NI

Słownik redakcyjny

Definicje i pojęcia

Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.

Liczba haseł
3960
Widoczny zakres
3691-3780

Indeks alfabetyczny

W

63 haseł

  1. wydanie utrzymaniowe

    Wydanie utrzymaniowe to aktualizacja skupiona przede wszystkim na poprawianiu błędów, stabilności i niezawodności istniejących funkcji, a nie na wprowadzaniu dużych nowości.

  2. wydatki konsumenckie

    Pieniądze wydawane przez osoby prywatne na towary i usługi; w aplikacjach mogą obejmować opłaty za dostęp do treści, zakupy i inne płatności użytkowników.

  3. wydatki operacyjne

    Koszty bieżącego funkcjonowania przedsiębiorstwa, niezwiązane bezpośrednio z wytworzeniem konkretnego produktu. Obejmują między innymi sprzedaż, administrację, badania i rozwój.

  4. wydobycie kryptowalut

    Wydobycie kryptowalut to proces wykonywania obliczeń lub innych czynności technicznych służących zatwierdzaniu transakcji i tworzeniu nowych jednostek kryptowaluty w systemach, które przewidują taki mechanizm.

  5. wyjście obrazowe

    Obraz lub inny materiał wizualny wygenerowany przez model na podstawie danych wejściowych lub polecenia użytkownika.

  6. wykluczenie z partii

    Formalne usunięcie osoby z grona członków partii politycznej, zwykle w następstwie postępowania przewidzianego w jej wewnętrznych zasadach.

  7. wykonalność projektu

    Wykonalność projektu oznacza możliwość jego przeprowadzenia przy uwzględnieniu warunków technicznych, finansowych, organizacyjnych i prawnych. Jej ocena pomaga ustalić, czy założenia projektu są realistyczne.

  8. wykonalność wyroku

    Wykonalność wyroku oznacza możliwość przymusowego zrealizowania obowiązków określonych przez sąd, na przykład zapłaty pieniędzy lub wydania rzeczy.

  9. wykonanie kodu bez uwierzytelnienia

    Możliwość uruchomienia instrukcji lub programu na zaatakowanym systemie bez wcześniejszego zalogowania się lub przedstawienia poświadczeń. Skutki zależą między innymi od uprawnień procesu, który wykonuje kod.

  10. wykroczenie

    Czyn zabroniony przez ustawę, zagrożony karą przewidzianą w przepisach o wykroczeniach. Jest mniej poważny niż przestępstwo.

  11. wykroczenie drogowe

    Naruszenie przepisów ruchu drogowego zakwalifikowane przez ustawę jako wykroczenie, a nie przestępstwo.

  12. wylesianie

    Trwałe usuwanie lasów, zwykle w celu przeznaczenia zajmowanego przez nie terenu na rolnictwo, drogi, zabudowę lub inne formy użytkowania.

  13. wymagania regulacyjne

    Wiążące warunki ustanowione przez przepisy i organy nadzoru, które produkt, usługa lub działalność muszą spełnić, aby mogły być legalnie oferowane lub prowadzone.

  14. wymazanie danych

    Proces trwałego usunięcia danych z urządzenia, zwykle w celu uniemożliwienia ich odczytania przez osoby nieupoważnione.

  15. wymiana wywiadowcza

    Przekazywanie informacji i ocen dotyczących zagrożeń między służbami wywiadowczymi różnych państw.

  16. wymiar sprawiedliwości

    Działalność sądów polegająca na rozstrzyganiu spraw i stosowaniu prawa, w tym na orzekaniu o odpowiedzialności za przestępstwa.

  17. wymiar strategiczny

    Znaczenie sprawy dla długofalowych celów, bezpieczeństwa i pozycji państwa, a nie tylko dla bieżących decyzji.

  18. wymogi kapitałowe

    Wymogi kapitałowe to regulacyjne zasady określające minimalny poziom kapitału, który bank musi utrzymywać względem skali i ryzyka swojej działalności. Mają zwiększać odporność banku na straty.

  19. wynagrodzenie

    Zapłata należna za wykonywanie pracy lub świadczenie usług, ustalana zwykle w umowie i wypłacana w określonych odstępach czasu.

  20. wynagrodzenie podstawowe

    Stała część wynagrodzenia wypłacana za pracę, niezależna od premii, dodatków i innych świadczeń. W ofertach rekrutacyjnych podaje się ją zwykle jako kwotę roczną lub miesięczną.

  21. wynagrodzenie zmienne

    Część wynagrodzenia zależna od wyników firmy, realizacji celów lub innych określonych kryteriów, często wypłacana w formie premii.

