NI

Słownik redakcyjny

Definicje i pojęcia

Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.

Liczba haseł
5882
Widoczny zakres
3421-3510

Indeks alfabetyczny

N

27 haseł

  1. niezależność

    Zasada oznaczająca, że sędzia powinien podejmować rozstrzygnięcia bez nacisków, poleceń i wpływu podmiotów zewnętrznych, kierując się prawem oraz ustaleniami sprawy.

  2. niezależność redakcyjna

    Możliwość podejmowania decyzji o treści i kształcie publikacji bez nieuprawnionej presji właścicieli, władz lub innych grup interesu.

  3. niezależny regulator

    Organ nadzorczy formalnie oddzielony od podmiotów, które kontroluje, uprawniony do oceniania ich działań i wydawania decyzji zgodnie z określonymi zasadami.

  4. niezdolność do pracy

    Niezdolność do pracy to stan, w którym osoba z powodu choroby lub innego uznanego powodu czasowo nie może wykonywać pracy w pełnym albo określonym zakresie.

  5. niezdolność do stawienia się przed sądem

    Stan, w którym osoba z przyczyn zdrowotnych nie może odpowiednio rozumieć postępowania sądowego lub uczestniczyć w swojej obronie.

  6. niezwrotne oddziaływanie

    Oddziaływanie, w którym wzajemny wpływ dwóch elementów nie ma takiego samego charakteru w obu kierunkach.

  7. niska orbita okołoziemska

    Orbita znajdująca się stosunkowo blisko powierzchni Ziemi.

  8. niskoemisyjny

    Charakteryzujący się stosunkowo małą emisją zanieczyszczeń lub gazów cieplarnianych w porównaniu z rozwiązaniami alternatywnymi.

  9. niskolatencyjność

    Właściwość systemu polegająca na krótkim czasie między otrzymaniem danych a wygenerowaniem reakcji lub wyniku.

  10. niszczenie dowodów

    Umyślne usuwanie, ukrywanie, uszkadzanie lub zmienianie przedmiotów albo informacji mogących mieć znaczenie dla postępowania.

  11. nit

    Jednostka luminancji używana między innymi do określania jasności ekranów.

  12. no-code

    Podejście do tworzenia aplikacji, automatyzacji lub innych rozwiązań cyfrowych za pomocą gotowych komponentów i konfiguracji, bez tradycyjnego programowania.

  13. nominat

    Osoba wskazana, wybrana lub powołana do objęcia określonego stanowiska, która nie musi jeszcze formalnie rozpocząć pełnienia tej funkcji.

  14. nominał

    Wartość pieniężna przypisana banknotowi lub monecie i zwykle umieszczona na ich powierzchni. Nominał określa wartość jednostki pieniądza w obrocie, ale nie opisuje jej wartości kolekcjonerskiej.

  15. normalizacja

    Proces, w którym określone poglądy lub zachowania zaczynają być traktowane jako zwyczajne, dopuszczalne albo społecznie akceptowane.

  16. normalizacja kontaktów

    Proces przywracania regularnych i mniej konfrontacyjnych relacji między państwami lub innymi stronami. Może obejmować wznowienie rozmów, stosunków dyplomatycznych i współpracy.

  17. nota dyplomatyczna

    Oficjalny dokument używany w komunikacji między państwami, za pośrednictwem ich ministerstw spraw zagranicznych lub przedstawicielstw dyplomatycznych.

  18. notaryzacja

    Proces Apple polegający na sprawdzeniu aplikacji pod kątem określonych wymagań bezpieczeństwa i potwierdzeniu jej dopuszczenia do dystrybucji.

  19. notch

    Wycięcie w górnej części ekranu, przeznaczone zwykle na przedni aparat, głośnik i inne czujniki. Zmniejsza ono ciągłą powierzchnię wyświetlacza dostępną dla treści.

  20. notowania

    Notowania to publikowane ceny lub wartości rynkowe aktywów, surowców albo produktów, ustalane na podstawie transakcji i ofert na określonym rynku.

  21. notyfikacja unijna

    Przekazanie Komisji Europejskiej informacji o projekcie przepisów, które mogą wpływać na zasady obowiązujące na wspólnym rynku.

  22. nowelizacja

    Zmiana obowiązujących przepisów prawnych dokonana w drodze aktu prawnego, bez zastępowania całego systemu regulacji nową ustawą.

