Słownik redakcyjny

Definicje i pojęcia

Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.

Liczba haseł
7068
Widoczny zakres
3331-3420

Indeks alfabetyczny

I

90 haseł

  1. inflacja kosztowa

    Wzrost kosztów prowadzenia działalności, na przykład cen surowców, komponentów, energii lub pracy, który może obniżać marże przedsiębiorstwa albo prowadzić do podwyżek cen.

  2. inflammaging

    Inflammaging to przewlekły, zwykle słabo nasilony stan zapalny związany ze starzeniem się organizmu. W skórze może wpływać na naprawę tkanek i struktury podporowe, ale jego znaczenie w kosmetyce nadal jest badane.

  3. influencer

    Influencer to osoba publikująca treści w internecie, która dzięki zbudowanej publiczności może wpływać na opinie, zainteresowania lub decyzje zakupowe odbiorców.

  4. informacje poufne

    Niepubliczne informacje, które mogą mieć znaczenie dla wartości papierów wartościowych lub decyzji inwestorów. Ich wykorzystanie w obrocie może być prawnie ograniczone, zależnie od okoliczności.

  5. infostealer

    Rodzaj złośliwego oprogramowania przeznaczonego do potajemnego zbierania i wykradania informacji z zainfekowanego urządzenia, takich jak hasła, dane portfeli kryptowalutowych lub klucze dostępu.

  6. infrastruktura

    Zespół obiektów i systemów umożliwiających funkcjonowanie państwa i gospodarki, takich jak drogi, linie kolejowe, sieci energetyczne czy telekomunikacyjne.

  7. infrastruktura AI

    Zasoby techniczne i organizacyjne potrzebne do tworzenia, trenowania, uruchamiania oraz utrzymywania systemów sztucznej inteligencji.

  8. infrastruktura IT

    Infrastruktura IT to sprzęt, oprogramowanie, sieci i usługi potrzebne do przetwarzania, przechowywania oraz przesyłania informacji i obsługi systemów informatycznych.

  9. infrastruktura chmurowa

    Zestaw zasobów i usług informatycznych udostępnianych przez internet, potrzebnych do uruchamiania i obsługi aplikacji oraz przechowywania danych.

  10. infrastruktura cyfrowa

    Zestaw sprzętu, oprogramowania, sieci i usług umożliwiających działanie aplikacji oraz przetwarzanie i przesyłanie danych.

  11. infrastruktura cywilna

    Obiekty i systemy służące funkcjonowaniu społeczeństwa i gospodarki, a nie bezpośrednio celom wojskowym, na przykład elektrownie, mosty lub systemy wodociągowe.

  12. infrastruktura dowodzenia i kontroli

    Zestaw serwerów, usług i mechanizmów, za pomocą których operator zdalnie przekazuje polecenia zainfekowanym urządzeniom oraz odbiera od nich informacje.

  13. infrastruktura energetyczna

    Infrastruktura energetyczna to obiekty, urządzenia i systemy służące do wytwarzania, przesyłania, magazynowania lub dystrybucji energii.

  14. infrastruktura krytyczna

    Obiekty, systemy i usługi niezbędne do funkcjonowania państwa oraz zapewnienia bezpieczeństwa, zdrowia i podstawowych potrzeb ludności.

  15. infrastruktura naftowa

    Zespół obiektów i urządzeń służących do wydobycia, transportu, magazynowania, przetwarzania lub eksportu ropy naftowej i produktów ropopochodnych.

  16. infrastruktura obliczeniowa

    Zestaw urządzeń, oprogramowania, sieci i usług służących do wykonywania, przechowywania oraz obsługi obliczeń.

  17. infrastruktura obronna

    Obiekty, instalacje i systemy wspierające przygotowanie oraz prowadzenie działań obronnych, takie jak bazy, magazyny, drogi, lotniska i sieci łączności.

  18. infrastruktura ochrony ludności

    Zespół obiektów, urządzeń i rozwiązań służących ochronie mieszkańców przed zagrożeniami oraz zapewnieniu im bezpiecznego schronienia podczas sytuacji kryzysowych.

  19. infrastruktura podmorska

    Obiekty znajdujące się na dnie morza lub pod nim, w tym kable przesyłające energię i dane.

  20. infrastruktura przeładunkowa

    Zespół urządzeń i obiektów służących do przenoszenia ładunków między środkami transportu lub między statkiem a terminalem.

  21. infrastruktura sieciowa

    Zespół urządzeń, instalacji i systemów służących do przesyłania, dystrybucji oraz zarządzania energią w sieci.