  22. wynik kasowy

    Suma wpływów uzyskanych przez przedstawienie ze sprzedaży biletów w określonym czasie lub w całym okresie eksploatacji.

  23. wyniki finansowe

    Miary opisujące sytuację ekonomiczną przedsiębiorstwa w określonym czasie, między innymi przychody, koszty, zysk lub stratę.

  24. wyniki kwartalne

    Okresowe sprawozdanie przedstawiające sytuację finansową i działalność spółki w jednym kwartale. Obejmuje między innymi przychody, koszty, zysk lub stratę oraz wybrane dane operacyjne.

  25. wyobcowanie

    Stan poczucia oddalenia od innych ludzi, wspólnoty, instytucji lub uznawanych norm, któremu może towarzyszyć brak przynależności i zaufania.

  26. wypalenie

    Stan długotrwałego wyczerpania psychicznego i emocjonalnego, któremu może towarzyszyć spadek motywacji, dystans wobec wykonywanych zadań oraz poczucie przeciążenia.

  27. wypowiedzenie umowy

    Jednostronne oświadczenie strony umowy prowadzące do jej zakończenia po upływie określonego terminu, jeśli przepisy lub umowa przewidują taki tryb.

  28. wyproszenie

    Poród u lochy, czyli urodzenie przez nią prosiąt. Pierwsze wyproszenie oznacza pierwszy poród samicy w jej cyklu rozrodczym.

  29. wyraźna zgoda

    Jednoznaczne zezwolenie osoby na określone działanie, udzielone w sposób pozwalający zrozumieć jego zakres i cel.

  30. wyrok w zawieszeniu

    Orzeczona przez sąd kara, której wykonanie zostaje czasowo zawieszone pod warunkiem przestrzegania określonych obowiązków i niewystąpienia przesłanek do jej zarządzenia.

  31. wyrzutnia

    Urządzenie lub platforma służąca do przygotowania i wystrzelenia pocisków lub innych środków bojowych.

  32. wysoki drążek

    Przyrząd gimnastyczny złożony z poziomego drążka umieszczonego na dużej wysokości, na którym zawodnik wykonuje wymachy, obroty i elementy akrobatyczne.

  33. wysokie technologie

    Technologie oparte na zaawansowanej wiedzy naukowej i technicznej, zwykle wymagające intensywnych badań i rozwoju.

  34. wysycenie pola walki

    Sytuacja, w której duża liczba obiektów lub zagrożeń obciąża systemy wykrywania i zwalczania do granic ich możliwości.

  35. wyszukiwanie konwersacyjne

    Sposób wyszukiwania, w którym użytkownik formułuje pytania lub prośby, a system interpretuje ich sens i dobiera odpowiednie wyniki.

  36. wyszukiwanie obrazem

    Metoda wyszukiwania informacji na podstawie obrazu zamiast wyłącznie tekstowego zapytania. System analizuje elementy obrazu i porównuje je z dostępnymi treściami lub bazami danych.

  37. wyszukiwarka internetowa

    Usługa, która przeszukuje zindeksowane zasoby internetu i przedstawia wyniki odpowiadające zapytaniu użytkownika.

  38. wysłannik

    Osoba oficjalnie wyznaczona do reprezentowania państwa, organizacji lub przywódcy w określonej sprawie, zwłaszcza podczas kontaktów dyplomatycznych.

  39. wywiad

    Zorganizowana działalność polegająca na pozyskiwaniu, analizowaniu i wykorzystywaniu informacji istotnych dla bezpieczeństwa lub polityki państwa.

  40. wywiad wojskowy

    Instytucjonalna działalność polegająca na pozyskiwaniu i analizowaniu informacji istotnych dla bezpieczeństwa oraz planowania działań wojskowych.

  41. wyładowanie atmosferyczne

    Gwałtowne wyładowanie energii elektrycznej w atmosferze, najczęściej w postaci pioruna. Może zapalić suchą roślinność i stać się źródłem pożaru.

  42. wyłudzenie

    Bezpodstawne uzyskanie pieniędzy lub innej korzyści przez wprowadzenie kogoś w błąd, wykorzystanie jego błędu albo posłużenie się nieprawdziwymi informacjami. W zależności od okoliczności może stanowić przestępstwo.

  43. wyłączenie dla celów terapeutycznych

    Wyłączenie dla celów terapeutycznych to zgoda na stosowanie określonej substancji lub metody w leczeniu sportowca, mimo że może podlegać ograniczeniom antydopingowym. Wymaga spełnienia ustalonych kryteriów medycznych i formalnych.

