Słownik redakcyjny

Definicje i pojęcia

Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.

Liczba haseł
7068
Widoczny zakres
4861-4950

Indeks alfabetyczny

P

90 haseł

  1. poprawka bezpieczeństwa

    Aktualizacja systemu mająca usunąć problem bezpieczeństwa albo ograniczyć ryzyko jego wykorzystania.

  2. poprawka menedżerska

    Pakiet zmian do projektu ustawy, przedstawiany przez autorów lub kierownictwo prac legislacyjnych przed dalszym procedowaniem.

  3. populacja

    Grupa osobników tego samego gatunku żyjących na określonym obszarze i mogących się między sobą rozmnażać.

  4. populizm

    Styl lub sposób uprawiania polityki, który przedstawia społeczeństwo jako przeciwstawione elitom i deklaruje obronę interesów zwykłych ludzi.

  5. popyt

    Popyt to ilość dóbr lub usług, którą nabywcy chcą i mogą kupić w określonym czasie oraz przy określonej cenie.

  6. popyt importowy

    Popyt importowy to zapotrzebowanie danego kraju lub rynku na towary sprowadzane z zagranicy.

  7. popyt krajowy

    Łączne zapotrzebowanie gospodarstw domowych, firm i państwa na towary oraz usługi w danym kraju.

  8. porfiryny

    Pierścieniowe związki organiczne, do których należą związki związane z hemem i jego prekursorami.

  9. pornografia biedy

    Określenie obrazów biedy, które mogą sprowadzać ludzi do roli obiektów litości lub sensacji, zamiast pokazywać ich podmiotowość.

  10. porozumienia MFN

    Ustalenia cenowe odwołujące się do zasady najbardziej uprzywilejowanego kraju.

  11. porozumienie etyczne

    Dokument określający ograniczenia dotyczące działalności finansowej i zawodowej urzędnika podczas pełnienia funkcji publicznej.

  12. porozumienie międzynarodowe

    Formalne uzgodnienie zawarte przez państwa lub inne uprawnione podmioty, określające ich wzajemne prawa, obowiązki albo zasady współpracy.

  13. porozumienie nuklearne

    Międzynarodowa umowa dotycząca ograniczeń, kontroli lub monitorowania działalności związanej z energią jądrową, zwłaszcza programem nuklearnym państwa.

  14. porozumienie o rozdzieleniu sił

    Porozumienie o rozdzieleniu sił to umowa, która określa rozmieszczenie wojsk przeciwnych stron oraz zasady ograniczające ryzyko bezpośrednich starć.

  15. porozumienie przejściowe

    Umowa określająca zasady współpracy w okresie zmiany stanowiska lub przekazywania obowiązków. Może regulować czas trwania wsparcia, zakres zadań i wynagrodzenie.

  16. porozumienie warunkowe

    Porozumienie, którego zawarcie, skuteczność lub wykonanie zależy od spełnienia określonych warunków.

  17. port sieciowy

    Numerowany punkt komunikacji używany przez usługi sieciowe. Port 5900 był dostępny z internetu na systemach, które padły ofiarą ataków.

  18. portal captive

    Portal captive to strona wyświetlana przed uzyskaniem dostępu do publicznej sieci Wi-Fi, często używana w hotelach i obiektach konferencyjnych.

  19. portal transferowy

    System używany w futbolu akademickim do zgłaszania chęci zmiany uczelni przez zawodników oraz do ich rekrutowania przez inne programy. Ułatwia organizowanie transferów między drużynami.

  20. portfel inwestycyjny

    Portfel inwestycyjny to zestaw aktywów finansowych należących do osoby lub instytucji, na przykład akcji, obligacji albo jednostek funduszy.

  21. portfel kryptowalutowy

    Narzędzie lub usługa służąca do zarządzania adresami i kluczami używanymi przy przechowywaniu oraz transferze kryptowalut. Portfel nie musi przechowywać aktywów bezpośrednio, lecz umożliwia kontrolę nad nimi.

  22. portfel sprzętowy

    Fizyczne urządzenie służące do przechowywania kluczy prywatnych kryptowalut i autoryzowania transakcji.

  23. portfolio marek

    Zestaw marek, produktów lub własności intelektualnych zarządzanych przez jedną organizację. Analiza takiego zbioru pomaga planować inwestycje i rozwój działalności.