  22. infrastruktura wieloskokowa

    Układ, w którym ruch przechodzi przez kilka pośrednich urządzeń, zanim dotrze do celu.

  23. infrastruktura wymiany baterii

    Sieć punktów, w których rozładowane moduły można zastąpić naładowanymi. Revoy zakłada wykorzystanie hubów zamiast ładowania całego dużego pakietu wyłącznie podczas jazdy.

  24. infrastruktura wywiadowcza

    Obiekty, urządzenia i systemy wykorzystywane do pozyskiwania, przetwarzania lub przekazywania informacji wywiadowczych.

  25. ingerencja polityczna

    Działanie podejmowane przez podmiot zewnętrzny w celu wpływania na decyzje, debatę publiczną lub wynik procesu politycznego innego podmiotu.

  26. ingerencja zewnętrzna

    Oddziaływanie podmiotu spoza danego państwa lub organizacji na jej sprawy, decyzje albo procesy społeczne i polityczne.

  27. inhibitor PD-1

    Lek immunoterapeutyczny, który blokuje jeden z mechanizmów ograniczających aktywność limfocytów T.

  28. inhibitor gamma

    Urządzenie noszone przez Bruce’a Bannera, które ma zapobiegać niepożądanej przemianie w Hulka. W filmach MCU jego uszkodzenie wpływa na kontrolę nad transformacją.

  29. iniekcja przerwań

    Technika polegająca na precyzyjnym wywołaniu przerwania w momencie, gdy mechanizm ochronny procesora jest między dwoma etapami działania.

  30. inkluzywność

    Podejście zakładające uwzględnianie i włączanie do wspólnoty lub instytucji osób o różnym pochodzeniu, tożsamości, poglądach lub cechach.

  31. inkubacja jaj

    Okres, w którym rozwijają się zarodki w jajach, zanim młode wyklują się na zewnątrz.

  32. innings

    Innings to część meczu, w której jedna drużyna odbija, a druga rzuca i broni.

  33. instalacja artystyczna

    Forma sztuki, w której dzieło tworzy układ obiektów rozmieszczonych w określonej przestrzeni. W pracach Navarro odbiorca mógł oglądać miasto, chodząc wokół jego elementów i między nimi.

  34. instalacja fotowoltaiczna

    System urządzeń, przede wszystkim paneli słonecznych, który przekształca energię promieniowania słonecznego w energię elektryczną.

  35. instalacja wojskowa

    Obiekt lub zespół obiektów przygotowanych do celów wojskowych, takich jak stacjonowanie wojsk, szkolenie, dowodzenie lub obsługa sprzętu.

  36. instalacja za licznikiem

    Instalacja wytwarzająca, magazynująca lub zużywająca energię po stronie odbiorcy, za punktem pomiaru sieciowego. Energia może być wykorzystywana bezpośrednio w obiekcie, zamiast być najpierw przesyłana przez sieć publiczną.

  37. instalacje odsalania wody

    Obiekty techniczne usuwające sole i inne składniki mineralne z wody morskiej lub słonej, aby uzdatnić ją do wykorzystania.

  38. instancja

    W sieci zdecentralizowanej instancja to odrębny serwer lub serwis zarządzany przez konkretną organizację albo społeczność. Może współpracować z innymi instancjami w ramach jednej sieci.

  39. instancja protokołu

    Oddzielnie działające wdrożenie określonego protokołu, zwykle prowadzone przez własny serwer lub społeczność.

  40. instrument dłużny

    Instrument dłużny to instrument finansowy, który potwierdza zobowiązanie emitenta do zwrotu pożyczonego kapitału, często wraz z odsetkami. Przykładem instrumentu dłużnego jest obligacja.

  41. instrument nacisku

    Środek lub zasób wykorzystywany przez państwo albo inną stronę do wywierania wpływu na decyzje i działania innego podmiotu.

  42. instrument pochodny

    Instrument finansowy, którego wartość zależy od ceny lub innego parametru określonego aktywa bazowego, na przykład akcji, indeksu albo stopy procentowej. Zwykle nie daje bezpośredniej własności tego aktywa.

  43. instrument wsparcia

    Mechanizm publiczny lub instytucjonalny służący wspieraniu określonej branży, na przykład poprzez dotacje, ulgi podatkowe, programy finansowe albo doradztwo.

  44. instrumentacja poddziąsłowa

    Zabieg polegający na usuwaniu złogów bakteryjnych i innych osadów znajdujących się pod dziąsłami.

