NI

Słownik redakcyjny

Definicje i pojęcia

Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.

Liczba haseł
5847
Widoczny zakres
451-540

Indeks alfabetyczny

I

24 haseł

  1. Impedancja słuchawek

    Parametr elektryczny określający opór stawiany źródłu sygnału. Słuchawki o wyższej impedancji często potrzebują mocniejszego wzmacniacza, aby osiągnąć odpowiednią głośność i dynamikę.

  2. Impuls attosekundowy

    Impuls promieniowania trwający zaledwie setki attosekund. Tak krótki czas pozwala obserwować procesy zachodzące w bardzo szybkiej dynamice elektronów.

  3. Infradźwięki

    Fale dźwiękowe o częstotliwości zbyt niskiej, aby mogło je usłyszeć ludzkie ucho. Mikrofony infradźwiękowe mogą rejestrować związane z nimi wahania ciśnienia.

  4. Infrastruktura C2

    System komunikacji między złośliwym oprogramowaniem a serwerem kontrolowanym przez atakującego.

  5. Inhibitor konwertazy angiotensyny

    Grupa leków stosowanych między innymi w leczeniu niewydolności serca i nadciśnienia tętniczego. W opisywanym przypadku przykładem był ramipryl.

  6. Inhibitor punktu kontrolnego

    Lek immunoterapeutyczny, który blokuje sygnał hamujący aktywność limfocytów T, aby ułatwić im rozpoznawanie i atakowanie komórek nowotworowych.

  7. Inhibitory ACC

    Związki hamujące enzymatyczny szlak uczestniczący w produkcji lipidów w organizmie.

  8. Inhibitory kinaz Janusowych

    Grupa leków wpływających na szlaki sygnałowe związane z działaniem układu odpornościowego.

  9. Inhibitory punktów kontrolnych układu odpornościowego

    Leki przeciwnowotworowe, które osłabiają mechanizmy hamujące aktywność układu odpornościowego wobec komórek nowotworowych.

  10. Initial Quality Study

    Badanie jakości początkowej samochodów, oparte na problemach zgłaszanych przez właścicieli i danych z napraw w pierwszych 90 dniach użytkowania.

  11. Instrument prawnie wiążący

    Umowa lub zestaw zasad, które nakładają na państwa obowiązki wynikające z prawa międzynarodowego.

  12. Intelligent Speed Assist

    System rozpoznający obowiązujące ograniczenia prędkości za pomocą kamer i danych GPS. Może ostrzegać kierowcę, ale sam nie musi uniemożliwiać przekroczenia limitu.

  13. Intensywność emisji metanu

    Intensywność emisji metanu określa ilość tego gazu emitowaną w związku z jednostką określonej działalności, na przykład wydobyciem paliwa lub wytwarzaniem energii.

  14. Interakcja heterospecyficzna

    Kontakt między osobnikami należącymi do różnych gatunków.

  15. Interfejs picture-in-picture

    Układ ekranu, w którym jednocześnie widoczne są elementy dwóch środowisk, na przykład fabrycznego systemu auta i projekcji telefonu.

  16. Interferencja Stroopa

    Zjawisko wykorzystywane w teście Stroopa do oceny, jak sprawnie osoba radzi sobie z konfliktem między różnymi informacjami.

  17. International Emergency Economic Powers Act (IEEPA)

    Amerykańska ustawa, na którą przedstawiciel Białego Domu powołał się jako na podstawę prawną sankcji gospodarczych nałożonych na przedstawicieli MTK.

  18. Interpretacja ogólna

    Stanowisko ministra finansów dotyczące rozumienia i stosowania przepisów podatkowych. Ma zapewniać jednolite podejście organów podatkowych do określonego zagadnienia.

  19. Inżynier ekosystemu

    Organizm, którego zachowanie fizycznie zmienia środowisko i wpływa na warunki życia innych organizmów. Kopanie quend może poprawiać strukturę gleby i wspierać odnowę lasu.

  20. Ivy League

    Klasyczny styl inspirowany garderobą amerykańskich uczelni z północno-wschodniej części kraju, zwykle kojarzony z uporządkowanym, akademickim wyglądem.

  21. Izoksazoliny

    Grupa doustnych leków przeciwpasożytniczych stosowanych u zwierząt, działających między innymi na układ nerwowy pasożytów.

