Słownik redakcyjny
Definicje i pojęcia
Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.
- Liczba haseł
- 7068
- Widoczny zakres
- 4771-4860
Indeks alfabetyczny
P
90 haseł
podmiot
Osoba, organizacja, instytucja lub inna jednostka, której można przypisać określone prawa, obowiązki albo działania.
podmiot fasadowy
Organizacja, której oficjalna działalność może ukrywać rzeczywiste powiązania lub cele. MI5 ocenia CGTRI jako podmiot fasadowy chińskiego MSS.
podmiot finansujący
Firma lub instytucja, która zapewnia środki potrzebne do sfinansowania zakupu i uczestniczy w obsłudze umowy finansowej.
podmiot powiązany
Spółka lub inna organizacja pozostająca z innym podmiotem w relacji kapitałowej, kontrolnej albo organizacyjnej.
podmiot specjalnego przeznaczenia (SPV)
Odrębny podmiot lub struktura tworzona w konkretnym celu inwestycyjnym, na przykład do skupienia określonych aktywów i udostępnienia inwestorom związanej z nimi ekspozycji. Samo uczestnictwo w SPV nie musi oznaczać bezpośredniej własności akcji.
podmiot zależny
Jednostka organizacyjna lub spółka pozostająca pod kontrolą innego podmiotu. Kontrola może wynikać między innymi z posiadania udziałów, praw głosu lub wpływu na powoływanie organów.
podmioty powiązane osobowo
Firmy lub inne jednostki połączone z określonymi osobami przez wspólną własność, zarządzanie, pokrewieństwo albo inne relacje personalne.
podocyty
Wyspecjalizowane komórki uczestniczące w filtracji krwi w nerkach.
podpis cyfrowy
Podpis cyfrowy pozwala sprawdzić pochodzenie pliku i wykryć jego zmianę po podpisaniu. W tym przypadku instalator miał ważny podpis firmy WatchGuard.
podpis pakietu
Mechanizm kryptograficzny pozwalający sprawdzić, kto wydał pakiet oprogramowania i czy jego zawartość nie została zmieniona.
podporządkowanie polityczne
Sytuacja, w której państwo, instytucja lub grupa traci znaczną część samodzielności decyzyjnej i zaczyna działać zgodnie z interesem silniejszego podmiotu.
podróże szybsze od światła
Podróże szybsze od światła to hipotetyczne przemieszczanie się z prędkością większą niż prędkość światła w próżni. Są częstym motywem fantastyki naukowej, lecz nie zostały potwierdzone jako możliwe dla obiektów posiadających masę.
podstacja elektroenergetyczna
Obiekt sieci energetycznej, który umożliwia zmianę parametrów prądu oraz jego rozdział i przesył do odbiorców.
podstawa programowa
Zestaw określonych wymagań dotyczących wiedzy i umiejętności, które powinny zostać uwzględnione w szkoleniu oraz egzaminie.
podszywanie się
Podszywanie się to udawanie innej osoby, firmy lub instytucji w celu wprowadzenia odbiorcy w błąd, często dla uzyskania danych albo dokonania oszustwa.
podszywanie się pod urządzenie
Technika zmiany lub fałszowania informacji identyfikujących urządzenie, tak aby jego ruch wyglądał jak pochodzący z innego typu lub modelu sprzętu. Może wpływać na sposób klasyfikowania ruchu przez systemy reklamowe.
poduszka finansowa
Rezerwa pieniędzy przeznaczona na utrzymanie lub pokrycie nieprzewidzianych wydatków, na przykład po utracie dochodu. Powinna być możliwie łatwo dostępna.
podwieszone uzbrojenie
Uzbrojenie zamocowane na zewnętrznych punktach podwieszeń statku powietrznego, takich jak belki lub uchwyty pod skrzydłami.
podwozie
Podwozie to zespół konstrukcyjnych i mechanicznych elementów pojazdu znajdujących się pod nadwoziem, takich jak zawieszenie, układ kierowniczy i elementy napędowe.
podwykonawca
Podmiot, któremu wykonawca główny zleca realizację części prac lub dostaw w ramach większego zamówienia.
