NI

Słownik redakcyjny

Definicje i pojęcia

Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.

Liczba haseł
3937
Widoczny zakres
2881-2970

Indeks alfabetyczny

R

14 haseł

  1. ryzyko inwestycyjne

    Możliwość poniesienia straty lub uzyskania niższej od oczekiwanej stopy zwrotu w wyniku niepewności dotyczącej inwestycji.

  2. ryzyko kredytowe

    Ryzyko, że emitent obligacji nie spłaci kapitału lub odsetek w ustalonym terminie. Im wyższe ryzyko kredytowe, tym większej rekompensaty inwestorzy zwykle oczekują.

  3. ryzyko operacyjne

    Możliwość, że określone działanie utrudni operację albo zagrozi jej bezpieczeństwu lub skuteczności.

  4. ryzyko regulacyjne

    Możliwość, że wymagania lub decyzje organów regulacyjnych opóźnią, ograniczą albo uniemożliwią dopuszczenie produktu do użycia lub jego rozwój.

  5. ryzyko łańcucha dostaw

    Oznaczenie wskazujące, że dana firma, technologia lub produkt może stwarzać zagrożenia w łańcuchu dostaw i podlegać ograniczeniom przy zakupach lub wykorzystaniu przez instytucje.

  6. rzecznik dyscyplinarny

    Osoba lub organ, który bada informacje o możliwym naruszeniu zasad organizacji i może kierować sprawę do dalszego rozpatrzenia przez właściwy organ dyscyplinarny.

  7. rzecznik dyscypliny

    Rzecznik dyscypliny to osoba lub organ zajmujący się badaniem zarzutów dotyczących naruszenia zasad obowiązujących członków organizacji. W partii może kierować sprawy do dalszego rozpatrzenia przez właściwy organ.

  8. rzecznik dyscypliny partyjnej

    Osoba lub organ prowadzący albo nadzorujący czynności w sprawach dotyczących możliwego naruszenia zasad obowiązujących w partii politycznej. Jego uprawnienia wynikają z regulacji wewnętrznych ugrupowania.

  9. rzęska pierwotna

    Niewielka struktura wystająca z powierzchni większości komórek. Odbiera i interpretuje sygnały, które wpływają między innymi na podziały, ruch i różnicowanie komórek.

  10. rój dronów

    Zgrupowanie wielu dronów działających jednocześnie lub skoordynowanych w ramach jednej operacji. Taka forma użycia może zwiększać skalę ataku i utrudniać obronę.

  11. rów przeciwpożarowy

    Wykopany pas terenu pozbawiony roślinności, który ma spowolnić lub zatrzymać rozprzestrzenianie się pożaru. Tworzy fizyczną barierę dla ognia i materiału palnego.

  12. równowaga handlowa

    Stan, w którym wartość eksportu i importu między państwami jest zbliżona lub pozostaje w określonej proporcji.

  13. równowaga sił

    Stan, w którym potencjał polityczny, gospodarczy i wojskowy konkurujących państw lub bloków jest względnie wyrównany i ogranicza możliwość uzyskania dominacji przez jedną stronę.

  14. równowaga władz

    Zasada ustroju, w której kompetencje organów państwa są rozdzielone i wzajemnie się ograniczają. Ma zapobiegać nadmiernej koncentracji władzy w jednym organie.

S

76 haseł

  1. safe harbor

    Mechanizm prawny ograniczający odpowiedzialność platformy za treści tworzone przez użytkowników, jeśli spełnione są określone warunki.

  2. safety

    Tylny obrońca w futbolu amerykańskim, odpowiedzialny głównie za zabezpieczanie głębokiej części boiska i pomoc w kryciu podań.

  3. saldo migracji

    Różnica między liczbą osób, które przybyły do danego kraju lub regionu, a liczbą osób, które go opuściły w określonym czasie.

  4. salto

    Element akrobatyczny polegający na obrocie ciała w powietrzu wokół osi poprzecznej, wykonywany do przodu lub do tyłu, czasem z dodatkowym obrotem wokół osi pionowej.

  5. samochód elektryczny

    Pojazd napędzany silnikiem elektrycznym, którego energia jest magazynowana w akumulatorze i uzupełniana przez ładowanie. W artykule określenie to odnosi się do samochodu w pełni elektrycznego, bez silnika spalinowego.

  6. samochód elektryczny bateryjny

    Samochód napędzany wyłącznie silnikiem elektrycznym, którego energia jest przechowywana w akumulatorze trakcyjnym.

  7. samochód elektryczny z przedłużaczem zasięgu

    Pojazd napędzany elektrycznie, w którym niewielki silnik benzynowy służy wyłącznie do wytwarzania energii dla akumulatora.