  45. instrumenty osłonowe

    Instrumenty osłonowe to działania publiczne mające ograniczyć społeczne lub gospodarcze skutki wzrostu kosztów albo zmian regulacyjnych. Mogą obejmować wsparcie podatkowe, taryfowe lub transfery pieniężne.

  46. instrumenty polityczno-dyplomatyczne

    Środki działania wykorzystywane przez państwa i organizacje międzynarodowe do wywierania wpływu bez bezpośredniego użycia siły zbrojnej.

  47. instytucja finansowa

    Organizacja świadcząca usługi związane z pieniędzmi, kredytem, inwestycjami lub obrotem aktywami. Do tej kategorii mogą należeć między innymi banki, fundusze i firmy inwestycyjne.

  48. instytucja państwowa

    Instytucja państwowa to organ lub jednostka utworzona przez państwo do wykonywania określonych zadań publicznych na podstawie przepisów prawa.

  49. integracja pionowa

    Model organizacji działalności, w którym jedna firma lub grupa kontroluje kilka kolejnych etapów tworzenia i dostarczania produktu.

  50. integracja systemów

    Łączenie różnych systemów informatycznych tak, aby mogły wymieniać dane i współdziałać w ramach jednego procesu.

  51. integracja usług cyfrowych

    Połączenie funkcji lub zasobów różnych usług cyfrowych w taki sposób, aby użytkownik mógł korzystać z nich w ramach jednego środowiska.

  52. integracja wielomodelowa

    Wykorzystywanie i łączenie wielu modeli sztucznej inteligencji w jednym rozwiązaniu lub procesie.

  53. integracja zawodowa

    Proces umożliwiania osobie podjęcia, utrzymania lub rozwoju pracy zgodnej z jej kwalifikacjami i doświadczeniem.

  54. integralność kryptograficzna

    Silniejszy tryb ochrony, który sprawdza, czy dane należące do chronionego środowiska nie zostały zmienione przez inne środowisko.

  55. integralność terytorialna

    Integralność terytorialna to zasada ochrony całego obszaru państwa przed bezprawnym podziałem, aneksją lub ingerencją zewnętrzną.

  56. inteligencja programistyczna na poziomie frontier

    Określenie marketingowe oznaczające deklarowane możliwości modelu w programowaniu, porównywane z czołowymi rozwiązaniami dostępnymi w danym czasie.

  57. inteligentne okulary

    Urządzenia noszone jak okulary, wyposażone w elektronikę, czujniki, kamery lub łączność oraz oprogramowanie realizujące dodatkowe funkcje cyfrowe.

  58. inteligentne wytwarzanie

    Model produkcji wykorzystujący technologie cyfrowe, automatyzację i dane do monitorowania oraz usprawniania procesów wytwórczych.

  59. inteligentny licznik

    Licznik energii, który może automatycznie przekazywać dane o zużyciu i wspierać zarządzanie pracą sieci.

  60. intercooler

    Chłodnica powietrza doładowującego, obniżająca jego temperaturę przed dostarczeniem do silnika.

  61. interesariusz

    Osoba, grupa lub instytucja, która może wpływać na działalność organizacji albo odczuwa skutki jej działań. Do interesariuszy mogą należeć między innymi pracownicy, właściciele, klienci i partnerzy.

  62. interesy obronne

    Cele i potrzeby związane z ochroną państwa, społeczeństwa lub innej wspólnoty przed zagrożeniami. Mogą dotyczyć między innymi bezpieczeństwa terytorialnego, zdolności obronnych i ochrony ludności.

  63. interfejs

    Interfejs to sposób komunikacji użytkownika z urządzeniem lub programem. Obejmuje między innymi wygląd ekranów, układ informacji i dostępne metody obsługi.

  64. interfejs mobilny

    Część aplikacji przeznaczona do obsługi na urządzeniach przenośnych, takich jak smartfony i tablety.

  65. interfejs programistyczny

    Zestaw reguł i mechanizmów, za pomocą których jeden program lub proces komunikuje się z innym.

  66. interfejs wysokiego kontrastu

    Sposób prezentowania elementów cyfrowego interfejsu z wyraźnymi różnicami jasności lub barw, ułatwiającymi ich rozpoznawanie osobom słabowidzącym.

  67. interferencja falowa

    Zjawisko nakładania się fal, które może je wzmacniać lub osłabiać. W tym przypadku dotyczy fal świetlnych odbijających się wewnątrz kropli wody.