  22. Izolacyjność akustyczna

    Zdolność przegrody budowlanej lub całego budynku do ograniczania przenikania dźwięków między pomieszczeniami albo z otoczenia. Wyższa izolacyjność oznacza lepszą ochronę przed hałasem.

  23. Izotopy tlenu

    Izotopy tlenu to odmiany atomów tlenu o różnej liczbie neutronów. Ich proporcje w otolitach mogą wskazywać temperaturę środowiska, w którym przebywała ryba.

  24. Izraelskie osiedla

    Osiedla budowane przez Izrael na terenach zajętych podczas wojny na Bliskim Wschodzie w 1967 roku.

J

8 haseł

  1. JCPOA

    Porozumienie nuklearne z 2015 roku, w ramach którego Iran ograniczył wzbogacanie uranu w zamian za zniesienie części sankcji gospodarczych.

  2. JDK

    Zestaw narzędzi i komponentów potrzebnych do tworzenia, kompilowania, uruchamiania i testowania programów w języku Java.

  3. JSON Web Token (JWT)

    Format tokenu używanego do przekazywania informacji o tożsamości i uprawnieniach użytkownika między systemami.

  4. Jednolite studia magisterskie

    Kształcenie prowadzone w jednym ciągu, bez podziału na studia pierwszego i drugiego stopnia.

  5. Jednolity rynek

    Obszar, na którym państwa uzgadniają zasady swobodnego przepływu towarów, usług, kapitału i osób.

  6. Jednorazowy adres e-mail

    Dodatkowy adres używany zamiast głównej skrzynki podczas rejestracji w serwisie. Wiadomości mogą być przekazywane na prawdziwy adres bez ujawniania go witrynie.

  7. Jezioro zaporowe

    Zbiornik wodny, który powstaje, gdy osuwisko lub inna przeszkoda zablokuje odpływ w dolinie.

  8. Jom ha-Szoa

    Dzień upamiętniający ofiary Holokaustu. W materiale wskazano, że termin przyszłorocznej gali Met zbiegnie się z tym dniem.

K

58 haseł

  1. K-shaped

    Opis rozwoju rynku, w którym jedna grupa podmiotów szybko rośnie i zyskuje przewagę, a druga pozostaje w stagnacji lub traci możliwości rozwoju.

  2. KYC

    Procedura weryfikacji klienta, obejmująca ustalenie jego tożsamości i ocenę zamierzonego sposobu korzystania z usługi.

  3. Kalkulator PREVENT

    Kalkulator PREVENT szacuje prawdopodobieństwo wystąpienia choroby sercowo-naczyniowej na podstawie między innymi wieku, płci, ciśnienia tętniczego i stężenia cholesterolu.

  4. Kammback

    Kammback to kształt nadwozia, w którym dach szybko opada ku tyłowi, aby ograniczyć opór powietrza.

  5. Kanał Suliński

    Kanał w delcie Dunaju, przez który statki kierują się do ukraińskich portów naddunajskich. W materiale wskazano go jako główne wąskie gardło transportu.

  6. Kara drive-through

    Kara polegająca na przejechaniu przez aleję serwisową bez zatrzymywania się.

  7. Kardiotoksyczność

    Szkodliwy wpływ leczenia na serce lub jego funkcję. W tym materiale chodzi przede wszystkim o uszkodzenie związane z chemioterapią antracyklinową.

  8. Karencja

    Okres oczekiwania, który w tym kontekście miałby oddzielać aktywność polityczną od ubiegania się o stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego.

  9. Karta Narodów Zjednoczonych

    Podstawowy traktat międzynarodowy ustanawiający Organizację Narodów Zjednoczonych oraz określający jej cele, zasady i strukturę.

  10. Kaspaza 1

    Enzym uczestniczący w aktywacji procesów zapalnych. W badaniu jego aktywność wiązała się z rozwojem guzów płuca u myszy.

  11. Kasztelania

    Średniowieczny okręg administracyjny zarządzany przez kasztelana.

  12. Katalog KEV

    Katalog KEV to prowadzona przez CISA lista podatności, które zostały potwierdzone jako wykorzystywane w rzeczywistych atakach.

  13. Klasa 041

    Klasa obejmująca usługi związane z rozrywką, rekreacją i organizowaniem rozrywki, w tym wybrane usługi gier online.

  14. Klaster Kubernetes

    Zestaw współpracujących serwerów uruchamiających i zarządzających kontenerami z aplikacjami.