  8. samochód hybrydowy

    Pojazd wykorzystujący co najmniej dwa źródła napędu, zwykle silnik spalinowy i elektryczny. Taka konstrukcja może ograniczać zużycie paliwa, a w niektórych modelach umożliwia także krótką jazdę wyłącznie na energii elektrycznej.

  9. samochód-pułapka

    Pojazd zawierający ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do wykorzystania w zamachu lub ataku.

  10. samodeklaracja wieku

    Samodeklaracja wieku to podana przez użytkownika informacja o jego wieku lub potwierdzenie spełniania wymogu wiekowego bez niezależnego sprawdzenia.

  11. samoistna przesłanka aresztu

    Podstawa zastosowania tymczasowego aresztowania związana z wysokim ustawowym zagrożeniem karą, niezależna od innych szczególnych okoliczności sprawy. Nie oznacza automatycznego zastosowania aresztu.

  12. samoobrona

    Ochrona własna lub ochrona określonej wspólnoty przed zagrożeniem. W odniesieniu do państw pojęcie to może oznaczać działania podejmowane w celu odparcia zbrojnego ataku.

  13. samookreślenie

    Samookreślenie to proces określania własnej tożsamości, przynależności lub statusu przez osobę albo wspólnotę.

  14. samoreplikacja

    Zdolność programu lub kodu do samodzielnego tworzenia swoich kopii i rozpowszechniania ich w kolejnych systemach lub środowiskach.

  15. samoreplikujące się oprogramowanie

    Oprogramowanie zdolne do automatycznego tworzenia własnych kopii i rozprzestrzeniania ich na inne systemy lub urządzenia.

  16. samorząd lekarski

    Samorząd lekarski to ustawowo określona organizacja zawodowa lekarzy, która reprezentuje ich interesy i uczestniczy w wykonywaniu zadań związanych z zawodem.

  17. samosterujące tworzenie oprogramowania

    Koncepcja tworzenia i utrzymywania oprogramowania, w której znaczna część zadań jest wykonywana lub koordynowana automatycznie przez systemy informatyczne.

  18. samowola budowlana

    Samowola budowlana to potoczne określenie robót budowlanych prowadzonych bez wymaganych formalności albo niezgodnie z przepisami. Może skutkować kontrolą, nakazem legalizacji lub rozbiórki.

  19. samowyzwalacz

    Samowyzwalacz to funkcja, która uruchamia wykonanie zdjęcia po zaprogramowanym opóźnieniu. Pozwala fotografowi dołączyć do ujęcia lub ograniczyć poruszenie aparatu przy naciskaniu spustu.

  20. sanatorium

    Placówka zapewniająca leczenie lub rehabilitację, często z wykorzystaniem specjalnych warunków klimatycznych i pobytu stacjonarnego.

  21. sandbox

    Sandbox to model rozgrywki, w którym gracz otrzymuje dużą swobodę wyboru działań, kolejności zadań lub sposobu rozwijania świata gry.

  22. sankcja kredytu darmowego

    Mechanizm prawny, który w określonych sytuacjach może pozbawić kredytodawcę prawa do pobierania odsetek i innych kosztów przewidzianych w umowie kredytowej.

  23. sankcje

    Środki ograniczające nakładane na państwa, osoby lub podmioty w celu wywarcia wpływu na ich działania albo ukarania za naruszenie określonych zasad. Mogą obejmować ograniczenia finansowe, handlowe lub podróżne.

  24. sankcje gospodarcze

    Ograniczenia nakładane przez państwo lub organizację międzynarodową w celu wywarcia presji na inne państwo, podmioty albo osoby. Mogą obejmować handel, finanse, inwestycje lub transport.

  25. sankcje sektorowe

    Ograniczenia nakładane na określony sektor gospodarki lub rodzaj działalności, a nie na całą gospodarkę państwa.

  26. saponiny

    Saponiny to grupa naturalnych związków, najczęściej glikozydów, występujących między innymi w roślinach. Ich obecność w surowcu nie potwierdza sama w sobie skuteczności ani bezpieczeństwa preparatu u ludzi.

  27. sarkofag

    Wzmocniona konstrukcja ochronna osłaniająca pozostałości zniszczonego reaktora jądrowego i ograniczająca rozprzestrzenianie się materiałów radioaktywnych.

  28. satelity Sentinel 1 i Sentinel 2

    Dwie serie satelitów programu Copernicus dostarczających danych o powierzchni Ziemi. Sentinel 1 wykorzystuje radar, a Sentinel 2 rejestruje obrazy w wielu zakresach światła.