  44. wyłączenie dowodów

    Decyzja procesowa o niedopuszczeniu określonych materiałów do wykorzystania w sprawie, zwykle z powodu sposobu ich uzyskania lub naruszenia przepisów.

  45. wyłączna strefa ekonomiczna

    Obszar morski przylegający do wybrzeża państwa, w którym państwo to ma szczególne prawa do poszukiwania, wykorzystywania i ochrony zasobów naturalnych.

  46. wyścig zbrojeń

    Rywalizacja państw polegająca na rozwijaniu, powiększaniu lub unowocześnianiu potencjału wojskowego w celu uzyskania przewagi albo wzmocnienia odstraszania.

  47. wyświetlacz AMOLED

    Typ wyświetlacza, w którym każdy piksel emituje własne światło dzięki organicznym diodom elektroluminescencyjnym. Nie wymaga osobnego podświetlenia, co umożliwia uzyskanie głębokiej czerni.

  48. wzbogacony uran

    Uran, w którym zwiększono udział izotopu uranu-235 w porównaniu z uranem naturalnym. Stopień wzbogacenia wpływa na możliwe zastosowanie tego materiału.

  49. wznowa

    Ponowne pojawienie się choroby lub guza po wcześniejszym leczeniu albo okresie bez wykrywalnych zmian. Wznowa może wystąpić w miejscu pierwotnej zmiany lub w innej części organizmu.

  50. wzornictwo

    Projektowa forma produktu, obejmująca jego wygląd, kształt, kolorystykę i inne cechy wizualne.

  51. wzorzec bloku

    Wzorzec bloku to zapisany układ elementów edytora, który można ponownie wykorzystać przy budowaniu strony. Ułatwia tworzenie spójnych sekcji bez ręcznego układania ich od początku.

  52. wzrost cen paliw

    Zwiększenie kwot płaconych za paliwa w porównaniu z wcześniejszym okresem. Może podnosić koszty przewozu i pośrednio wpływać na ceny innych towarów i usług.

  53. wąskie gardło transportowe

    Odcinek lub punkt sieci transportowej, którego ograniczona przepustowość może opóźniać albo zakłócać przepływ towarów.

  54. wątek

    Niezależny ciąg wykonywania instrukcji w procesie programu, wykorzystywany do realizacji określonych zadań obliczeniowych.

  55. wątpliwości proceduralne

    Zastrzeżenia dotyczące tego, czy czynności wykonano zgodnie z wymaganym trybem, kolejnością lub zakresem kompetencji.

  56. węgiel koksowy

    Rodzaj węgla używany przede wszystkim do produkcji koksu, który jest niezbędnym materiałem w wielu procesach hutniczych.

  57. węzeł proxy

    Urządzenie lub punkt sieci, przez który kierowany jest ruch internetowy między użytkownikiem a odwiedzaną usługą.

  58. węzeł technologiczny

    Generacja procesu produkcji układów scalonych, określana między innymi oznaczeniem takim jak 2 nm. Mniejszy nominalny rozmiar węzła zwykle pozwala zwiększyć gęstość tranzystorów i efektywność układu.

  59. władze federalne

    Centralne organy państwa, których kompetencje obejmują całe terytorium Stanów Zjednoczonych, w odróżnieniu od władz poszczególnych stanów.

  60. władze gminne

    Władze gminne to organy administracji samorządowej działające na poziomie gminy i wykonujące zadania publiczne dotyczące lokalnej społeczności.

  61. włamanie

    Przełamanie lub ominięcie zabezpieczenia chroniącego dostęp do pomieszczenia, urządzenia albo mienia, zwykle w celu dokonania kradzieży.

  62. własna domena

    Adres internetowy należący do organizacji, wykorzystywany między innymi w adresach poczty elektronicznej i usługach firmowych.

  63. własność intelektualna

    Zbiór praw chroniących niematerialne dobra, takie jak utwory, wynalazki, znaki towarowe czy projekty. W artykule chodzi o prawa związane z marką i grą Wreckreation.

Y

4 haseł

  1. yaoi

    Nurt opowieści przedstawiających relacje między mężczyznami, zwykle romantyczne, a czasem erotyczne. Sam termin nie przesądza o pornograficznym charakterze treści.

  2. yellowcake

    Koncentrat uranowy otrzymywany w wyniku przerobu rudy uranowej, zwykle zawierający głównie związki uranu w postaci stałej.

  3. yield farming

    Praktyka udostępniania aktywów w protokołach DeFi w celu uzyskania potencjalnego dochodu lub nagród.

