Słownik redakcyjny

Definicje i pojęcia

Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.

Liczba haseł
7068
Widoczny zakres
3781-3870

Indeks alfabetyczny

L

89 haseł

  1. lek generyczny

    Lek zawierający tę samą substancję czynną co lek referencyjny i przeznaczony do leczenia tych samych chorób. Zwykle jest tańszy od leku oryginalnego.

  2. lek niezatwierdzony

    Lek, który nie uzyskał zgody organu regulacyjnego na wprowadzenie do obrotu lub stosowanie w określonym wskazaniu.

  3. lek opatentowany

    Lek objęty ochroną patentową, która przyznaje uprawnionemu wyłączne prawa do określonego wynalazku farmaceutycznego przez czas wskazany w przepisach.

  4. lek oryginalny

    Lek opracowany i wprowadzony do obrotu jako pierwszy preparat zawierający daną substancję czynną. Stanowi punkt odniesienia dla leków generycznych.

  5. lekceważenie sądu

    Stwierdzone przez sąd naruszenie jego nakazu, obowiązku procesowego albo powagi wymiaru sprawiedliwości, które może prowadzić do sankcji.

  6. lewy tackle

    Pozycja w linii ofensywnej futbolu amerykańskiego, której zawodnik chroni quarterbacka przed naciskiem z lewej strony.

  7. libero

    Zawodnik specjalizujący się w grze obronnej i przyjęciu zagrywki. Nie bierze udziału w bloku, a jego rola w ataku jest ograniczona.

  8. licencja

    Umowa lub uprawnienie pozwalające korzystać z cudzej marki, utworu albo innego chronionego dobra na określonych warunkach. Zwykle określa zakres, czas i sposób takiego wykorzystania.

  9. licencja cyfrowa

    Prawo do uruchamiania gry przypisane do konta lub urządzenia zamiast do fizycznego nośnika. W tym przypadku może zostać wygenerowane na podstawie obsługiwanej płyty.

  10. licencja pilota prywatnego

    Licencja pilota prywatnego to uprawnienie pozwalające pilotować określone statki powietrzne w celach niekomercyjnych, zgodnie z zakresem uzyskanych kwalifikacji.

  11. licencja wyłączająca

    Akt prawny lub administracyjny, który wyłącza wskazany podmiot, działalność albo transakcję z zakresu obowiązywania określonych ograniczeń lub przepisów.

  12. licencjonowanie

    Licencjonowanie to formalny proces uzyskiwania zezwolenia od właściwego organu na prowadzenie określonej działalności lub korzystanie z danego rozwiązania, zwykle po spełnieniu wymagań prawnych i technicznych.

  13. licencjonowanie technologii

    Udzielanie innemu podmiotowi prawa do korzystania z technologii na warunkach określonych w umowie.

  14. liczba barionowa

    Własność kwantowa używana do odróżniania barionów, takich jak proton i neutron, od innych cząstek. Proton ma liczbę barionową równą 1, a antyproton równą -1.

  15. liczba graczy jednocześnie

    Liczba osób uruchamiających daną grę w tym samym momencie. W przypadku danych ze Steam jest to wynik dotyczący wyłącznie tej platformy.

  16. liczba jednoczesnych graczy

    Wskaźnik pokazujący, ilu użytkowników korzysta z gry w tym samym momencie. W tym tekście dane dotyczą platformy Steam.

  17. liczba klatek na sekundę

    Liczba obrazów wyświetlanych przez grę w ciągu sekundy. Wyższa wartość zwykle oznacza płynniejszy ruch, ale wymaga większej wydajności sprzętu.

  18. liczba pierwsza

    Liczba większa od 1, która dzieli się bez reszty tylko przez 1 i samą siebie.

  19. liczebność

    Liczebność to liczba osobników danego gatunku lub populacji występujących na określonym obszarze albo w określonym czasie.

  20. licznik zdalnego odczytu

    Urządzenie, które rejestruje zużycie energii i automatycznie przekazuje dane operatorowi. Pozwala rozliczać odbiorcę na podstawie faktycznego zużycia.

  21. lider opinii

    Lider opinii to osoba, której poglądy i wypowiedzi wpływają na opinie lub zachowania określonej grupy, na przykład dzięki autorytetowi, pozycji społecznej, wiedzy albo obecności w mediach.