  29. saturacja

    W medycynie oznacza najczęściej procentowy udział hemoglobiny we krwi, która jest związana z tlenem. Parametr ten pomaga oceniać natlenienie organizmu.

  30. scena polityczna

    Scena polityczna to ogół partii, ugrupowań, instytucji i osób uczestniczących w życiu politycznym na określonym obszarze.

  31. scenariusz

    Plan lub zapis treści utworu, obejmujący między innymi wydarzenia, dialogi i sposób prowadzenia narracji. W grze określa przebieg opowieści oraz wypowiedzi i działania postaci.

  32. scenarzysta

    Osoba tworząca scenariusz, czyli tekst określający fabułę, postacie, dialogi i przebieg wydarzeń w utworze lub grze.

  33. schron specjalistyczny

    Specjalnie zaprojektowany i wyposażony obiekt ochronny, którego zadaniem jest zapewnienie ludziom osłony przed określonymi zagrożeniami.

  34. science fiction

    Gatunek opowieści wykorzystujący motywy naukowe i technologiczne, często przedstawiający przyszłość, alternatywne światy lub skutki rozwoju cywilizacji.

  35. seans

    Jednorazowy pokaz filmu odbywający się o określonej porze i w określonym miejscu, na przykład w kinie.

  36. segment programowy

    Wyodrębniona część programu, poświęcona określonemu tematowi, rozmowie lub rodzajowi materiału.

  37. segment programu

    Wyodrębniona część programu, poświęcona określonemu tematowi, gościowi lub rodzajowi treści.

  38. segmentacja klientów

    Podział klientów na grupy o podobnych potrzebach, zachowaniach lub możliwościach finansowych. Pozwala różnicować ofertę, ceny i zakres świadczeń dla poszczególnych grup.

  39. segmentacja sieci

    Segmentacja sieci polega na podziale sieci komputerowej na odseparowane części o ograniczonej komunikacji między nimi. Ma utrudniać przenikanie zagrożeń i ograniczać zakres dostępu do systemów oraz urządzeń.

  40. segmentacja środowiska

    Podział infrastruktury informatycznej na odseparowane części, między którymi przepływ danych i dostęp są ograniczone regułami bezpieczeństwa. Zmniejsza to możliwość rozprzestrzenienia się ataku.

  41. sekcja zwłok

    Badanie pośmiertne ciała mające ustalić przyczynę i okoliczności zgonu oraz udokumentować stwierdzone obrażenia lub choroby.

  42. sekret typu bearer

    Sekret typu bearer to wartość, której posiadanie wystarcza systemowi do przyznania dostępu. Nie sprawdza on dodatkowo tożsamości ani prawa osoby przedstawiającej tę wartość.

  43. sekretarz generalny NATO

    Sekretarz generalny NATO jest najwyższym cywilnym przedstawicielem Sojuszu, odpowiedzialnym za koordynowanie jego prac, prowadzenie konsultacji i reprezentowanie organizacji na zewnątrz.

  44. seksuolog

    Specjalista zajmujący się seksualnością człowieka, w tym jej biologicznymi, psychicznymi i społecznymi aspektami.

  45. sektor oprogramowania

    Część gospodarki obejmująca firmy tworzące, sprzedające lub utrzymujące oprogramowanie oraz związane z nim usługi.

  46. sektor stoczniowy

    Część gospodarki zajmująca się przede wszystkim budową, remontami i modernizacją statków oraz innych jednostek pływających.

  47. sektor technologiczny

    Część gospodarki obejmująca przedsiębiorstwa tworzące lub wykorzystujące technologie, w szczególności oprogramowanie, usługi cyfrowe i rozwiązania informatyczne.

  48. sektor zbrojeniowy

    Sektor zbrojeniowy to część gospodarki zajmująca się wytwarzaniem uzbrojenia, sprzętu wojskowego oraz powiązanych usług. Obejmuje producentów i podmioty realizujące zamówienia na potrzeby obronności.

  49. selekcjoner

    Trener odpowiedzialny za wybór zawodników oraz przygotowanie i prowadzenie reprezentacji narodowej podczas meczów i turniejów.

  50. selektywna zbiórka

    System oddzielnego gromadzenia różnych rodzajów odpadów, prowadzony w celu ułatwienia ich dalszego sortowania, odzysku lub recyklingu.

  51. senator

    Senator jest członkiem izby wyższej parlamentu, a w USA reprezentuje jeden ze stanów w Kongresie.

  52. sensor

    Sensor to element urządzenia, który wykrywa określone zjawiska lub mierzy parametry, na przykład ruch, temperaturę albo aktywność elektryczną serca.