  15. Klasyfikacja generalna

    Ranking ustalany na podstawie łącznego czasu przejazdu wszystkich ukończonych etapów.

  16. Klauzula zakazu wymiany

    Zapis w kontrakcie NBA, który ogranicza możliwość wymienienia zawodnika przez klub bez jego zgody.

  17. Klucz Run

    Mechanizm rejestru Windows, który pozwala uruchamiać wskazany program po zalogowaniu użytkownika.

  18. Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej

    Kolegialny organ Instytutu Pamięci Narodowej uczestniczący w podejmowaniu określonych decyzji dotyczących działalności Instytutu. W artykule wybiera kandydata rekomendowanego na prezesa IPN.

  19. Kolejka przyłączeniowa

    Lista projektów oczekujących na możliwość przyłączenia do sieci elektroenergetycznej. Długi czas oczekiwania może opóźniać budowę centrów danych i zwiększać znaczenie efektywnego wykorzystania dostępnej mocy.

  20. Komisja Etyki Poselskiej

    Organ Sejmu zajmujący się oceną zachowania posłów w kontekście zasad etyki parlamentarnej.

  21. Komisja Prawna Parlamentu Europejskiego

    Komisja Parlamentu Europejskiego zajmująca się kwestiami prawnymi. W procedurze uchylenia immunitetu analizuje wniosek i przygotowuje sprawozdanie z rekomendacją dla całej izby.

  22. Komitet Obrony Robotników

    Komitet Obrony Robotników, w skrócie KOR, był środowiskiem opozycji demokratycznej działającym w PRL. Organizacja wspierała osoby represjonowane po protestach robotniczych.

  23. Komitet Wojskowy

    Organ złożony z najwyższych przedstawicieli wojskowych państw członkowskich NATO lub UE. Doradza władzom politycznym i przekłada decyzje polityczne na wytyczne wojskowe.

  24. Komitet działań politycznych

    Amerykańska organizacja wykorzystywana do gromadzenia i wydawania pieniędzy na cele polityczne, w tym wspierania kandydatów lub kampanii.

  25. Komora parowa

    Element układu chłodzenia, który pomaga rozprowadzać ciepło generowane przez procesor. iPhone 18 Pro wykorzystuje takie rozwiązanie, którego nie miał iPhone 15 Pro.

  26. Kompakcja gleby

    Nadmierne ściśnięcie gleby, które ogranicza przestrzeń dla powietrza, wody i korzeni.

  27. Kompleks antyhelionu

    Obszar w pobliżu Wodnika, położony po stronie nieba przeciwnej do Słońca, będący słabym źródłem meteorów.

  28. Komplikacja zegarka

    Dodatkowy element tarczy zegarka, który pokazuje wybrane dane lub zapewnia szybki dostęp do funkcji.

  29. Komputer AI

    Komputer AI to urządzenie projektowane z myślą o uruchamianiu części funkcji sztucznej inteligencji lokalnie, często z użyciem jednostki NPU.

  30. Komórki B

    Rodzaj białych krwinek uczestniczących w rozpoznawaniu patogenów i działaniu układu odpornościowego.

  31. Komórki macierzyste mięśni

    Komórki, które pozostają w spoczynku, a po uszkodzeniu mięśnia mogą się aktywować, namnażać i uczestniczyć w odbudowie tkanki.

  32. Koncesja górnicza

    Uprawnienie przyznawane przez państwo do prowadzenia poszukiwań lub wydobycia surowców na określonym obszarze.

  33. Konferencja Stron

    Coroczne spotkanie państw uczestniczących w ramach ONZ dotyczących zmian klimatu. COP łączy dziś negocjacje, wydarzenia polityczne i dużą część poświęconą prezentacji rozwiązań.

  34. Koniugat przeciwciało-lek

    Rodzaj terapii łączącej przeciwciało z substancją leczniczą. W doświadczeniu Pfizera użytkownik może w uproszczony sposób złożyć jego model.

  35. Konstelacja satelitarna

    Grupa satelitów współpracujących jako jeden system. Większa liczba urządzeń może zwiększać częstotliwość łączności lub obserwacji danego obszaru.

  36. Kontekstowe bombardowanie

    Nazwa nadana przez Tracebit metodzie wykorzystującej prompt injection do wywołania zabezpieczonej reakcji atakującego agenta AI.

