Słownik redakcyjny
Definicje i pojęcia
Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.
- Liczba haseł
- 7068
- Widoczny zakres
- 3961-4050
Indeks alfabetyczny
M
90 haseł
memecoin
Kryptowaluta promowana wokół internetowego memu, żartu lub viralowego motywu. Jej wartość może silnie zależeć od zainteresowania społeczności.
memento mori
Motyw przypominający o nieuchronności śmierci. Na wystawie odnosi się do rzymskiej refleksji nad przemijaniem i korzystaniem z życia.
memorandum
Dokument przedstawiający ustalenia, zamiary lub ramy współpracy między stronami, często poprzedzający zawarcie bardziej wiążącej umowy.
menarche
Menarche to pierwsza miesiączka, uznawana za jeden ze wskaźników rozwoju płciowego. Nie opisuje jednak wszystkich etapów dojrzewania ani ich przebiegu.
menedżer generalny
Osoba odpowiedzialna za zarządzanie sportowym funkcjonowaniem drużyny lub programu. Jej zadania mogą obejmować budowę składu, rekrutację zawodników i współpracę z personelem.
menedżer haseł
Program lub usługa służąca do bezpiecznego przechowywania, tworzenia i automatycznego uzupełniania haseł. Dostęp do zapisanych danych jest zwykle chroniony hasłem głównym.
menopauza przedwczesna
Menopauza, która występuje przed 40. rokiem życia. W badaniu tę grupę porównywano z kobietami, u których menopauza rozpoczęła się później.
menopauzalna terapia hormonalna
Leczenie wykorzystujące estrogen, czasem razem z progestagenem, aby zmniejszać wybrane objawy menopauzy. Nie jest odpowiednie dla każdej osoby.
mens rea
W prawie pojęcie odnoszące się do nastawienia psychicznego i zamiaru sprawcy, uwzględnianego przy ocenie czynu zabronionego.
menstruacja
Menstruacja to cykliczne krwawienie z dróg rodnych, związane ze zmianami zachodzącymi w układzie rozrodczym po niezajściu w ciążę.
merge request
Wniosek o połączenie zmian z jednej gałęzi kodu z inną gałęzią projektu.
meritum
Meritum sprawy to jej istota, czyli merytoryczna ocena przedstawionych żądań, faktów, argumentów i dowodów, a nie kwestii proceduralnych.
metabolit progesteronu
Metabolit progesteronu to produkt przemiany tego hormonu, który można oznaczać w moczu jako element oceny wzorców hormonalnych.
metabolizm
Zespół procesów, dzięki którym organizm przetwarza składniki pożywienia i uzyskuje energię.
metadane
Informacje opisujące utwór lub inny materiał, na przykład jego tytuł, autorów, typ, źródło, prawa oraz sposób wykorzystania.
metadane lokalizacyjne
Informacje techniczne zapisane w pliku, na przykład zdjęciu, które mogą wskazywać miejsce jego utworzenia lub wykonania. Przy dużej dokładności mogą ułatwiać ustalenie adresu lub lokalizacji osoby.
metadon
Metadon to syntetyczny opioid stosowany między innymi w leczeniu uzależnienia od opioidów. W terapii substytucyjnej pomaga ograniczać objawy odstawienia i głód narkotykowy.
metale ziem rzadkich
Grupa 17 pierwiastków metalicznych, wykorzystywanych między innymi w magnesach, elektronice, bateriach i technologiach energetycznych.
meteor
Zjawisko świetlne powstające, gdy drobina materii kosmicznej wnika w atmosferę i nagrzewa się.
meteoryt marsjański
Skała pochodząca z Marsa, która została wyrzucona w przestrzeń przez uderzenie i ostatecznie spadła na Ziemię.
metoda zerowego budżetu
Metoda planowania finansów, w której każdej zarobionej złotówce przypisuje się określone zadanie, takie jak opłacenie rachunków, oszczędzanie lub spłata długu. Nie oznacza konieczności wydania całego dochodu.
