NI

Słownik redakcyjny

Definicje i pojęcia

Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.

Liczba haseł
3872
Widoczny zakres
271-360

Indeks alfabetyczny

A

42 haseł

  1. abonament

    Okresowa opłata za dostęp do usługi lub określonego zakresu treści, zwykle pobierana co miesiąc albo w innym ustalonym cyklu.

  2. abordaż

    Operacja wejścia na pokład statku przez uprawnione służby lub załogę innej jednostki, zwykle w celu kontroli, zatrzymania albo przejęcia statku.

  3. absencja

    Nieobecność zawodnika, który z określonego powodu nie może uczestniczyć w treningu lub meczu.

  4. acre-foot

    Jednostka objętości wody stosowana w USA. Jeden acre-foot to ilość wody pokrywająca akr powierzchni warstwą o głębokości jednej stopy, czyli około 1233 m³.

  5. adaptacja

    Proces stopniowego przystosowywania organizmu lub sposobu działania do nowych warunków, w tym do warunków panujących na orbicie.

  6. adaptacja do zmian klimatu

    Dostosowywanie infrastruktury, gospodarki i działań publicznych do obecnych lub przewidywanych skutków zmian klimatu, takich jak fale upałów, susze czy pożary.

  7. adaptacyjne spusty

    Adaptacyjne spusty to przyciski kontrolera, których opór może zmieniać się zależnie od sytuacji w grze. Dzięki temu naciśnięcie może sprawiać wrażenie wymagającego większej lub mniejszej siły.

  8. adaptacyjne zawieszenie

    Zawieszenie, które automatycznie dostosowuje charakterystykę pracy do warunków jazdy, prędkości lub wybranego trybu prowadzenia.

  9. administracja

    Zespół organów, urzędów i osób odpowiedzialnych za wykonywanie decyzji oraz prowadzenie bieżącej polityki państwa lub organizacji.

  10. administracja federalna

    Centralne władze państwa federalnego, których kompetencje obejmują cały kraj i określone dziedziny polityki publicznej.

  11. adopcja

    Proces upowszechniania się produktu, technologii lub rozwiązania wśród użytkowników, przedsiębiorstw albo całego rynku.

  12. adopcja AI

    Proces przyjmowania i wykorzystywania sztucznej inteligencji przez osoby, organizacje lub całe sektory gospodarki.

  13. adres do doręczeń

    Adres do doręczeń to wskazane miejsce, na które kieruje się korespondencję urzędową lub prawną. Może różnić się od adresu zamieszkania i adresu zameldowania.

  14. adres portfela kryptowalutowego

    Ciąg znaków używany do wskazania odbiorcy transferu kryptowaluty.

  15. adres zameldowania

    Adres zameldowania to adres, pod którym osoba jest zarejestrowana w związku z pobytem stałym lub czasowym. Nie musi być taki sam jak miejsce jej faktycznego pobytu.

  16. adres zamieszkania

    Adres zamieszkania to miejscowość lub adres, pod którym osoba faktycznie przebywa, zwykle z zamiarem stałego pobytu. Może różnić się od adresu zameldowania.

  17. adversary-in-the-middle

    AitM to atak, w którym napastnik pośredniczy w komunikacji użytkownika z prawdziwą usługą, aby przechwycić dane uwierzytelniające lub sesję.

  18. adwokat

    Prawnik wykonujący zawód polegający na udzielaniu pomocy prawnej, w tym sporządzaniu opinii i reprezentowaniu klientów przed sądami lub urzędami.

  19. aerodynamika nadwozia

    Właściwości kształtu nadwozia wpływające na sposób, w jaki powietrze opływa pojazd podczas jazdy.

  20. afiliant

    Afiliant to podmiot powiązany organizacyjnie lub biznesowo z inną organizacją, lecz działający jako odrębna jednostka. Powiązanie może mieć różny zakres zależnie od przyjętej struktury.

  21. agenci AI

    Agenci AI to moduły oparte na sztucznej inteligencji, które mogą wspierać wykonywanie zadań i przepływów pracy.

  22. agencja prasowa

    Organizacja, która zbiera, opracowuje i przekazuje informacje mediom oraz innym odbiorcom. Agencja półoficjalna może być powiązana z władzami, ale nie musi być formalnym organem państwowym.

  23. agent AI

    Program wykorzystujący sztuczną inteligencję do wykonywania określonych zadań lub realizowania celu, często z pewnym zakresem samodzielności.

  24. agent jako usługa

    Agent jako usługa to model, w którym dostawca udostępnia gotowych lub automatycznie tworzonych agentów do wykonywania określonych zadań. Użytkownik może opisać potrzebny proces bez samodzielnego budowania całego rozwiązania programistycznego.