  53. sensor TMR

    Sensor TMR wykorzystuje zjawisko tunelowego magnetooporu do wykrywania zmian pola magnetycznego. Może służyć między innymi do pomiaru położenia lub ruchu elementów.

  54. sensory biometryczne

    Sensory biometryczne to urządzenia rejestrujące mierzalne cechy lub sygnały organizmu, takie jak ruch, tętno albo inne parametry fizjologiczne. Dostarczają danych o funkcjonowaniu ciała.

  55. sensoryka

    Zespół czujników i metod pozyskiwania danych o otoczeniu, wykorzystywany przez system do rozpoznawania obiektów i warunków drogowych.

  56. sentyment

    Ogólny wydźwięk emocjonalny wypowiedzi lub publikacji na dany temat, na przykład pozytywny, negatywny albo neutralny. W analizie mediów pomaga ocenić nastawienie odbiorców.

  57. sentyment inwestorów

    Sentyment inwestorów to ogólne nastawienie uczestników rynku do perspektyw gospodarczych i cen aktywów. Może być optymistyczny, pesymistyczny albo neutralny.

  58. separacja

    Kontrolowane rozdzielenie połączonych elementów rakiety lub statku kosmicznego, na przykład stopnia rakiety od boostera.

  59. sequel

    Kolejna część utworu lub produktu rozwijająca jego świat, pomysły albo rozgrywkę, zwykle po wcześniejszej odsłonie tej samej serii lub marki.

  60. serial dramatyczny

    Serial dramatyczny to wieloodcinkowa produkcja fabularna skupiona na poważnych konfliktach, relacjach i przemianach bohaterów.

  61. serwer dowodzenia i kontroli

    Infrastruktura używana do przekazywania poleceń złośliwemu oprogramowaniu lub odbierania od niego danych.

  62. serwer lustrzany

    Serwer przechowujący kopię plików lub pakietów udostępnianych z głównego źródła, aby użytkownicy mogli pobierać je z alternatywnej lokalizacji.

  63. serwery w chmurze

    Serwery udostępniane przez internet w ramach infrastruktury dostawcy usług chmurowych. Mogą obsługiwać dane, połączenia i działanie gry bez konieczności utrzymywania sprzętu bezpośrednio przez jej twórców.

  64. sesja Q&A

    Sesja pytań i odpowiedzi, podczas której uczestnicy mogą zadawać pytania prowadzącym lub ekspertom. Skrót Q&A pochodzi od angielskiego określenia questions and answers.

  65. sesja plenarna

    Posiedzenie całego składu organu przedstawicielskiego, przeznaczone między innymi na debaty i podejmowanie decyzji.

  66. sesja przeglądarki

    Okres korzystania z przeglądarki, w którym utrzymywany jest określony kontekst działania, na przykład otwarte strony i część powiązanych danych.

  67. sesje treningowe

    Oficjalne przejazdy kierowców przed wyścigiem, służące poznaniu toru oraz przygotowaniu samochodu i ustawień do rywalizacji.

  68. setlista

    Lista utworów wykonywanych podczas konkretnego koncertu, zwykle uporządkowana według kolejności występu.

  69. sezon

    Wyodrębniony okres w rozwoju gry, w którym udostępniany jest określony zestaw zawartości, aktywności lub zmian.

  70. sezon zasadniczy

    Główna część rozgrywek, w której zespoły rywalizują według ustalonego terminarza, a wyniki wpływają na klasyfikację lub awans do kolejnej fazy.

  71. shooting brake

    Typ nadwozia łączący sportowe proporcje samochodu z wydłużoną tylną częścią, zwiększającą praktyczność wnętrza i przestrzeń bagażową.

  72. short

    Krótka forma audiowizualna, zwykle krótsza niż pełny film lub standardowy odcinek serialu, przygotowana do publikacji w kinie, telewizji albo serwisie internetowym.

  73. showrunner

    Showrunner to osoba, która łączy funkcje głównego twórcy i kierownika serialu, nadzorując jego stronę artystyczną oraz organizację pracy.

  74. showrunnerka

    Osoba sprawująca nadrzędny nadzór kreatywny i organizacyjny nad produkcją serialu. Koordynuje pracę scenarzystów oraz współpracuje z producentami i innymi osobami odpowiedzialnymi za realizację.

  75. siatka lotów

    Układ połączeń lotniczych obsługiwanych przez przewoźnika lub grupę przewoźników, obejmujący trasy, częstotliwość rejsów i ich wzajemne powiązania.

  76. sieci przesyłowe

    Infrastruktura służąca do transportu surowców, energii lub innych mediów między miejscem ich wytwarzania, przetwarzania i odbioru.

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.