  4. yōkai

    Nadnaturalne istoty i zjawiska występujące w japońskim folklorze. Pojęcie obejmuje różne postacie, nie tylko demoniczne, często związane z określonymi miejscami, wydarzeniami lub wierzeniami.

Z

23 haseł

  1. zaangażowanie użytkowników

    Poziom aktywności i zainteresowania, jakie użytkownicy wykazują wobec usługi, platformy lub publikowanych treści.

  2. zaangażowanie zbiorowe

    Zaangażowanie zbiorowe to udział wielu osób we wspólnych działaniach lub poparcie dla działań podejmowanych przez grupy w celu osiągnięcia określonej zmiany.

  3. zabezpieczanie śladów

    Czynności służące ochronie, utrwaleniu i zebraniu śladów mogących pomóc w ustaleniu przebiegu zdarzenia oraz jego sprawcy.

  4. zabezpieczenia handlowe

    Środki stosowane przez państwo lub grupę państw w celu ochrony krajowych producentów przed skutkami konkurencji zagranicznej.

  5. zabezpieczenia paliwowe

    Działania służące zapewnieniu dostępu do paliwa oraz ograniczeniu skutków wahań jego cen i przerw w dostawach.

  6. zabytek artystyczny

    Dzieło lub obiekt uznany przez prawo za szczególnie wartościowy artystycznie i objęty ochroną konserwatorską.

  7. zabójstwo

    Zabójstwo to bezprawne pozbawienie życia człowieka, będące przestępstwem przeciwko życiu. Odpowiedzialność i wymiar kary zależą od okoliczności czynu oraz jego prawnej kwalifikacji.

  8. zachowania konsumenckie

    Sposób, w jaki osoby lub gospodarstwa domowe podejmują decyzje dotyczące kupowania, finansowania i rezygnowania z dóbr lub usług.

  9. zadośćuczynienie

    Świadczenie pieniężne przyznawane za krzywdę, czyli niemajątkową szkodę, taką jak cierpienie, naruszenie godności lub stres. Jego wysokość ma częściowo złagodzić skutki doznanej krzywdy.

  10. zadłużenie

    Łączna wartość finansowych zobowiązań podmiotu wobec kredytodawców, pożyczkodawców lub innych wierzycieli. Wysokie zadłużenie może ograniczać płynność i zdolność do finansowania działalności.

  11. zagrywka

    Zaplanowany sposób rozegrania pojedynczej akcji w futbolu amerykańskim, obejmujący zadania poszczególnych zawodników.

  12. zajętość widowni

    Procentowy udział miejsc zajętych przez widzów w stosunku do nominalnej pojemności widowni.

  13. zakaz wjazdu

    Formalne ograniczenie możliwości wjazdu danej osoby do państwa przez okres określony w decyzji lub przepisach. Zakres i podstawa takiego zakazu zależą od właściwego prawa.

  14. zakaz wypowiedzi

    Wewnętrzne ograniczenie możliwości publicznego wypowiadania się przez członków organizacji, zwłaszcza w mediach, bez zgody uprawnionych osób.

  15. zakres tonalny

    Zakres tonalny to rozpiętość poziomów jasności, które kamera lub format potrafi zarejestrować, od najciemniejszych cieni do najjaśniejszych partii obrazu.

  16. zakupy w aplikacji

    Model płatności, w którym użytkownik może kupować dodatkowe treści, funkcje lub towary bezpośrednio w aplikacji.

  17. zakupy wojskowe

    Nabywanie przez państwo sprzętu, uzbrojenia, usług lub innych zasobów przeznaczonych do celów obronnych.

  18. zakładnik

    Osoba przetrzymywana wbrew swojej woli, zwykle po to, by wymusić określone działanie na innych osobach lub władzach.

  19. zakłócanie sygnału

    Celowe lub przypadkowe oddziaływanie, które pogarsza odbiór sygnału radiowego, nawigacyjnego albo komunikacyjnego.

  20. zakłócenia toru lotu

    Zakłócenia toru lotu to oddziaływanie, które zmienia planowaną trasę lub położenie obiektu w powietrzu, na przykład przez zakłócenie sygnałów nawigacyjnych albo łączności.

  21. zakłócenia łączności

    Utrudnienia lub przerwy w przekazywaniu informacji między urządzeniami, jednostkami albo stanowiskami dowodzenia.

  22. zależność programistyczna

    Zewnętrzny pakiet, biblioteka lub komponent, którego kod jest potrzebny do działania albo budowania danego programu.

  23. zaliczka

    Część należnych środków wypłacana z góry przed pełną realizacją finansowanego projektu lub zobowiązania.

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.