  25. agent programowy

    Komponent programowy, który wykonuje określone zadania na podstawie danych, reguł lub poleceń. W systemach bezpieczeństwa może analizować zdarzenia, oceniać ryzyko i uruchamiać działania ochronne.

  26. agenticzna sztuczna inteligencja

    System sztucznej inteligencji zaprojektowany do samodzielnego planowania działań, korzystania z narzędzi i realizowania określonych celów przy ograniczonej liczbie bezpośrednich poleceń.

  27. agentowe aplikacje zakupowe

    Aplikacje wykorzystujące sztuczną inteligencję do samodzielnego wyszukiwania, porównywania i kupowania produktów zgodnie z preferencjami użytkownika.

  28. agenturalne powiązania

    Domniemane, ukryte relacje osoby lub organizacji z obcą służbą wywiadowczą, zwykle sugerujące współpracę, wpływ albo przekazywanie informacji.

  29. agentyczna aplikacja społeczna

    Aplikacja społecznościowa wykorzystująca sztuczną inteligencję do interpretowania poleceń użytkownika i wykonywania złożonych działań. Jej funkcje wykraczają poza proste wyświetlanie treści.

  30. agentyczny

    Określenie systemu AI, który nie tylko odpowiada na polecenia, lecz także samodzielnie proponuje działania lub je wykonuje na podstawie kontekstu użytkownika.

  31. agentyczny asystent AI

    System AI, który nie tylko odpowiada na pytania, lecz także planuje i wykonuje wieloetapowe zadania, korzystając z dostępnych narzędzi lub usług.

  32. aglomeracja

    Zespół miasta i powiązanych z nim funkcjonalnie obszarów, zwykle obejmujący także sąsiednie miejscowości. Powiązania dotyczą między innymi transportu, rynku pracy i usług.

  33. agregacja informacji

    Łączenie informacji pochodzących z wielu, często rozproszonych źródeł w jeden uporządkowany zbiór. Ułatwia to ich wyszukiwanie, porównywanie i dalszą analizę.

  34. agregacja treści

    Zbieranie i prezentowanie materiałów pochodzących z różnych źródeł lub kategorii w jednym miejscu.

  35. agregator treści

    Agregator treści to konto, serwis lub narzędzie, które zbiera i publikuje materiały pochodzące z wielu innych źródeł, często bez tworzenia ich od podstaw.

  36. agregator wiadomości

    Serwis lub aplikacja, która zbiera informacje z wielu źródeł i prezentuje je w jednym miejscu, często według określonych kryteriów.

  37. agregatowy wskaźnik wzrostu zysków

    Miara pokazująca łączną zmianę zysków grupy spółek względem porównywalnego okresu. W tym kontekście odnosi się do wspólnego wyniku firm wchodzących w skład analizowanego indeksu.

  38. agresja

    Działanie państwa polegające na bezprawnym użyciu siły przeciwko innemu państwu, jego terytorium lub niezależności politycznej. W języku publicznym termin bywa używany także szerzej, na określenie wrogich działań.

  39. agresor

    Państwo, organizacja lub inna strona, która rozpoczyna bezprawne użycie siły, zwłaszcza zbrojny atak przeciwko innej stronie.

  40. akademia nauk stosowanych

    Rodzaj polskiej uczelni prowadzącej przede wszystkim kształcenie o profilu praktycznym, powiązane z potrzebami rynku pracy i praktyką zawodową.

  41. akademicki inkubator przedsiębiorczości

    Jednostka wspierająca zakładanie i rozwój przedsięwzięć związanych ze środowiskiem akademickim. Oferuje początkującym przedsiębiorcom między innymi zaplecze, doradztwo lub dostęp do infrastruktury.

  42. akcelerator korporacyjny

    Program prowadzony lub wspierany przez dużą firmę, który pomaga startupom rozwijać produkty, testować rozwiązania i nawiązywać współpracę z przedsiębiorstwem.

T

10 haseł

  1. Tbps

    Tbps oznacza terabity na sekundę, czyli jednostkę szybkości przesyłania danych. W kontekście ataków sieciowych opisuje natężenie ruchu generowanego w szczytowym momencie.

  2. Telomery

    Ochronne zakończenia chromosomów, które pomagają zabezpieczać je przed uszkodzeniem i nieprawidłowym rozpoznaniem przez komórkę.

  3. Teren brownfield

    Teren wcześniej wykorzystywany przemysłowo, często wymagający dodatkowego przygotowania lub remediacji przed nową inwestycją. W tym przypadku chodzi o obszar związany z kopalnią i elektrownią węglową.

  4. The Troubles

    Nazwa wieloletniego konfliktu w Irlandii Północnej, w który byli zaangażowani republikańscy i lojalistyczni bojownicy oraz brytyjskie służby bezpieczeństwa.