metr sześcienny
Metr sześcienny to jednostka objętości odpowiadająca przestrzeni o wymiarach jeden metr na jeden metr na jeden metr. Jest równy 1000 litrom i służy między innymi do pomiaru ilości paliw oraz gazu.
metr sześcienny na sekundę
Jednostka natężenia przepływu określająca, ile metrów sześciennych wody przepływa przez określony przekrój rzeki w ciągu sekundy.
metropolita
W Kościele katolickim biskup stojący na czele metropolii, czyli prowincji kościelnej obejmującej kilka diecezji.
metryka adopcji AI
Wskaźnik służący do oceny zakresu i sposobu korzystania z narzędzi lub systemów AI w organizacji.
metryki
Kwantyfikowalne wskaźniki używane do pomiaru wyników, zachowań użytkowników lub zmian zachodzących w czasie.
metryki zaangażowania
Dane opisujące reakcje użytkowników na treści, na przykład ich oglądanie i aktywność.
metyl jasmonian
Metyl jasmonian, oznaczany skrótem MeJA, to roślinny hormon sygnałowy związany przede wszystkim z reakcjami na stres. Może zmieniać aktywność genów i wpływać na wytwarzanie metabolitów, w tym saponin.
mezon
Mezon to cząstka zbudowana z kwarka i antykwarka, której liczba barionowa wynosi 0.
mezozoik
Era geologiczna trwająca od około 252 do 66 milionów lat temu. Obejmuje trias, jurę i kredę.
mgławica
Mgławica to rozległy obłok gazu i pyłu w przestrzeni kosmicznej. W jego obrębie mogą powstawać lub znajdować się gwiazdy.
miasto 15-minutowe
Model planowania, w którym podstawowe usługi i codzienne potrzeby są dostępne w zasięgu krótkiego spaceru lub jazdy rowerem.
miasto macierzyste
Miasto macierzyste to główne centrum cywilizacji w grze, zapewniające graczowi określone zasoby lub wsparcie. Tryb Independence ogranicza możliwość korzystania z tej pomocy.
microATX
microATX to standard płyt głównych mniejszych od pełnowymiarowych płyt ATX, ale zazwyczaj oferujących więcej możliwości rozbudowy niż Mini-ITX.
microSD
Mała karta pamięci używana do rozszerzania przestrzeni w wybranych urządzeniach.
midseason
Okres ramówki telewizyjnej przypadający zwykle w środku sezonu programowego, poza głównym jesiennym i wiosennym cyklem premier.
miedź beztlenowa (OFC)
OFC to miedź o bardzo niskiej zawartości tlenu. Sony stosuje ją w przewodach i elementach konstrukcyjnych opisywanych odtwarzaczy.
miejsce doraźnego schronienia
Przestrzeń lub obiekt przygotowany do tymczasowego zapewnienia ludziom ochrony przed zagrożeniem, bez konieczności budowy specjalistycznego schronu.
miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Szczegółowy dokument określający sposób wykorzystania konkretnych terenów i stanowiący podstawę wydawania pozwoleń na budowę.
miejskie kopalnie
Określenie zasobów materiałów znajdujących się w zużytych produktach, budynkach, infrastrukturze i odpadach miejskich, które można odzyskać i ponownie wykorzystać.
mielizna
Płytki fragment dna rzeki, jeziora lub morza, na którym głębokość wody jest niewielka i który może utrudniać żeglugę.
mienie rządowe
Nieruchomości, rzeczy lub inne składniki majątku należące do państwa albo pozostające pod kontrolą organów rządowych.
mieszane kody językowe
Mieszane kody językowe to używanie elementów co najmniej dwóch języków w jednej wypowiedzi, rozmowie lub środowisku komunikacyjnym.
mieszane sztuki walki
Dyscyplina sportów walki łącząca techniki pochodzące z różnych sztuk i sportów walki, między innymi boksu, zapasów oraz judo.
mieszany kanał pokładowy
Przekaz z kamer umieszczonych w samochodach, w którym system automatycznie przełącza ujęcia podczas wydarzenia.
