąt i zgromadzeń religijnych szyitów, poświęcone pamięci imama Husajna.

  14. Arbitrary file access

    Luka pozwalająca na odczyt określonych plików aplikacji bez uprawnień przewidzianych dla zwykłego użytkownika. W tym przypadku wymagane jest wcześniejsze poznanie dokładnej nazwy i ścieżki pliku.

  15. Arbitraż scenariuszowy WGA

    Procedura stosowana przez Writers Guild of America, gdy trzeba ustalić udział poszczególnych scenarzystów w powstaniu filmu lub serialu.

  16. Arch User Repository (AUR)

    Społecznościowe repozytorium przepisów i pakietów dla dystrybucji Arch Linux. Pakiety w AUR mogą być utrzymywane przez różnych użytkowników.

  17. Architektura 800-woltowa

    Układ elektryczny pojazdu pracujący przy napięciu około 800 V. Pozwala projektować układ napędowy i ładowania przystosowany do wysokich mocy.

  18. Architektura Zen

    Rodzina architektur rdzeni procesorów AMD. W tym materiale Zen 3 oznacza starszą generację zastosowaną w Ryzen 5 5500F, a Zen 4 nowszą generację używaną w Ryzen 5 7500.

  19. Architektura elektryczna

    Układ podzespołów, przewodów, sterowników i zabezpieczeń odpowiadających za działanie instalacji elektrycznej pojazdu.

  20. Architektura mixture of experts

    Model jest podzielony na wyspecjalizowane części, czyli ekspertów. Przy przetwarzaniu kolejnych tokenów aktywowana jest tylko część parametrów.

  21. Architektura pojazdu

    Bazowa konstrukcja techniczna samochodu, obejmująca między innymi układ napędowy, punkty montażowe i rozwiązania podwozia.

  22. Architektura wernakularna

    Architektura wernakularna wyrasta z lokalnego kontekstu, tradycji i sposobu rozumienia miejsca. W tym materiale pojęcie odnosi się do poszukiwania współczesnej chińskiej tożsamości architektonicznej.

  23. Artefakty kompresji

    Widoczne zniekształcenia powstające, gdy podczas kompresji trzeba odrzucić zbyt dużo informacji. Jednym z przykładów jest pasmowanie, czyli widoczne pasy zamiast płynnego przejścia kolorów.

  24. Arterial spin labeling MRI

    Technika rezonansu magnetycznego służąca do pomiaru przepływu krwi w określonych obszarach mózgu bez konieczności klasycznego znakowania krwi środkiem kontrastowym.

  25. Artykuł 5 Traktatu Północnoatlantyckiego

    Zasada NATO uznająca zbrojny atak na jednego członka za atak na wszystkich sojuszników.

  26. Arynizacja

    Postępujący proces wysychania środowiska, odróżniany od przejściowej suszy.

  27. Asamblaż

    Forma artystyczna wykorzystująca połączone przedmioty i materiały, często pochodzące z codziennego otoczenia lub znalezione.

  28. Ascension

    Skala dodatkowych poziomów trudności w Slay the Spire 2.

  29. Astroglej

    Komórki układu nerwowego o gwiaździstym kształcie, które wspierają neurony, pomagają w ich komunikacji i utrzymaniu środowiska sprzyjającego prawidłowej pracy mózgu.

  30. Atak na łańcuch dostaw

    Atak, w którym napastnik wykorzystuje zaufane oprogramowanie, usługę lub dostawcę, aby dotrzeć do użytkowników jego produktu.

  31. Atrybucja

    Atrybucja to przypisanie dzieła konkretnemu artyście na podstawie analizy jego stylu, techniki i porównań z innymi pracami.

  32. Audit Query

    Formalne postępowanie informacyjne prowadzone przez NHTSA w celu sprawdzenia danych i procedur wykorzystanych przez producenta przy certyfikacji pojazdu.

  33. Aureola zdrowotności

    Efekt, w którym pojedyncze korzystnie brzmiące cechy produktu wpływają na ocenę jego całego składu. Może sprawiać, że konsument uzna produkt za zdrowszy, niż wynika to z jego profilu żywieniowego.

  34. Autobus klasy C

    Autobus z silnikiem umieszczonym z przodu oraz głównym wejściem za przednimi kołami.

  35. Autofagia

    Naturalny proces, w którym komórka rozkłada i usuwa uszkodzone elementy, w tym nieprawidłowe białka.

  36. Automated Clearing House

    Amerykański system elektronicznych transferów bankowych. W opisanej kampanii oszuści nakłaniali działy finansowe do zlecania przelewów na kontrolowane przez nich rachunki.

  37. Automatyczne rozpoznawanie treści

    Technologia rozpoznająca oglądane treści, takie jak programy lub kanały, na podstawie obrazu albo dźwięku. Dane mogą być wykorzystywane między innymi do personalizacji reklam.