  5. Threat intelligence

    Usystematyzowane pozyskiwanie, analizowanie i interpretowanie informacji o zagrożeniach w celu wspierania decyzji dotyczących ochrony organizacji.

  6. Thunderbolt 4

    Standard szybkiego połączenia urządzeń, używany między innymi do przesyłania danych oraz obsługi monitorów i innych akcesoriów.

  7. Thunderbolt 5

    Standard przewodowego interfejsu służącego do przesyłania danych oraz obsługi urządzeń peryferyjnych i sygnału obrazu. Wymaga zgodnych portów, przewodów i akcesoriów, aby wykorzystać jego możliwości.

  8. Towarzystwo Budownictwa Społecznego

    Podmiot działający w formule społecznego budownictwa czynszowego, związany z budową lub zarządzaniem mieszkaniami na wynajem.

  9. Trojan zdalnego dostępu

    Rodzaj złośliwego oprogramowania, które umożliwia zdalne wykonywanie poleceń na zaatakowanym systemie.

  10. Trybunał Konstytucyjny

    Organ konstytucyjny państwa, który kontroluje zgodność ustaw i innych aktów normatywnych z Konstytucją oraz rozstrzyga niektóre spory kompetencyjne.

U

12 haseł

  1. UCITS

    UCITS to unijny reżim prawny dla funduszy zbiorowego inwestowania, oparty na wspólnych zasadach ochrony inwestorów, zarządzania ryzykiem i lokowania aktywów. Fundusze spełniające te wymogi mogą korzystać z ułatwień w dystrybucji transgranicznej.

  2. UNDOF

    UNDOF to misja pokojowa ONZ monitorująca rozdzielenie sił między Izraelem a Syrią oraz sytuację w wyznaczonej strefie na Wzgórzach Golan.

  3. URL

    Jednoznaczny adres zasobu w internecie lub sieci, na przykład strony, pliku albo punktu dostępu do usługi.

  4. UTQG

    UTQG (Uniform Tire Quality Grading) to amerykański system porównawczej oceny wybranych właściwości opon. Współczynnik zużycia bieżnika jest względną oceną odporności na ścieranie, a nie gwarantowanym przebiegiem w kilometrach.

  5. UWB

    Technologia bezprzewodowej komunikacji radiowej wykorzystująca bardzo szerokie pasmo częstotliwości. W lokalizatorach może wspierać precyzyjne określanie odległości lub kierunku względem kompatybilnego urządzenia.

  6. UX

    UX, czyli projektowanie doświadczeń użytkownika, obejmuje sposób, w jaki człowiek korzysta z produktu lub usługi oraz jak ocenia tę interakcję.

  7. Ukraińska Powstańcza Armia

    Ukraińska organizacja zbrojna działająca w XX wieku, której działalność i dziedzictwo są przedmiotem sporów historycznych oraz odmiennych ocen politycznych.

  8. Ultra Wideband

    Technologia bezprzewodowej łączności wykorzystująca szerokie pasmo radiowe do dokładnego określania odległości i kierunku między urządzeniami.

  9. Umowa zakupu energii

    Długoterminowa umowa, w której odbiorca zobowiązuje się kupować energię od wytwórcy na ustalonych zasadach. Rivian podpisał taką umowę dla projektu Starfire.

  10. Unia Europejska

    Wspólnota państw europejskich oparta na wspólnych instytucjach, prawie i zasadach współpracy. Obejmuje między innymi działania gospodarcze i polityczne.

  11. Universal Plug and Play

    Zestaw protokołów umożliwiających urządzeniom w sieci automatyczne wykrywanie się i konfigurowanie wybranych usług. UPnP może także ułatwiać tworzenie przekierowań portów na bramie sieciowej.

  12. Ułaskawienie federalne

    Ułaskawienie federalne to akt łaski prezydenta USA dotyczący odpowiedzialności za przestępstwa podlegające prawu federalnemu. Nie obejmuje automatycznie możliwych zarzutów wynikających z prawa stanowego lub lokalnego.

V

7 haseł

  1. V1G

    System sterowania ładowaniem samochodu elektrycznego, w którym energia płynie tylko z sieci do pojazdu. Pozwala między innymi przesuwać ładowanie na godziny niższych cen lub mniejszego zapotrzebowania.

  2. V2H

    Technologia umożliwiająca przekazywanie energii z samochodu elektrycznego do instalacji domowej. Pojazd może w ten sposób wspierać zasilanie domu, także podczas przerw w dostawach energii.

  3. VAT

    Podatek od wartości dodanej, nakładany na kolejne etapy obrotu towarami i usługami, którego ekonomiczny ciężar zazwyczaj ponosi konsument.

  4. VTOL

    Skrót od angielskiego określenia statków powietrznych zdolnych do pionowego startu i lądowania, bez konieczności korzystania z tradycyjnego pasa startowego.