  22. liftback

    Nadwozie łączące sylwetkę sedana z dużą, unoszoną razem z szybą pokrywą bagażnika.

  23. lightmapa

    Dane zapisane dla sceny gry, które opisują rozkład światła i cieni na jej powierzchniach.

  24. lily pads

    Niewielkie, rozproszone placówki wojskowe, w których stacjonuje od kilkudziesięciu do kilkuset żołnierzy.

  25. limeryk

    Krótki, żartobliwy utwór poetycki o stałej budowie, zwykle zakończony dowcipną lub zaskakującą puentą.

  26. limfocyty T

    Limfocyty T to komórki odpornościowe, które rozpoznają określone zagrożenia i uczestniczą w dalszej odpowiedzi immunologicznej.

  27. limit czasowy

    Reguła wyznaczająca maksymalny czas na wykonanie zadania, osiągnięcie celu lub podjęcie określonych działań w grze.

  28. limit kosztów jednostkowych

    Maksymalna kwota, jaką można uznać za kwalifikowany koszt określonego elementu, usługi lub jednostki prac. Ogranicza wysokość wydatków uwzględnianych przy rozliczeniu dofinansowania.

  29. limit tankowania

    Administracyjnie ustalona maksymalna liczba lub ilość tankowań, które może zrealizować określona osoba albo grupa w danym okresie.

  30. limit wydatków własnych

    Maksymalna kwota, jaką ubezpieczony ma ponieść w określonym okresie na koszty uwzględniane przez dany plan ubezpieczeniowy.

  31. limit wynagrodzeń

    Ustalona kwota określająca, ile klub może przeznaczyć na pensje zawodniczek.

  32. limit zadłużenia

    Ustawowy limit kwoty, którą może pożyczyć rząd Stanów Zjednoczonych. Kongres może go podnieść, zawiesić albo doprowadzić do sporu o finansowanie państwa.

  33. limited partner

    Inwestor uczestniczący w funduszu, który wnosi kapitał, lecz zwykle nie zarządza jego bieżącą działalnością.

  34. limity kadencji

    Reguły określające maksymalny czas sprawowania urzędu przez daną osobę.

  35. linia ofensywna

    Formacja zawodników ataku odpowiedzialna przede wszystkim za ochronę quarterbacka i tworzenie przestrzeni dla biegaczy.

  36. linia przyłącza gazowego

    Odcinek infrastruktury doprowadzający gaz z sieci dystrybucyjnej do pojedynczego domu lub innego odbiorcy.

  37. linia wydawnicza

    Wyodrębniony ciąg publikacji rozwijanych w ramach określonej marki, serii lub świata przedstawionego.

  38. linie ley

    W świecie serialu to mistyczne źródło mocy czarownic i czarowników. William chce skazić linie ley, aby podporządkować magię jednemu, mrocznemu rodzajowi.

  39. liniowy aktuator rezonansowy

    Element wykonawczy, który porusza masą w określonym kierunku i częstotliwości, generując kontrolowane wrażenia dotykowe.

  40. link zaproszeniowy

    Odnośnik, który pozwala użytkownikowi dołączyć do określonego czatu grupowego bez ręcznego dodawania go przez obecnego uczestnika.

  41. list gończy

    Formalny komunikat organów ścigania lub sądu dotyczący poszukiwania osoby podejrzanej albo skazanej, której miejsce pobytu jest nieznane.

  42. list intencyjny

    Dokument opisujący zamiar zawarcia określonej transakcji lub umowy, który nie musi oznaczać jej ostatecznego sfinalizowania.

  43. lista filtrów

    Zestaw reguł wskazujących elementy stron i żądania sieciowe, które powinny zostać zablokowane.

  44. lista wyborcza

    Formalny wykaz kandydatów zgłoszonych przez komitet wyborczy w określonych wyborach.

  45. lista zaufania certyfikatów

    Zestaw certyfikatów, którym system lub przeglądarka ufa podczas sprawdzania połączeń i podpisów.

  46. listerioza

    Choroba zakaźna wywoływana przez bakterię Listeria monocytogenes.

  47. litografia półprzewodnikowa

    Technologia wytwarzania układów scalonych, polegająca na odwzorowywaniu bardzo małych struktur obwodów na płytkach półprzewodnikowych.