  38. Autonomia poziomu 4

    Poziom automatyzacji, przy którym pojazd może samodzielnie realizować przejazd w określonych warunkach i na wyznaczonym obszarze, bez kierowcy lub monitora w pojeździe.

  39. Autonomiczna analiza bezpieczeństwa aplikacji

    Automatyczne badanie aplikacji pod kątem podatności z wykorzystaniem sztucznej inteligencji, wraz z oceną ich znaczenia i przygotowaniem możliwych poprawek.

  40. Autonomiczna ciężarówka

    Pojazd ciężarowy wykorzystujący czujniki i oprogramowanie do samodzielnego poruszania się po drodze. W materiale chodzi o pojazdy monitorujące otoczenie za pomocą laserów, radarów i kamer.

  41. Autonomiczni agenci

    Programy AI, które mogą wykonywać kolejne zadania i podejmować działania przy ograniczonym nadzorze człowieka.

  42. Autopoprawka

    Zmiana wprowadzona do wcześniej przygotowanego projektu przez podmiot, który go przedstawił.

  43. Autorytatywny DNS

    Rekordy DNS utrzymywane przez źródło odpowiedzialne za wskazywanie, gdzie kierować zapytania dotyczące danej domeny.

  44. Autoryzacja na podstawie art. 39

    Wyjątkowa ścieżka w unijnych przepisach homologacyjnych dla nowych technologii, które nie mieszczą się w istniejących wymaganiach.

  45. Azure RBAC

    Mechanizm kontroli dostępu w Azure, który przypisuje użytkownikom i tożsamościom role określające zakres możliwych operacji.

B

45 haseł

  1. B2B

    Model współpracy lub sprzedaży między przedsiębiorstwami, a nie bezpośrednio między firmą a konsumentem.

  2. BHA

    Przeciwutleniacz stosowany jako tańsza alternatywa dla etoksychiny. Badacze wskazywali jednak na jego własne możliwe zagrożenia zdrowotne.

  3. BHP

    Zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, których celem jest ochrona zdrowia i życia osób wykonujących pracę.

  4. BI-RADS

    Ustandaryzowany system kategoryzowania wyników obrazowania piersi i wiążącego się z nimi poziomu podejrzenia.

  5. BIOS

    Podstawowe oprogramowanie płyty głównej, które uruchamia komputer i pomaga obsługiwać jego podzespoły.

  6. BIP-39

    Standard opisujący między innymi sposób przedstawiania seeda jako zestawu słów. W źródle mowa o 12 słowach odpowiadających 128 bitom.

  7. BSC Testnet

    Testowa sieć blockchaina BNB Smart Chain, przeznaczona przede wszystkim dla deweloperów. W opisywanej kampanii jej punkty RPC służyły do pobierania danych zapisanych w smart contractach.

  8. Bacteroidales

    Grupa bakterii jelitowych, której niższy poziom wiązano w opisanych badaniach z alergią na orzeszki ziemne.

  9. Badania archeologiczne

    Prace terenowe służące sprawdzeniu, czy na danym obszarze znajdują się pozostałości lub obiekty wymagające ochrony.

  10. Badania przedkliniczne

    Badania prowadzone przed rozpoczęciem testów z udziałem ludzi, często w modelach laboratoryjnych lub na zwierzętach.

  11. Badanie CAWI i CATI

    CAWI to ankieta internetowa, a CATI to wywiad telefoniczny wspomagany komputerowo.

  12. Badanie cytologiczne

    Badanie cytologiczne polega na pobraniu komórek z szyjki macicy w celu wykrycia zmian przedrakowych lub rakowych.

  13. Badanie medyczne do długotrwałego lotu kosmicznego

    Ocena zdrowia i sprawności kandydata pod kątem wymagań związanych z długim pobytem w przestrzeni kosmicznej.

  14. Badanie przesiewowe

    Badanie wykonywane w celu wykrycia choroby na wczesnym etapie, zanim pojawią się jej wyraźne objawy lub powikłania.

  15. Bank akumulatorów

    Zestaw akumulatorów przechowujący energię wyprodukowaną przez panele. Dzięki niemu urządzenia mogą działać także wtedy, gdy panele nie produkują energii.

  16. Bankowy Fundusz Gwarancyjny

    Instytucja, która gwarantuje wypłatę określonej kwoty środków klienta w razie upadłości banku lub kasy.

  17. Barcoding genetyczny

    Analiza krótkich fragmentów informacji genetycznej, która może pomóc rozpoznać konkretny gatunek bakterii w próbce.

  18. Bardzo duża platforma internetowa

    Platforma, która według unijnych kryteriów ma co najmniej 45 mln aktywnych użytkowników miesięcznie w UE i podlega dodatkowym obowiązkom.

  19. Bariera jelitowa

    Warstwa ochronna wyściełająca jelita, która ogranicza przechodzenie szkodliwych substancji z przewodu pokarmowego do krwi.