podwyższone uprawnienia
Uprawnienia dające programowi lub użytkownikowi szerszy dostęp do zasobów i funkcji systemu niż standardowe uprawnienia.
podwzgórze
Głęboko położona część mózgu, która koordynuje reakcje organizmu na ciepło i zimno.
podwójna żółta flaga
Sygnał ostrzegający o poważnym zagrożeniu na torze, przy którym kierowcy muszą zachować szczególną ostrożność.
podwójne uderzenie
Taktyka polegająca na przeprowadzeniu kolejnych ataków z użyciem różnych rodzajów dronów, aby zwiększyć zagrożenie dla celu i ratowników.
podział ekranu
Tryb wyświetlania dwóch aplikacji jednocześnie na różnych częściach ekranu.
podział obciążeń
Sposób rozdzielania między państwa kosztów, zasobów i odpowiedzialności związanych ze wspólnymi działaniami.
podział obowiązków
Ustalenie, które zadania i odpowiedzialności przypadają poszczególnym państwom, instytucjom lub uczestnikom współpracy.
podżeganie
Nakłanianie innej osoby lub grupy do popełnienia czynu zabronionego albo wywołania określonych działań. W prawie znaczenie tego pojęcia zależy od przepisów danego państwa.
poglądy lewicowe
Poglądy lewicowe to określenie stanowisk politycznych, które zwykle kładą nacisk na równość społeczną, prawa pracownicze i aktywną rolę państwa w ograniczaniu nierówności.
pogorzelisko
Obszar pozostały po pożarze, obejmujący spalone lub uszkodzone budynki, roślinność i przedmioty.
pojazd autonomiczny
Pojazd autonomiczny to pojazd, który może wykonywać część lub wszystkie zadania związane z prowadzeniem bez stałego sterowania przez człowieka, zależnie od zastosowanej technologii i przepisów.
pojazdy ciężkie (HDV)
Kategoria obejmująca między innymi ciężarówki i inne pojazdy wykorzystywane do przewozu ładunków na dużą skalę.
pojazdy klasy 3
Amerykańska kategoria dużych pickupów o dopuszczalnej masie całkowitej od 10 001 do 14 000 funtów.
pojazdy nowej energii
Szeroka kategoria pojazdów wykorzystujących alternatywne źródła napędu. Obejmuje między innymi samochody całkowicie elektryczne oraz hybrydy plug-in.
pojazdy połączone
Samochody wyposażone w systemy komunikujące się z internetem, innymi pojazdami lub infrastrukturą. Mogą gromadzić i przesyłać dane.
pojemność akumulatora
Parametr określający ilość ładunku, którą może zgromadzić akumulator. Wartość 5000 mAh wskazuje na jego nominalną pojemność elektryczną.
pojemność retencyjna
Pojemność retencyjna to ilość wody, którą mogą czasowo zatrzymać naturalne lub sztuczne zbiorniki oraz inne elementy systemu wodnego.
pojemność użytkowa akumulatora
Część całkowitej energii zgromadzonej w akumulatorze, którą pojazd może faktycznie wykorzystać do napędu.
pokrycie zobowiązań
Stan, w którym wartość lub dostępność aktywów i środków wystarcza do uregulowania należności wobec wierzycieli lub klientów. Ocena pokrycia zależy także od płynności i możliwości wykorzystania tych aktywów.
pola wyniesione
Podwyższone powierzchnie tworzone przez ludzi, często połączone z kanałami i wykorzystywane w rolnictwie na terenach narażonych na zalewanie.
polaryzacja kołowa
Rodzaj polaryzacji fali, w którym kierunek jej drgań obraca się podczas rozchodzenia. Taki charakter fal zaobserwowano w sygnale przypisanym planecie.
polaryzacja społeczna
Proces nasilania się podziałów w społeczeństwie, w którym grupy zajmują coraz bardziej odmienne i trudne do pogodzenia stanowiska.
pole gazowe
Obszar występowania złóż gazu ziemnego wraz z infrastrukturą służącą do ich eksploatacji.