  37. Kontrole kompensacyjne

    Zabezpieczenia stosowane tymczasowo lub dodatkowo, gdy podstawowa poprawka nie może być jeszcze wdrożona.

  38. Konwekcja

    Oddawanie ciepła z powierzchni skóry do otoczenia, gdy powietrze jest chłodniejsze niż skóra.

  39. Konwencja ONZ w sprawie zwalczania pustynnienia

    Porozumienie ONZ poświęcone pustynnieniu, degradacji gruntów i skutkom suszy.

  40. Konwent Seniorów

    Organ Sejmu zajmujący się uzgadnianiem organizacji pracy izby i współpracą klubów parlamentarnych.

  41. Konwersja elektryczna

    Modernizacja pojazdu polegająca na zastosowaniu współczesnych elementów elektrycznego układu napędowego, często zamiast oryginalnego źródła zasilania.

  42. Kopolimer blokowy P123

    Związek o właściwościach podobnych do substancji powierzchniowo czynnych, który wywoływał i regulował przemiany kształtu kropli oleju.

  43. Koprolit

    Koprolit to skamieniała pozostałość odchodów zwierzęcia. Może zawierać niestrawione fragmenty pożywienia, takie jak kości, łuski lub pióra.

  44. Korozja

    Stopniowe niszczenie materiału pod wpływem otoczenia. W przypadku metali często prowadzi do powstawania rdzy lub innych produktów reakcji.

  45. Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej

    Irańska formacja wojskowa i bezpieczeństwa, odrębna od regularnych sił zbrojnych tego państwa.

  46. Kortyzol

    Hormon produkowany przez nadnercza, który pomaga organizmowi reagować na obciążenie i stres. Uczestniczy także w regulacji ciśnienia krwi, poziomu cukru i metabolizmu.

  47. Kortyzolowa odpowiedź na przebudzenie

    Naturalny wzrost poziomu kortyzolu po przebudzeniu, zwykle oceniany przez porównanie pomiaru po obudzeniu z pomiarem wykonanym około 30 minut później.

  48. Koszt kapitału

    Cena pozyskania środków potrzebnych do sfinansowania inwestycji.

  49. Koszty kwalifikowane

    Wydatki, które mogą zostać uwzględnione przy wyliczaniu dofinansowania zgodnie z zasadami programu.

  50. Krajowa Rada Sądownictwa

    Konstytucyjny organ państwa, którego zadaniem jest ochrona niezależności sądów i niezawisłości sędziów oraz udział w procedurze przedstawiania kandydatów na sędziów.

  51. Krajowy Plan Odbudowy

    Program reform i inwestycji publicznych, którego celem jest modernizacja gospodarki oraz zwiększenie jej odporności po kryzysie. Finansuje między innymi projekty cyfryzacji i ochrony zdrowia.

  52. Krajowy Punkt Kontaktowy OECD

    Pozasądowa instytucja, która pomaga rozpatrywać skargi dotyczące możliwego naruszenia wytycznych OECD przez firmy z danego kraju. Nie zastępuje sądu i działa na podstawie niewiążących zasad.

  53. Kredyt denominowany

    Kredyt powiązany z walutą obcą, w tym przypadku z frankiem szwajcarskim.

  54. Kredyt węglowy

    Jednostka mająca reprezentować ograniczenie emisji albo usunięcie jednej tony gazów cieplarnianych z atmosfery. Firmy mogą kupować kredyty i zaliczać je na poczet swoich zobowiązań emisyjnych.

  55. Kryteria z Maastricht

    Zestaw warunków gospodarczych i finansowych wymaganych od państwa ubiegającego się o przyjęcie euro.

  56. Krytyczny próg zdolności cyberbezpieczeństwa

    To wewnętrzne kryterium OpenAI oznaczające, że model ma być wyjątkowo skuteczny w znajdowaniu i wykorzystywaniu luk w zabezpieczonych systemach, także bez bezpośredniego kierowania przez człowieka.

  57. Krzywoprzysięstwo

    Krzywoprzysięstwo to przestępstwo polegające na świadomym złożeniu fałszywego zeznania pod przysięgą lub w prawnie równoważnej formie. Odpowiedzialność za taki czyn zależy od właściwych przepisów i okoliczności.

  58. Ksenotransplantacja

    To przeszczepienie komórek, tkanek lub narządu między organizmami należącymi do różnych gatunków. W opisywanym programie chodzi o wykorzystanie narządów pozyskiwanych od świń.

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.