  20. Bateria całkowicie stałoelektrolitowa

    To bateria, w której ciekły elektrolit zastąpiono materiałem stałym. Technologia ma potencjalnie zwiększać gęstość energii, ale jej wdrożenie w dużych ogniwach dla samochodów nadal jest trudne.

  21. Batrachochytrium dendrobatidis

    Wodny grzyb chorobotwórczy zakażający skórę płazów. Infekcja może zaburzać przepływ elektrolitów i płynów, a w ciężkich przypadkach prowadzić do śmierci.

  22. Battery as a Service

    Model usługowy, w którym użytkownik korzysta z baterii lub związanych z nią usług na zasadach subskrypcji.

  23. Bezpieczeństwo dostaw gazu

    Zdolność systemu energetycznego do zapewnienia odbiorcom odpowiedniej ilości gazu mimo zmian popytu lub problemów z dostawami.

  24. Bezpieczeństwo wodne

    Bezpieczeństwo wodne oznacza możliwość stałego korzystania z wystarczającej ilości wody o odpowiedniej jakości oraz ograniczania zagrożeń związanych z jej nadmiarem lub niedoborem.

  25. Białka szoku cieplnego

    Białka produkowane w odpowiedzi na wzrost temperatury, które pomagają naprawiać i prawidłowo układać inne białka uszkadzane przez ciepło.

  26. Billboard Hot 100

    Najważniejsza amerykańska lista popularności singli, tworzona na podstawie między innymi sprzedaży i odtworzeń.

  27. Binarne pliki wykonywalne

    Pliki powstałe po skompilowaniu kodu źródłowego, gotowe do uruchomienia przez określone środowisko.

  28. Biomarker

    Mierzalna cecha biologiczna, która może dostarczać informacji o stanie organizmu, przebiegu choroby lub reakcji na leczenie. Sam biomarker nie musi wystarczać do postawienia diagnozy.

  29. Biomarkery

    Biomarkery to mierzalne cechy biologiczne powiązane z określonym stanem zdrowia albo wynikiem obserwacji. Sama korelacja nie oznacza, że biomarker jest przyczyną tego wyniku.

  30. Biopsja płynna

    Analiza materiału biologicznego pobranego z płynu ustrojowego w celu uzyskania informacji związanych z chorobą.

  31. Biorównoważność

    Ocena, czy lek generyczny zachowuje się w organizmie w sposób porównywalny z lekiem referencyjnym.

  32. Bispecyficzny aktywator limfocytów T

    Rodzaj immunoterapii zaprojektowany do angażowania limfocytów T w odpowiedź przeciw komórkom nowotworowym.

  33. Biuro Bezpieczeństwa Narodowego

    Biuro Bezpieczeństwa Narodowego to urząd pomocniczy Prezydenta RP zajmujący się sprawami bezpieczeństwa państwa i obronności.

  34. Biuro informacji kredytowej

    Instytucja gromadząca i udostępniająca informacje dotyczące historii oraz wiarygodności kredytowej osób lub firm.

  35. Blaszka miażdżycowa

    Nagromadzenie substancji w ścianie tętnicy, które może zwężać naczynie i utrudniać przepływ krwi.

  36. Blokada mechanizmu różnicowego

    To układ, który pomaga rozdzielać siłę napędową między przednie koła podczas przyspieszania i pokonywania zakrętów.

  37. Blokery receptora H2

    Grupa leków ograniczających wydzielanie kwasu solnego w żołądku, stosowanych między innymi przy dolegliwościach związanych z refluksem.

  38. Bluetooth

    Standard bezprzewodowej komunikacji radiowej na krótkim dystansie, używany do wymiany danych między kompatybilnymi urządzeniami, na przykład lokalizatorem i telefonem.

  39. Bluetoothing

    Bluetoothing, określane też jako hotspotting, polega na wstrzykiwaniu sobie krwi innej osoby po wcześniejszym użyciu przez nią narkotyku. Dzielenie sprzętu lub krwi może ułatwiać transmisję HIV.

  40. Bomba penetrująca

    Bomba zaprojektowana do przebijania umocnień lub innych zabezpieczonych celów przed detonacją.

  41. Boss

    Szczególnie wymagający przeciwnik, zwykle związany z ważnym etapem historii lub nagrodą za zwycięstwo.

  42. Boycott, Divestment, Sanctions (BDS)

    Palestyński ruch wzywający do bojkotu, wycofania inwestycji i nakładania sankcji na Izrael.

  43. Bradykinezja

    Spowolnienie ruchów, jeden z typowych objawów ruchowych choroby Parkinsona.

  44. Bramka AI

    Bramka AI to warstwa infrastruktury, która pośredniczy w obsłudze zapytań kierowanych do różnych modeli i dostawców usług sztucznej inteligencji.

  45. Branch Target Buffer

    Struktura wykorzystywana przez procesor do przewidywania celów pośrednich skoków.

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.