pole magnetyczne
Obszar oddziaływania magnetycznego wokół obiektu. W przypadku planet może wpływać na ruch naładowanych cząstek i powstawanie zórz.
pole naftowe
Obszar geologiczny, pod którym znajdują się złoża ropy naftowej przeznaczone do wydobycia. Termin może obejmować także odwierty i podstawową infrastrukturę wydobywczą.
pole position
Pierwsze miejsce na polach startowych, przyznawane kierowcy z najlepszym czasem kwalifikacji. Zwykle zapewnia korzystną pozycję na początku wyścigu.
pole startowe
Wyznaczone miejsce, z którego kierowca rozpoczyna wyścig. Pozycja na polu startowym wynika zwykle z rezultatu kwalifikacji oraz ewentualnych kar.
pole widzenia
Obszar nieba, który instrument może obserwować w jednym ujęciu.
polecenie przelewu
Dyspozycja właściciela rachunku zlecająca bankowi przekazanie określonej kwoty na wskazany rachunek odbiorcy.
policy as code
Podejście polegające na zapisywaniu zasad i polityk w postaci reguł, które oprogramowanie może automatycznie wykonywać. Umożliwia ich bezpośrednie stosowanie podczas działania systemu.
poligon
Wydzielony i odpowiednio przygotowany teren przeznaczony do szkolenia wojskowego, ćwiczeń taktycznych oraz testowania uzbrojenia i sprzętu.
poligony powierzchniowe
Układy pęknięć, które wyznaczają na gruncie kształty przypominające wielokąty.
polikultura
System uprawy wielu gatunków roślin zamiast oparcia produkcji na jednym gatunku.
polimeraza RNA
Enzym, który odczytuje informację zapisaną w DNA i tworzy na jej podstawie cząsteczkę RNA.
polimeraza RNA zależna od RNA
Enzym, który kopiuje wirusowy materiał genetyczny RNA. W badaniu oznaczono go jako białko NSP12.
polipropylen
Tworzywo sztuczne wykorzystywane między innymi w opakowaniach, częściach samochodowych, sprzęcie AGD i wyrobach medycznych.
politolog
Politolog to specjalista zajmujący się naukowym badaniem polityki, instytucji państwowych, partii i zachowań politycznych.
polityka OwaMailboxPolicy
Zestaw ustawień określających działanie Outlooka w przeglądarce dla skrzynek pocztowych w organizacji.
polityka bezpieczeństwa
Zbiór celów, zasad i działań państwa lub organizacji służących ochronie przed zagrożeniami oraz utrzymaniu stabilności.
polityka celna
Zbiór zasad i działań państwa dotyczących ceł oraz warunków importu i eksportu towarów.
polityka cenowa
Zbiór zasad i decyzji określających, jak firma ustala, zmienia i różnicuje ceny swoich produktów lub usług.
polityka dostępu
Zbiór reguł określających, kto lub co może uzyskać dostęp do konkretnych danych, systemów lub usług oraz jakie operacje może wykonać.
polityka fiskalna
Działania państwa dotyczące podatków, wydatków publicznych i deficytu budżetowego. Służą między innymi finansowaniu zadań publicznych oraz wpływaniu na aktywność gospodarczą.
polityka gospodarcza
Działania i decyzje władz publicznych wpływające na funkcjonowanie gospodarki, między innymi podatki, wydatki publiczne, zatrudnienie i stabilność cen.
polityka handlowa
Polityka handlowa to działania i regulacje państwa dotyczące wymiany towarów i usług z zagranicą.
polityka jądrowa
Zbiór działań i decyzji państwa dotyczących rozwoju, kontroli oraz zastosowania technologii jądrowych.
polityka migracyjna
Zespół zasad i działań państwa dotyczących wjazdu, pobytu, pracy, ochrony oraz integracji osób migrujących.
polityka międzynarodowa
Działania i strategie państw oraz innych podmiotów dotyczące relacji między nimi i rozwiązywania problemów o zasięgu ponadpaństwowym.
polityka monetarna
Działania banku centralnego dotyczące podaży pieniądza, stóp procentowych i warunków finansowania w gospodarce.