  5. Vehicle to Everything

    Zbiorcze określenie technologii umożliwiających wymianę energii lub danych między pojazdem elektrycznym a różnymi odbiornikami, takimi jak sieć energetyczna, dom albo inne urządzenia.

  6. Vehicle-to-Load

    Funkcja pozwalająca zasilać zewnętrzne urządzenia energią zgromadzoną w akumulatorze samochodu.

  7. VirtioFS

    Mechanizm udostępniania plików między systemem gospodarza a systemem gościa w maszynie wirtualnej. Umożliwia programom działającym w środowisku wirtualnym dostęp do wskazanych katalogów gospodarza.

W

14 haseł

  1. WAUq

    Wskaźnik liczby unikalnych użytkowników korzystających z usługi w ciągu tygodnia.

  2. WIBOR

    WIBOR to wskaźnik referencyjny obrazujący poziom oprocentowania na polskim rynku międzybankowym. W umowach finansowych może służyć jako podstawa wyznaczania zmiennego oprocentowania.

  3. WT 2026

    Oznaczenie zaostrzonych wymogów technicznych dotyczących projektowania i budowy obiektów. Obejmują one między innymi parametry izolacyjności akustycznej, konstrukcji i efektywności energetycznej.

  4. Wartość nominalna

    Wartość wyrażona w cenach obowiązujących w danym momencie, bez usuwania wpływu zmian poziomu cen. Wzrost nominalny może więc wynikać zarówno ze zwiększenia produkcji, jak i z inflacji.

  5. Wartość realna

    Wartość skorygowana o zmiany poziomu cen, która lepiej pokazuje rzeczywisty wzrost ilości dóbr i usług lub siły nabywczej. Umożliwia porównywanie wyników gospodarki w różnych okresach.

  6. WebKit

    Silnik przeglądarki, czyli komponent odpowiedzialny między innymi za interpretowanie stron internetowych i wykonywanie części ich kodu.

  7. West Texas Intermediate (WTI)

    West Texas Intermediate to gatunek lekkiej, słodkiej ropy naftowej oraz ważny punkt odniesienia dla wyceny ropy na rynku amerykańskim. Jego cena jest zwykle podawana za baryłkę.

  8. Wezwanie kongresowe

    Wezwanie kongresowe to formalne żądanie organu Kongresu USA, aby dana osoba stawiła się, złożyła zeznania albo przekazała informacje lub dokumenty. Zakres obowiązku i skutki odmowy zależą od podstawy prawnej oraz okoliczności.

  9. Wi-Fi

    Bezprzewodowa technologia łączności lokalnej, używana do wymiany danych między urządzeniami a siecią komputerową.

  10. Wkład ustalony na poziomie krajowym

    NDC to krajowy dokument, w którym rząd określa cele i działania służące ograniczaniu emisji oraz realizacji celów Porozumienia paryskiego.

  11. Wolna agentura

    Okres, w którym zawodnik po wygaśnięciu umowy może negocjować i podpisać kontrakt z innym klubem.

  12. Wskaźnik długu netto do EBITDA

    Wskaźnik długu netto do EBITDA pokazuje relację zadłużenia netto przedsiębiorstwa do jego wyniku operacyjnego przed odsetkami, podatkami i amortyzacją. Niższa wartość zwykle oznacza mniejsze obciążenie zadłużeniem względem wyników.

  13. Wspólna Polityka Rolna

    Wspólna Polityka Rolna to unijna polityka wspierająca rolnictwo, dochody gospodarstw oraz rozwój obszarów wiejskich.

  14. Wzrost organiczny

    Wzrost organiczny to zwiększenie sprzedaży lub działalności wynikające z funkcjonowania istniejącej organizacji, a nie wyłącznie z przejęć albo zwiększenia liczby placówek. W handlu często ocenia się go za pomocą sprzedaży porównywalnej.

Z

5 haseł

  1. Zgromadzenie Ogólne ONZ

    Najważniejszy organ deliberacyjny Organizacji Narodów Zjednoczonych, w którym reprezentowane są wszystkie państwa członkowskie.

  2. Zielony Ład

    Określenie europejskich strategii i działań mających prowadzić do ograniczenia emisji oraz przekształcenia gospodarki w bardziej przyjazną środowisku.

  3. Zlewnia

    Zlewnia to obszar, z którego wody powierzchniowe spływają do wspólnego ujścia, takiego jak rzeka, jezioro lub morze. Jej granice wyznacza ukształtowanie terenu.

  4. Zmiana netto

    Różnica między poziomem cechy na początku i na końcu analizowanego okresu, bez uwzględniania zmian pośrednich.

  5. Zmiana skumulowana

    Suma wszystkich wzrostów i spadków cechy w kolejnych etapach życia, także wtedy, gdy końcowy poziom jest podobny do początkowego.

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.