  23. nowy ślad

    Przebieg drogi wyznaczony poza istniejącym korytarzem komunikacyjnym lub trasą. Budowa w nowym śladzie oznacza utworzenie nowego pasa drogowego.

  24. numer identyfikacyjny pojazdu

    Unikalne oznaczenie przypisane konkretnemu pojazdowi, używane do jego rozpoznania i sprawdzania danych serwisowych.

  25. numer seryjny urządzenia

    Unikalny oznacznik przypisany konkretnemu egzemplarzowi urządzenia, używany do jego identyfikacji, ewidencji lub weryfikacji uprawnień.

  26. numeryczne modele predykcji pogody

    Komputerowe symulacje atmosfery oparte na prawach fizyki. Dostarczają danych używanych do tworzenia prognoz, ale mogą mieć kilkugodzinne opóźnienie.

  27. nylon

    Nylon to syntetyczny materiał polimerowy wykorzystywany między innymi do wytwarzania odpornych włókien tekstylnych.

O

63 haseł

  1. obciążenie budżetowe

    Koszt lub zobowiązanie, które zmniejsza dostępne środki budżetu publicznego. Może wynikać z poniesionych wydatków albo z konieczności sfinansowania określonych działań.

  2. obciążenie reputacyjne

    Negatywny wpływ wcześniejszej reputacji, działań lub skojarzeń danej osoby albo organizacji na jej wiarygodność i odbiór społeczny.

  3. obcy wojskowy statek powietrzny

    Statek powietrzny należący do sił zbrojnych innego państwa lub przez nie używany, który znajduje się w obcej przestrzeni powietrznej.

  4. obecność wojskowa

    Stacjonowanie, rozmieszczenie lub okresowe przebywanie sił zbrojnych danego państwa na określonym terytorium.

  5. obejście sprawdzania typu

    Błąd polegający na niewłaściwym sprawdzeniu rodzaju przetwarzanych danych, co może otworzyć nieprzewidzianą ścieżkę działania aplikacji.

  6. obejście zabezpieczeń

    Działanie polegające na pokonaniu technicznych lub prawnych ograniczeń dostępu do treści, aby ją skopiować lub pobrać.

  7. obiekt cyfrowy

    Informacja zapisana w postaci cyfrowej i przechowywana lub udostępniana za pomocą systemów elektronicznych, na przykład skan dokumentu, plik tekstowy albo fotografia.

  8. obiekt łańcucha dostaw reklamy

    Ustrukturyzowane dane dołączane do żądania reklamowego, które pokazują sprzedawców, odsprzedawców i pośredników uczestniczących w transakcji.

  9. obiektyw tetrapryzmatyczny

    Obiektyw wykorzystujący pryzmat do załamywania i składania toru optycznego światła. Takie rozwiązanie pozwala zwiększyć ogniskową aparatu w smukłej obudowie smartfona.

  10. objawy depresyjne

    Objawy depresyjne to oznaki mogące towarzyszyć depresji, takie jak obniżony nastrój, utrata zainteresowań, zmęczenie lub zaburzenia snu.

  11. objazd

    Wyznaczona trasa zastępcza, którą kieruje się ruch omijający zamknięty lub niedostępny odcinek drogi.

  12. obliczenia inferencyjne

    Uruchamianie gotowych modeli AI w celu tworzenia odpowiedzi lub wykonywania zadań. W analizowanym projekcie ma odbywać się bezpośrednio przy źródle energii na morzu.

  13. obliczenia poufne

    Model ochrony danych i kodu podczas ich przetwarzania. TRACE ma opisywać także sposób wykonywania takich obciążeń.

  14. obligacja korporacyjna

    Obligacja korporacyjna to papier dłużny emitowany przez przedsiębiorstwo. Jej nabywca pożycza spółce środki, a spółka zobowiązuje się do ich zwrotu wraz z odsetkami na określonych warunkach.

  15. obligacje

    Instrumenty finansowe potwierdzające zobowiązanie emitenta do zwrotu pożyczonego kapitału oraz wypłaty odsetek na ustalonych zasadach.

  16. obligacje komunalne

    Obligacje komunalne są papierami dłużnymi emitowanymi przez jednostki samorządu terytorialnego.

  17. obowiązek przyjmowania opakowań

    Wymóg prawny nakładający na określonych sprzedawców lub punkty zwrotu obowiązek odbierania kwalifikujących się opakowań.