  24. porwanie dla okupu

    Przestępstwo polegające na uprowadzeniu ludzi w celu wymuszenia pieniędzy lub innych świadczeń za ich uwolnienie.

  25. poryw wiatru

    Krótkotrwały wzrost prędkości wiatru, zwykle silniejszy niż jego średnia prędkość.

  26. porządek publiczny

    Stan bezpieczeństwa i spokoju społecznego, którego ochronę państwo może uznać za uzasadnienie określonych działań prawnych.

  27. porządek społeczny

    Układ norm, zasad, instytucji i relacji, który zapewnia względną stabilność oraz przewidywalność życia zbiorowego.

  28. poseł do Parlamentu Europejskiego

    Osoba wybrana do Parlamentu Europejskiego, która uczestniczy w reprezentowaniu obywateli państw Unii Europejskiej i pracach tej instytucji.

  29. posiedzenie aresztowe

    Posiedzenie sądu, podczas którego rozpatrywany jest wniosek o zastosowanie tymczasowego aresztowania wobec podejrzanego.

  30. posiedzenie plenarne

    Posiedzenie całej izby parlamentarnej, a nie pojedynczej komisji. Podczas takiego posiedzenia parlamentarzyści mogą debatować i głosować nad przedstawionymi sprawami.

  31. post przerywany

    Model odżywiania, w którym okresy jedzenia przeplatają się z zaplanowanymi okresami niejedzenia. W artykule oznacza jedzenie wyłącznie w określonych godzinach i poszczenie przez pozostałą część doby.

  32. postanowienie sądu

    Formalna decyzja sądu dotycząca określonej kwestii w toku sprawy, zwykle proceduralnej. Może podlegać zaskarżeniu, jeśli przepisy przewidują taką możliwość.

  33. postapokalipsa

    Nurt science fiction opisujący świat po katastrofie, która zniszczyła lub głęboko zmieniła dotychczasowe społeczeństwo.

  34. postawienie zarzutów

    Formalne przedstawienie osobie informacji, że jest podejrzewana o popełnienie określonego czynu zabronionego, wraz z opisem tego czynu i jego podstawą prawną.

  35. postbiotyki

    Preparaty przygotowane z użyciem probiotyków, które zostały zabite przez podgrzanie. Mają wywoływać ochronną reakcję organizmu bez wprowadzania żywych bakterii.

  36. postkonceptualizm

    Nurt praktyki artystycznej rozwijający idee sztuki konceptualnej i często łączący różne media.

  37. postkwantowy schemat podpisu

    Mechanizm podpisu cyfrowego projektowany z myślą o odporności na klasyczne oraz potencjalne ataki komputerów kwantowych. Służy do potwierdzania autentyczności i integralności danych, a nie do ich szyfrowania.

  38. postprodukcja

    Etap pracy nad materiałem po zakończeniu zdjęć, obejmujący między innymi montaż obrazu, obróbkę dźwięku i korekcję kolorów. Prowadzi do przygotowania końcowej wersji filmu.

  39. postępowanie

    Uporządkowany tok czynności podejmowanych przez właściwe organy w celu wyjaśnienia sprawy i zebrania informacji lub dowodów.

  40. postępowanie administracyjne

    Formalna procedura prowadzona przez organ administracji w celu zbadania określonej sprawy i wydania rozstrzygnięcia.

  41. postępowanie antymonopolowe

    Postępowanie dotyczące podejrzenia, że firma wykorzystuje swoją pozycję rynkową do ograniczania konkurencji.

  42. postępowanie dyscyplinarne

    Formalny proces służący wyjaśnieniu, czy sędzia naruszył obowiązki zawodowe lub zasady etyki, oraz ewentualnemu zastosowaniu przewidzianych środków.

  43. postępowanie imigracyjne

    Procedura prowadzona przez organy państwa w sprawach wjazdu, pobytu, statusu lub wydalenia cudzoziemca.

  44. postępowanie karne

    Prawnie uregulowany tok czynności służących ustaleniu, czy popełniono przestępstwo, kto za nie odpowiada oraz czy należy wydać orzeczenie w sprawie.

  45. postępowanie kontrolne

    Procedura sprawdzająca prawidłowość, zasadność i przebieg działań podjętych przez służby.

  46. postępowanie przygotowawcze

    Etap postępowania karnego poprzedzający rozprawę sądową. Służy ustaleniu, czy doszło do przestępstwa, zebraniu dowodów i podjęciu decyzji o dalszym prowadzeniu sprawy.