  48. live service

    Model tworzenia i utrzymywania gry jako stale rozwijanej usługi, z regularnymi aktualizacjami i nową zawartością po premierze.

  49. lizosom

    Lizosom to struktura wewnątrz komórki zawierająca mechanizmy rozkładające zużyte lub uszkodzone składniki, co umożliwia ich usunięcie albo ponowne wykorzystanie.

  50. loader

    Program służący do uruchamiania lub pobierania kolejnych komponentów złośliwego oprogramowania. Zwykle stanowi wczesny etap infekcji i może ograniczać własne funkcje, aby utrudnić wykrycie ataku.

  51. lobby

    W grach wieloosobowych lobby to przestrzeń lub etap, w którym gracze oczekują na rozpoczęcie meczu, głosują i są dobierani do rozgrywki.

  52. local content

    Preferowanie towarów, usług lub dostaw pochodzących z określonego kraju albo regionu, zwłaszcza w strategicznych łańcuchach dostaw.

  53. locha

    Dorosła samica świni utrzymywana w stadzie rozrodczym. Jest wykorzystywana do rozmnażania i odchowu prosiąt.

  54. lockdown

    Zestaw ograniczeń dotyczących przemieszczania się i funkcjonowania społeczeństwa, wprowadzanych zwykle w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się choroby zakaźnej.

  55. lockup

    Okres, w którym właściciel akcji lub innych papierów wartościowych nie może ich sprzedać albo jego możliwość zbycia jest ograniczona umową lub przepisami.

  56. lodowiec

    Masa lodu powstająca z nagromadzonego śniegu, która pod wpływem własnego ciężaru powoli przemieszcza się.

  57. lodołamacz

    Statek przystosowany do kruszenia lodu i torowania drogi innym jednostkom na zamarzniętych lub częściowo zamarzniętych akwenach.

  58. logi systemowe

    Chronologiczne zapisy zdarzeń rejestrowanych przez system, aplikację lub serwer, takich jak logowania, odczyty plików i błędy.

  59. logistyka

    Planowanie i organizowanie zaopatrzenia, transportu, napraw oraz innych działań niezbędnych do utrzymania sił i sprzętu w gotowości.

  60. logotyp tekstowy

    Graficzna forma nazwy marki, oparta przede wszystkim na charakterystycznym kroju i układzie liter.

  61. lokacja filmowa

    Miejsce wykorzystywane jako plan zdjęciowy filmu, serialu lub programu. Może być naturalne, istniejące wcześniej albo specjalnie przygotowane na potrzeby produkcji.

  62. lokal wyborczy

    Wyznaczone miejsce, w którym wyborcy mogą oddać głos podczas wyborów.

  63. lokalizacja

    Dostosowanie aplikacji lub innego produktu cyfrowego do języka, zwyczajów i wymagań konkretnego rynku. Obejmuje nie tylko tłumaczenie tekstu, lecz także formaty, jednostki i elementy interfejsu.

  64. lokalizacja precyzyjna

    Dokładna informacja o położeniu urządzenia, zwykle wyrażona za pomocą współrzędnych pozwalających wskazać konkretny punkt.

  65. lokalizacja przybliżona

    Informacja o położeniu urządzenia określona z mniejszą dokładnością, na przykład na poziomie miasta lub dzielnicy, bez wskazywania konkretnego punktu.

  66. lokalna sieć energetyczna

    System przewodów, urządzeń i instalacji służących do przesyłania lub dystrybucji energii na ograniczonym obszarze.

  67. lokalna wiedza ekologiczna

    Znajomość środowiska rozwijana przez społeczności żyjące w danym krajobrazie. Obejmuje między innymi rozpoznawanie źródeł wody, roślin, śladów zwierząt, sezonowych zmian i tras przemieszczania się.

  68. lokalne AI

    Sztuczna inteligencja uruchamiana bezpośrednio na komputerze lub innym urządzeniu, bez konieczności przesyłania danych do zewnętrznej chmury.

  69. lokalne pH

    Kwasowość lub zasadowość w bardzo małym obszarze przy powierzchni elektrody. Może znacznie różnić się od pH mierzonego w całym roztworze.

  70. lokalne przetwarzanie

    Przetwarzanie danych bezpośrednio na urządzeniu użytkownika, zamiast przesyłania ich do zewnętrznej chmury lub serwera.