polityka obronna
Całokształt działań i decyzji państwa dotyczących ochrony jego bezpieczeństwa, organizacji sił zbrojnych oraz przygotowania do reagowania na zagrożenia.
polityka oszczędnościowa
Działania władz polegające na ograniczaniu wydatków publicznych, często w celu poprawy finansów państwa.
polityka pieniężna
Działania banku centralnego wpływające na ilość pieniądza, poziom stóp procentowych i warunki finansowania w gospodarce.
polityka prywatności
Dokument lub zestaw zasad wyjaśniających, jakie dane są zbierane, w jakim celu są wykorzystywane oraz komu mogą być udostępniane.
polityka publiczna
Działania i decyzje władz publicznych podejmowane w celu rozwiązywania problemów uznanych za istotne dla społeczeństwa.
polityka regionalna
Polityka regionalna to działania państwa lub grupy państw ukierunkowane na kształtowanie relacji, bezpieczeństwa i wpływów w określonym regionie geograficznym. Obejmuje między innymi współpracę, rywalizację i działania dyplomatyczne.
polityka spójności
Działania i fundusze Unii Europejskiej służące zmniejszaniu różnic gospodarczych, społecznych i terytorialnych między państwami oraz regionami.
polityka zagraniczna
Działania i decyzje państwa dotyczące jego relacji z innymi państwami oraz organizacjami międzynarodowymi.
pomiar czasu przelotu (ToF)
Technologia określająca odległość na podstawie czasu, w jakim emitowany sygnał dociera do obiektu i wraca do urządzenia. W wersji 3D może także pomagać określać kształt obiektów w przestrzeni.
pomieszczenie czyste
Specjalnie zaprojektowane pomieszczenie, w którym kontroluje się poziom zanieczyszczeń, pyłu, temperaturę, wilgotność i inne warunki środowiskowe.
pomoc de minimis
Forma pomocy publicznej o niewielkiej wartości, uznawanej za taką, która co do zasady nie zakłóca konkurencji w stopniu wymagającym pełnej procedury zatwierdzania. Jej przyznawanie podlega limitom i warunkom określonym w przepisach.
pomoc drogowa
Usługa polegająca na udzielaniu pomocy pojazdom unieruchomionym na drodze, w tym na ich zabezpieczeniu, usunięciu usterki lub odholowaniu.
pomoc prawna
Wsparcie udzielane w celu wyjaśnienia praw, obowiązków i możliwych działań wynikających z przepisów prawa.
pomoc publiczna
Wsparcie udzielane przez państwo lub z wykorzystaniem środków publicznych, którego zasady podlegają przepisom Unii Europejskiej.
pomoc rozwojowa
Długoterminowe wsparcie kierowane do uboższych państw lub społeczności, którego celem jest poprawa warunków życia oraz wzmacnianie edukacji, zdrowia, infrastruktury lub lokalnych instytucji.
pomocnictwo po fakcie
Forma zarzutu dotycząca świadomej pomocy sprawcy już po popełnieniu czynu, zwykle w celu ułatwienia mu uniknięcia wykrycia, zatrzymania lub odpowiedzialności.
pomówienie
Pomówienie to przypisanie osobie lub podmiotowi postępowania albo cech, które mogą narazić go na utratę zaufania lub szkodę reputacyjną. W określonych sytuacjach może stanowić czyn zabroniony.
pooperacyjne nudności i wymioty
Nieprzyjemne objawy występujące po zabiegu chirurgicznym, często związane między innymi z działaniem leków stosowanych w znieczuleniu.
poparcie netto
Wskaźnik pokazujący bilans poparcia i braku poparcia dla osoby lub instytucji. Zwykle oblicza się go jako różnicę między odsetkiem zwolenników a odsetkiem przeciwników.
poparcie przedwyborcze
Publiczne lub oficjalne wyrażenie poparcia dla kandydata albo ugrupowania przed wyborami, mające na celu wzmocnienie jego pozycji politycznej.
popkultura
Ogół popularnych treści, wzorców i form rozrywki szeroko rozpowszechnionych w społeczeństwie za pośrednictwem mediów i kultury masowej.