  47. postępowanie sprawdzające

    Ocena przeszłości kandydata przed dopuszczeniem go do pracy w instytucji wymagającej szczególnego poziomu zaufania.

  48. postępowanie wyjaśniające

    Postępowanie wyjaśniające to czynności mające ustalić przebieg zdarzenia, jego przyczyny oraz ewentualną odpowiedzialność osób uczestniczących w sprawie.

  49. postępowanie zaoczne

    Postępowanie prowadzone bez obecności osoby, której dotyczą zarzuty. W tym przypadku rosyjski generał nie został fizycznie zatrzymany przez ukraińskie organy.

  50. potaż

    Potaż to grupa naturalnych soli zawierających potas, wykorzystywanych przede wszystkim do produkcji nawozów mineralnych.

  51. potencjał mobilizacyjny

    Zdolność polityka, partii lub ruchu do skłaniania zwolenników do aktywnego działania, zwłaszcza udziału w wyborach i wspierania kampanii.

  52. potencjał strategiczny

    Łączne zasoby i zdolności państwa umożliwiające prowadzenie działań wojskowych o znaczeniu strategicznym.

  53. potrójna blokada emerytalna

    Brytyjska zasada podwyższania emerytur państwowych według ustalonych reguł. Jej ewentualne zniesienie oznaczałoby zmianę sposobu corocznej waloryzacji świadczeń.

  54. poufne składanie dokumentów

    Procedura przekazania dokumentów rejestrowych właściwemu organowi bez ich natychmiastowego, pełnego udostępnienia opinii publicznej.

  55. poufność

    Właściwość informacji polegająca na tym, że mogą być dostępne wyłącznie dla uprawnionych osób lub podmiotów.

  56. poufny wniosek

    Dokument składany organowi nadzoru lub operatorowi rynku w sposób ograniczający jego publiczne ujawnienie na etapie przygotowań do transakcji. W kontekście IPO może poprzedzać publiczne rozpoczęcie procedury ofertowej.

  57. poważna deprywacja materialna i społeczna

    Brak możliwości zaspokojenia kilku podstawowych potrzeb i ponoszenia określonych wydatków.

  58. poważne zdarzenia sercowo-naczyniowe

    Złożony wskaźnik używany w badaniach, obejmujący między innymi zawał serca, udar oraz zgon z dowolnej przyczyny.

  59. poważne zdarzenie

    Zdarzenie stwarzające istotne zagrożenie dla ludzi, mienia lub środowiska i wymagające skoordynowanych działań służb oraz władz.

  60. power ranking

    Subiektywne zestawienie drużyn według ich aktualnej formy, jakości gry i wyników, a nie wyłącznie miejsca w tabeli.

  61. powerbank

    Przenośny akumulator przeznaczony do ładowania urządzeń elektronicznych, takich jak smartfony, bez dostępu do gniazdka elektrycznego.

  62. powiadomienie o niezgodności pojazdu autonomicznego

    Formalne zgłoszenie naruszenia przypisanego pojazdowi autonomicznemu. Po otrzymaniu takiego powiadomienia producent lub operator przekazuje informację organowi regulacyjnemu w określonym terminie.

  63. powiernictwo

    Forma tymczasowego zarządzania cudzym majątkiem lub przedsiębiorstwem przez wyznaczony podmiot, wykonywanego na podstawie decyzji prawnej lub administracyjnej.

  64. powierzchnia ataku

    Zbiór punktów, przez które napastnik może próbować uzyskać dostęp do systemu, danych lub urządzeń albo wpłynąć na ich działanie.

  65. powierzchnia użytkowa

    Powierzchnia pomieszczeń przeznaczonych do użytkowania w lokalu lub budynku, zwykle mierzona w metrach kwadratowych.

  66. powierzchowny zakrzep krwi

    Skrzep krwi znajdujący się w naczyniu położonym blisko powierzchni ciała. W przypadku Hurtsa badanie kontrolne wykazało ruch w obrębie małego zakrzepu.

  67. powiązane usługi turystyczne

    Oddzielnie nabywane usługi podróżne, które są ze sobą powiązane w procesie rezerwacji, ale nie tworzą jednolitego pakietu.

  68. powiększona oferta akcji

    Oferta akcji zwiększona w stosunku do pierwotnie planowanej wielkości, zwykle w odpowiedzi na wysokie zainteresowanie inwestorów.