migawka copy-on-write
Migawka copy-on-write to punktowy obraz danych, w którym zmieniane bloki są zapisywane osobno, zamiast natychmiast kopiować cały wolumin.
migotanie emitera
Losowe przełączanie emitera między stanem świecenia i stanem wygaszenia.
migracja
Proces przenoszenia rozwiązania, danych lub integracji do nowej wersji systemu albo nowego sposobu działania.
migracja nieregularna
Przemieszczanie się lub pobyt poza procedurami i warunkami przewidzianymi przez prawo migracyjne.
migracja oprogramowania
Przeniesienie systemu, aplikacji lub danych do innego środowiska albo nowszej wersji technologicznej.
migracja zarobkowa
Przemieszczanie się do innego regionu lub państwa w celu podjęcia pracy i uzyskania dochodu.
mikroVM
Lekka maszyna wirtualna używana do izolowania obciążeń, przy mniejszym narzucie niż tradycyjne środowiska wirtualizacji.
mikrobiom
Społeczność mikroorganizmów związanych z określonym środowiskiem, organizmem lub jego częścią, na przykład korzeniami rośliny.
mikrocentrum logistyczne
Niewielka lokalna baza, w której roboty są przechowywane, ładowane, wysyłane do zadań i serwisowane.
mikrodrama
Krótka forma serialowa publikowana zwykle w postaci odcinków trwających od kilkudziesięciu sekund do kilku minut, często przeznaczonych do oglądania na telefonie.
mikrofabryka
Niewielki, lokalny zakład produkcyjny lub serwisowy, który może wykonywać określone prace bliżej użytkowników lub odbiorców. W artykule odnosi się do placówek mających przeprowadzać fizyczne modernizacje pojazdów.
mikrofalowe promieniowanie tła
Słabe promieniowanie będące pozostałością po wczesnym Wszechświecie. Jego drobne fluktuacje zawierają informacje o warunkach panujących w początkowych etapach kosmicznej ewolucji.
mikroglej
Mikroglej to wyspecjalizowane komórki odpornościowe ośrodkowego układu nerwowego, które monitorują środowisko mózgu i reagują na zmiany w jego tkankach oraz połączeniach neuronalnych.
mikroplastiki
To bardzo małe cząstki tworzyw sztucznych powstające między innymi podczas rozpadu syntetycznych tekstyliów. Mogą przemieszczać się w środowisku i transportować inne zanieczyszczenia.
mikroprzedsiębiorstwo
Bardzo mała działalność gospodarcza, często prowadzona przez jedną osobę lub niewielką grupę. W opisywanym przypadku obejmuje między innymi przędzenie wełny, rękodzieło i pszczelarstwo.
mikrosegmentacja
Podział środowiska na małe, kontrolowane obszary komunikacji, z regułami określającymi, które tożsamości, systemy lub procesy mogą się ze sobą łączyć.
mikroserial wertykalny
Krótka fabularna seria przygotowana z myślą o oglądaniu na ekranie telefonu ustawionym pionowo. Odcinki tego typu produkcji są zwykle znacznie krótsze niż w tradycyjnych serialach.
mikrosieć
Lokalny układ źródeł energii, odbiorców i urządzeń sterujących, który może działać jako część większej sieci.
mikrosieć energetyczna
Lokalny układ źródeł energii, magazynów i odbiorców, który może wspierać działanie obiektu nawet po odłączeniu od większej sieci.
mikroskopia krioelektronowa
Technika obrazowania zamrożonych struktur biologicznych z bardzo wysoką rozdzielczością.
mikroskopia superrozdzielcza
Techniki obrazowania, które pozwalają dokładniej wyznaczać położenie emiterów światła niż w klasycznej mikroskopii optycznej.
mikrostyk
Miniaturowy przełącznik elektryczny, który wykrywa określone położenie lub ruch elementu, na przykład zamka drzwi.
mikrotransakcja
Niewielka, dobrowolna opłata za cyfrowy element lub funkcję w grze. W tym przypadku dotyczyła zmiany wyglądu postaci.
miks energetyczny
Struktura źródeł i technologii wykorzystywanych do wytwarzania energii w danym kraju, regionie lub systemie.