  71. loszka hodowlana

    Młoda samica świni przeznaczona do dalszego rozrodu w gospodarstwie. Po osiągnięciu odpowiedniej dojrzałości może zostać włączona do stada loch.

  72. lot według wskazań przyrządów

    Lot według wskazań przyrządów to sposób wykonywania lotu, w którym pilot opiera się głównie na instrumentach pokładowych i procedurach, a nie na obserwacji otoczenia.

  73. lotne związki organiczne

    Grupa związków organicznych, które łatwo przechodzą do powietrza w temperaturze pokojowej. Ich obecność może wynikać między innymi z materiałów, środków czystości lub procesów spalania.

  74. lotnictwo

    Dziedzina obejmująca użytkowanie statków powietrznych oraz organizację działań związanych z ich eksploatacją; w kontekście wojskowym dotyczy sił wykorzystujących samoloty i inne statki powietrzne.

  75. lotniczy skaning laserowy

    Metoda pomiaru terenu i obiektów z pokładu statku powietrznego za pomocą impulsów laserowych. Umożliwia tworzenie szczegółowych modeli wysokościowych i przestrzennych.

  76. lotniskowiec

    Okręt wojenny wyposażony w rozległy pokład umożliwiający startowanie, lądowanie i obsługę statków powietrznych.

  77. low-code

    Low-code to sposób tworzenia oprogramowania przy użyciu gotowych komponentów i niewielkiej ilości ręcznie pisanego kodu.

  78. ludność rdzenna

    Ludność rdzenna to społeczność historycznie związana z określonym terytorium, zachowująca własną tożsamość, kulturę lub tradycje i odrębną od dominującej części społeczeństwa.

  79. ludy w izolacji i początkowym kontakcie

    Ludy, które nie utrzymują stałych kontaktów ze społeczeństwem większościowym albo dopiero zaczynają takie kontakty. Ich ochrona wymaga ograniczenia dostępu do ich terytoriów.

  80. ludzki przegląd decyzji

    Ludzki przegląd decyzji to ponowne rozpatrzenie decyzji podjętej przez system lub moderatora przez osobę mającą możliwość oceny sprawy i okoliczności. Może służyć wykrywaniu błędów automatyzacji.

  81. luka bezpieczeństwa

    Luka bezpieczeństwa to błąd lub słabość w oprogramowaniu, konfiguracji albo procedurze, którą można wykorzystać do naruszenia ochrony systemu. Może prowadzić między innymi do nieuprawnionego dostępu lub ujawnienia danych.

  82. luka podażowa

    Niedobór oferowanych nieruchomości lub powierzchni w stosunku do potrzeb zgłaszanych przez potencjalnych najemców lub kupujących.

  83. luka prawna

    Brak regulacji lub niedostateczne uregulowanie określonej sytuacji, które pozwala na działanie nieobjęte wyraźnym zakazem. Luka może osłabiać skuteczność przepisów.

  84. luka ubezpieczeniowa

    Różnica między wartością szkód a częścią objętą ochroną ubezpieczeniową.

  85. luka w oprogramowaniu

    Błąd lub słabość w oprogramowaniu, którą można wykorzystać do naruszenia jego bezpieczeństwa albo uzyskania nieuprawnionego dostępu. Luki mogą wynikać między innymi z błędów projektowych lub programistycznych.

  86. luka w zabezpieczeniach

    Błąd w oprogramowaniu, który może umożliwić działanie niezgodne z założeniami bezpieczeństwa, na przykład nieuprawniony dostęp do danych.

  87. lumen

    Jednostka używana do określania strumienia świetlnego. W projektorach pomaga opisać, jak jasno urządzenie może wyświetlać obraz.

  88. lut cynowy

    Spoiwo lutownicze zawierające cynę, używane do trwałego łączenia elementów elektronicznych lub metalowych.

  89. lądowa energetyka wiatrowa

    Sektor energetyki wykorzystujący turbiny ustawione na lądzie do przekształcania energii wiatru w energię elektryczną.

M

1 hasło

  1. mTOR

    Cząsteczka uczestnicząca w reagowaniu komórek na dostępność składników odżywczych. Badania na zwierzętach wiążą jej aktywność z procesami wpływającymi na kondycję komórek.

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.