  69. powołanie

    Powołanie na stanowisko to formalne mianowanie osoby przez uprawniony organ lub podmiot.

  70. powtarzalna przezczaszkowa stymulacja magnetyczna

    Metoda wykorzystująca powtarzane impulsy pola magnetycznego do oddziaływania na aktywność mózgu. Wytyczne nie zalecają jej rutynowego stosowania w leczeniu szumów usznych.

  71. powództwo

    Powództwo to formalne wystąpienie do sądu z żądaniem ochrony określonego prawa lub rozstrzygnięcia sporu. Określa ono przedmiot i podstawę sprawy sądowej.

  72. powódź błyskawiczna

    Nagły, szybko narastający napływ wody, często po intensywnych opadach, osunięciu materiału lub przerwaniu naturalnej przeszkody.

  73. powłoka antyodblaskowa

    Powłoka antyodblaskowa to warstwa na powierzchni ekranu, która ogranicza odbijanie światła i refleksy utrudniające odczyt obrazu.

  74. powłoka antyrefleksyjna

    Powłoka antyrefleksyjna to warstwa lub sposób wykończenia powierzchni ekranu, który ogranicza odbicia światła i odblaski.

  75. pozew

    Formalne pismo składane do sądu, które rozpoczyna postępowanie cywilne i określa żądania powoda wobec pozwanego.

  76. pozew zbiorowy

    Postępowanie, w którym roszczenia wielu osób o podobnym charakterze są dochodzone wspólnie przeciwko temu samemu pozwanemu.

  77. poziom trudności

    Miara złożoności układu lub zestawu elementów, uwzględniana przy obliczaniu oceny zawodnika.

  78. poziomy doskok

    Szybki ruch postaci w kierunku poziomym, używany do pokonywania krótkich odcinków lub omijania zagrożeń.

  79. pozostałości archeologiczne

    Materialne ślady działalności człowieka z przeszłości, takie jak mury, fundamenty, przedmioty, warstwy ziemi lub fragmenty budowli.

  80. pozwolenie na budowę

    Decyzja administracyjna zezwalająca na rozpoczęcie i prowadzenie określonej inwestycji budowlanej. Określa między innymi rodzaj i zakres zamierzenia oraz zatwierdza projekt budowlany, jeśli wymagają tego przepisy.

  81. pozwolenie na emisję

    Decyzja administracyjna określająca, czy i na jakich warunkach instalacja może emitować zanieczyszczenia do powietrza.

  82. pozwolenie na przewóz osób

    Pozwolenie na przewóz osób to formalna zgoda organu publicznego na wykonywanie usług transportowych zgodnie z określonymi warunkami i przepisami.

  83. pozycja gotówkowa netto

    Pozycja gotówkowa netto pokazuje różnicę między posiadanymi środkami pieniężnymi a oprocentowanym zadłużeniem przedsiębiorstwa.

  84. pozyskiwanie informacji podstępem

    Metoda zdobywania danych poprzez wprowadzenie osoby lub instytucji w błąd co do tożsamości albo celu kontaktu.

  85. pozytywna niespodzianka EPS

    Sytuacja, w której rzeczywisty zysk na akcję spółki okazuje się wyższy od prognozy analityków. Skala niespodzianki pokazuje, o ile wynik przekroczył oczekiwania.

  86. pozytywne wzmocnienie

    Metoda pracy ze zwierzęciem, w której pożądane zachowania są wzmacniane zamiast wymuszania ich karą. Ma wspierać bezpieczną współpracę opiekuna i zwierzęcia.

  87. pościg za wynikiem

    Pościg za wynikiem to część meczu krykieta, w której drużyna odbijająca jako druga próbuje osiągnąć lub przekroczyć wynik uzyskany wcześniej przez rywala.

  88. pośrednia dominacja

    Uzyskanie decydującego wpływu nad spółką za pośrednictwem innego podmiotu, a nie w wyniku bezpośredniego przejęcia jej akcji.

  89. pośrednia iniekcja promptu

    Atak, w którym złośliwe polecenie nie jest wpisywane bezpośrednio do rozmowy z AI, lecz zostaje umieszczone w treści przetwarzanej przez system.

  90. pośrednictwo

    Udział zewnętrznego podmiotu w ułatwianiu kontaktu i rozmów między stronami sporu, bez zastępowania ich w podejmowaniu decyzji.

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.