  68. interferometria radarowa InSAR

    Technika satelitarna wykorzystująca porównanie obrazów radarowych do wykrywania bardzo małych przemieszczeń powierzchni terenu. Umożliwia obserwowanie zmian wysokości na dużych obszarach z dokładnością sięgającą milimetrów.

  69. internacjonalizacja

    Proces rozszerzania działalności firmy, technologii lub gospodarki na rynki zagraniczne. Może obejmować sprzedaż, inwestycje, współpracę i rozwój działalności poza krajem pochodzenia.

  70. internet domowy 5G

    Usługa dostępu do internetu dla gospodarstw domowych, która wykorzystuje sieć komórkową 5G zamiast stałego połączenia kablowego.

  71. internowanie

    Pozbawienie osoby wolności na podstawie decyzji administracyjnej, bez wcześniejszego prawomocnego wyroku sądu.

  72. interoperacyjność

    Zdolność różnych systemów, struktur lub państw do współdziałania, wymiany informacji i skutecznego wykonywania wspólnych zadań.

  73. interposer

    Niewielka płytka umieszczana między procesorem a modułem pamięci. Może obserwować lub modyfikować komunikację na magistrali pamięci.

  74. interpretacja dziedzictwa naturalnego

    Sposób wyjaśniania odwiedzającym znaczenia miejsc, gatunków, procesów przyrodniczych i lokalnych doświadczeń.

  75. interpretacja indywidualna

    Stanowisko organu odnoszące się do konkretnego przypadku i pomagające ocenić, czy wybrana forma zatrudnienia jest zgodna z prawem.

  76. interpretowalność

    Stopień, w jakim człowiek może zrozumieć, dlaczego system AI podjął określoną decyzję lub wygenerował dany wynik. Wyższa interpretowalność ułatwia wykrywanie błędów i ocenę bezpieczeństwa systemu.

  77. interwencja

    Działanie policji lub innych służb podejmowane w odpowiedzi na zgłoszenie, sygnał o zagrożeniu albo zdarzenie wymagające reakcji.

  78. interwencja wieloskładnikowa

    Program łączący kilka rodzajów działań, zamiast opierać się na jednej metodzie.

  79. interwencje fiskalne

    Działania państwa wykorzystujące podatki, wydatki publiczne lub inne instrumenty budżetowe do wpływania na gospodarkę.

  80. intraday

    Określenie zmian, transakcji lub stóp zwrotu zachodzących w trakcie jednego dnia handlowego. W artykule oznacza zmianę ceny od początku do końca bieżącej sesji lub jej części.

  81. intruzja słonej wody

    Wnikanie słonej wody morskiej do ujścia lub koryta rzeki, gdy jej przepływ jest zbyt słaby, by skutecznie powstrzymać wpływ morza.

  82. inwazyjna aspergiloza

    Ciężkie zakażenie grzybami z rodzaju Aspergillus, w którym zakażenie może przenikać do tkanek, szczególnie płuc osób z osłabioną odpornością.

  83. inwentaryzacja stanu dróg

    Systematyczne zbieranie i porządkowanie informacji o stanie nawierzchni oraz innych elementach infrastruktury drogowej.

  84. inwestor anielski

    Prywatny inwestor, który przekazuje środki młodej firmie lub projektowi w zamian za możliwość udziału w przyszłych zyskach albo za udziały w przedsięwzięciu.

  85. inwestor instytucjonalny

    Organizacja, która inwestuje znaczne środki finansowe w imieniu własnym lub swoich klientów, na przykład fundusz, bank albo zakład ubezpieczeń.

  86. inwestor strategiczny

    Inwestor, który oprócz kapitału może zapewniać rozwijanej firmie wiedzę, kontakty, technologię lub inne zasoby istotne dla jej rozwoju.

  87. inwestorzy instytucjonalni

    Podmioty zarządzające znacznymi środkami powierzonymi przez wiele osób lub organizacji, inwestujące je na rynkach finansowych lub bezpośrednio w przedsiębiorstwa.

  88. inwestowanie zbiorowe

    Model, w którym środki wielu osób są inwestowane wspólnie zamiast na indywidualnie wybranym rachunku.

  89. inwestycja kapitałowa

    Przeznaczenie środków na objęcie lub nabycie udziałów albo akcji przedsiębiorstwa. Inwestor uzyskuje w ten sposób udział w kapitale i potencjalnie w przyszłych zyskach spółki.

  90. inwestycja nieruchomościowa

    Inwestycja nieruchomościowa to przeznaczenie kapitału na zakup, budowę, modernizację lub rozwój nieruchomości w celu uzyskania korzyści użytkowej albo finansowej.

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.