miks wytwórczy
Miks wytwórczy to struktura źródeł wykorzystywanych do produkcji energii elektrycznej, takich jak paliwa kopalne, energia jądrowa czy źródła odnawialne. Wpływa na emisyjność sektora energetycznego.
miksowanie
Praktyka łączenia prawdziwych towarów z podróbkami w ramach jednej oferty lub działalności sprzedażowej. Utrudnia kupującemu ocenę, jaki produkt rzeczywiście otrzyma.
mila lekkoatletyczna
Mila lekkoatletyczna to dystans wynoszący 1609,344 metra. Bieg na milę jest konkurencją średniodystansową, rozgrywaną głównie w krajach stosujących anglosaskie jednostki długości.
miliamperogodzina
Jednostka używana do określania pojemności akumulatorów. Wartość w mAh informuje, jaki ładunek elektryczny może zgromadzić akumulator.
mina morska
Ładunek wybuchowy przeznaczony do rażenia okrętów lub innych jednostek pływających. Miny mogą być umieszczane na dnie, zakotwiczone pod wodą albo dryfować.
minerały węglanowe
Minerały zawierające związki węgla i tlenu, które mogą powstawać w środowiskach wodnych lub podczas reakcji wody ze skałami.
mini-LED
Technologia podświetlenia panelu LCD wykorzystująca wiele małych diod LED. Pozwala uzyskać wysoką jasność i lokalne wygaszanie, ale nie zapewnia takiej czerni jak OLED.
minimalizm
Nurt sztuki wykorzystujący oszczędne formy, ograniczoną kompozycję i redukcję środków wyrazu.
minimalna stawka godzinowa
Minimalna stawka godzinowa to określona przepisami najniższa kwota należna za każdą godzinę wykonania pracy w przypadkach objętych tym obowiązkiem.
minimalne świadczenia socjalne
Minimalne świadczenia socjalne to określone przepisami lub zasadami systemu wsparcia wypłaty przeznaczone dla osób spełniających warunki pomocy i mających ograniczone środki utrzymania.
minimum kwalifikacyjne
Wymagany przez organizatora lub federację minimalny wynik, który zawodnik musi osiągnąć, aby spełnić warunki udziału w określonych zawodach.
minister energii
Członek rządu odpowiedzialny za prowadzenie i koordynowanie spraw państwa związanych z energią, zgodnie z zakresem kompetencji określonym w przepisach.
minister spraw wewnętrznych i administracji
Minister spraw wewnętrznych i administracji to członek Rady Ministrów odpowiedzialny za określone działy administracji rządowej, w szczególności sprawy wewnętrzne i administrację publiczną.
minister spraw zagranicznych
Członek rządu odpowiedzialny za prowadzenie polityki zagranicznej państwa i reprezentowanie go w relacjach międzynarodowych.
misalignment
Rozbieżność między celami systemu sztucznej inteligencji a intencjami ludzi, którzy go zaprojektowali lub używają.
misja NATO NMI
Misja doradczo-szkoleniowa NATO w Iraku, której celem jest wspieranie rozwoju irackich instytucji i sił odpowiedzialnych za bezpieczeństwo.
misja dyplomatyczna
Oficjalna placówka państwa utrzymująca stosunki dyplomatyczne z innym państwem i reprezentująca wobec niego swoje władze.
misja morska
Zorganizowane działanie prowadzone na morzu przez określone państwo lub organizację, zwykle w celu ochrony żeglugi, nadzoru albo zapewnienia bezpieczeństwa.
misja naukowa
Zaplanowane przedsięwzięcie kosmiczne, którego głównym celem jest prowadzenie badań i zbieranie danych.
misja ochrony przestrzeni powietrznej
Operacja polegająca na monitorowaniu przestrzeni powietrznej, identyfikowaniu obiektów i reagowaniu na potencjalne zagrożenia.
misja pokojowa NATO
Proponowane działanie międzynarodowe mające wspierać pokój i pomoc humanitarną, z udziałem sił zdolnych do ochrony operacji.