  18. obowiązek raportowy

    Wymóg przekazywania organowi nadzoru określonych informacji, na przykład o kolizjach, obrażeniach lub nieprawidłowym działaniu systemu.

  19. obowiązek rejestracji

    Wymóg prawny polegający na zgłoszeniu nieruchomości, podmiotu lub działalności do właściwego rejestru przed rozpoczęciem albo w trakcie określonej działalności.

  20. obowiązki planistyczne

    Wymogi nakładane na inwestora w procesie planowania, między innymi dotyczące zapewnienia mieszkań socjalnych lub dostępnych cenowo.

  21. obraz intymny bez zgody

    Intymny materiał przedstawiający osobę, który powstał lub został rozpowszechniony bez jej zgody.

  22. obrazowanie medyczne

    Obrazowanie medyczne to metody uzyskiwania obrazów narządów, tkanek lub innych struktur organizmu. Obrazy te mogą być wykorzystywane do diagnostyki, analiz i budowania modeli biologicznych.

  23. obrazy satelitarne

    Obrazy powierzchni Ziemi rejestrowane przez instrumenty umieszczone na satelitach. Umożliwiają obserwowanie obiektów i zmian na danym obszarze z dużej odległości.

  24. obrazy syntetyczne

    Obrazy syntetyczne to grafiki utworzone komputerowo, a nie uchwycone bezpośrednio za pomocą aparatu fotograficznego. Mogą realistycznie przedstawiać produkty, osoby lub sceny.

  25. obrona cywilna

    Zorganizowany system działań służących ochronie ludności, jej mienia i infrastruktury przed skutkami zagrożeń oraz sytuacji kryzysowych.

  26. obrona konwencjonalna

    Obrona oparta na użyciu konwencjonalnych sił zbrojnych i uzbrojenia, a nie na broni jądrowej, chemicznej lub biologicznej.

  27. obrona przeciwlotnicza

    Zespół działań i środków służących wykrywaniu, śledzeniu oraz zwalczaniu zagrożeń powietrznych.

  28. obrót giełdowy

    Łączna wartość transakcji zawartych na rynku w określonym czasie, najczęściej podczas jednej sesji.

  29. obsada

    Zespół aktorów występujących w filmie, spektaklu lub innym utworze audiowizualnym, wraz z odgrywanymi przez nich rolami.

  30. obsada Trybunału

    Skład osób zajmujących stanowiska sędziowskie w Trybunale oraz sposób, w jaki stanowiska te zostały objęte.

  31. obszar dorzecza

    Terytorium, z którego wody powierzchniowe spływają do określonego morza, jeziora lub ujścia rzeki przez powiązaną sieć cieków. Jest podstawową jednostką planowania i zarządzania zasobami wodnymi.

  32. obwieszczenie

    Oficjalny komunikat organu państwowego publikowany w celu podania do wiadomości określonych informacji, ustaleń lub przepisów.

  33. obwód

    Jednostka podziału administracyjno-terytorialnego stosowana między innymi w Ukrainie. Odpowiada regionowi obejmującemu określony obszar i podlegające mu miejscowości.

  34. obywatel państwa trzeciego

    Osoba, która nie ma obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

  35. obywatelstwo

    Formalna więź prawna między osobą a państwem, określająca jej status oraz wynikające z niego prawa i obowiązki.

  36. obóz rządzący

    Określenie partii i ugrupowań, które sprawują władzę lub wspierają aktualny rząd. Obejmuje także zaplecze polityczne tego rządu.

  37. obława

    Obława to skoordynowane działania służb mające na celu odnalezienie i zatrzymanie osoby poszukiwanej, zwykle podejrzanej o popełnienie przestępstwa.

  38. obłok molekularny

    Gęsty, chłodny obszar gazu i pyłu w przestrzeni międzygwiazdowej. Takie obłoki mogą być miejscem powstawania gwiazd.

  39. ocena klasyfikacyjna

    Ocena wystawiana uczniowi na zakończenie śródrocznego lub rocznego okresu nauki, między innymi za zachowanie.

  40. ocena prawna

    Analiza ustalonych faktów pod kątem przepisów prawa w celu określenia, jakie przepisy mają zastosowanie i jakie mogą wynikać z nich konsekwencje.

  41. ocena ryzyka

    Proces rozpoznawania zagrożeń oraz szacowania prawdopodobieństwa ich wystąpienia i możliwych skutków.

  42. ocena strategiczna

    Analiza długofalowych celów, zagrożeń, zasobów i warunków wpływających na bezpieczeństwo lub działanie państwa i jego sił zbrojnych.

  43. ocena wieku

    Procedura mająca ustalić, czy osoba, której wiek budzi wątpliwości, jest małoletnia czy dorosła.

  44. ocena za wykonanie

    Część wyniku przyznawana za jakość realizacji układu, w tym dokładność, technikę i brak błędów.

  45. ochrona IP68/IP69

    Oznaczenie odporności obudowy na działanie pyłu i wody według określonych warunków testowych.

  46. ochrona cywilna

    Ochrona cywilna to zorganizowany system działań służących ochronie ludności, mienia i środowiska przed skutkami zagrożeń i katastrof.

  47. ochrona czasowa

    Specjalna forma legalnego pobytu uruchomiona dla osób uciekających przed wojną. W duńskim przypadku wynika z ustawy przyjętej po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę.

  48. ochrona czynna

    Forma ochrony przyrody polegająca na planowanych działaniach, które mają utrzymać lub przywrócić pożądany stan ekosystemu albo ograniczyć konkretne zagrożenia.

  49. ochrona integralności pamięci

    Mechanizm bezpieczeństwa mający utrudniać wykorzystanie błędów pamięci przez sprawdzanie, czy pamięć i wykonywany kod pozostają w oczekiwanym stanie.

  50. ochrona międzynarodowa

    Status przyznawany cudzoziemcowi, który nie może bezpiecznie korzystać z ochrony własnego państwa z powodu prześladowania lub poważnego zagrożenia.

  51. ochrona prywatności

    Ochrona prywatności obejmuje zasady i środki chroniące informacje o osobach przed nieuprawnionym dostępem, wykorzystaniem lub ujawnieniem. Dotyczy między innymi sposobu gromadzenia i przetwarzania danych.

  52. ochrona w czasie działania

    Ochrona w czasie działania monitoruje i zabezpiecza obciążenia oraz aplikacje podczas ich aktywnej pracy, a nie tylko na etapie konfiguracji lub wdrożenia.

  53. ochrona zwierząt

    Ochrona zwierząt obejmuje działania i regulacje mające zapobiegać ich krzywdzeniu oraz zapewniać im odpowiednie traktowanie i warunki życia.

  54. odcinek kwalifikacyjny

    Wyznaczony fragment trasy rajdu, na którym przejazdy zawodników służą do ustalenia ich pozycji lub kolejności startu w dalszej części zawodów.

  55. odcinek specjalny

    Wyznaczony i zabezpieczony fragment trasy rajdu, na którym załogi rywalizują na czas.

  56. odcumowanie

    Operacja oddzielenia statku kosmicznego od stacji lub innego obiektu, z którym był wcześniej połączony.

  57. odebranie odznaczenia

    Formalne pozbawienie osoby wcześniej przyznanego odznaczenia państwowego. Taka czynność wymaga podstawy prawnej i zastosowania właściwej procedury.

  58. odkrywalność marek

    Stopień, w jakim klienci mogą znaleźć daną markę lub jej produkty podczas wyszukiwania, przeglądania ofert albo korzystania z rekomendacji.

  59. odkształcenie porosprężyste

    W dużej mierze odwracalna zmiana kształtu lub objętości osadów i ich przestrzeni porowych pod wpływem zmian ciśnienia wody. Po odbudowie poziomu wód gruntowych podłoże może częściowo wrócić do wcześniejszego stanu.

  60. odlewanie monokrystaliczne

    Technika produkcji elementu z jednego kryształu metalu, bez mikroskopijnych granic mogących ułatwiać pękanie.

  61. odmowa wizowa

    Decyzja właściwych władz o nieudzieleniu cudzoziemcowi wizy, czyli dokumentu lub zezwolenia wymaganego do wjazdu albo pobytu na określonych warunkach.

  62. odmowa wjazdu

    Formalna decyzja władz państwa o niedopuszczeniu cudzoziemca do przekroczenia jego granicy.

  63. odpady fotowoltaiczne

    Zużyte lub uszkodzone elementy instalacji fotowoltaicznych, przede wszystkim panele, które nie nadają się już do dalszego użytkowania.

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.