Słownik redakcyjny

Definicje i pojęcia

Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.

Liczba haseł
7068
Widoczny zakres
6661-6750

Indeks alfabetyczny

W

90 haseł

  1. wybory śródokresowe

    Wybory odbywające się w połowie kadencji prezydenta USA. Obejmują między innymi wybór części członków Kongresu.

  2. wybory śródterminowe

    Wybory odbywające się w połowie kadencji prezydenckiej w USA. Obejmują między innymi wybór części członków Kongresu.

  3. wycena

    Oszacowanie wartości przedsiębiorstwa, zwykle na podstawie jego wyników, perspektyw rozwoju, aktywów i zainteresowania inwestorów.

  4. wycena aktywów

    Oszacowanie wartości ekonomicznej składników majątku, takich jak akcje, obligacje, waluty, nieruchomości lub surowce. Na wycenę wpływają między innymi oczekiwane zyski, ryzyko i sytuacja rynkowa.

  5. wycena firm

    Proces szacowania wartości przedsiębiorstwa na podstawie jego majątku, wyników finansowych, perspektyw rozwoju i warunków rynkowych. Wycena może wpływać na cenę sprzedaży udziałów lub całej firmy.

  6. wycena pierwotna

    Wartość spółki ustalona w pierwotnej transakcji finansowania, takiej jak runda inwestycyjna lub oferta nowych akcji. Służy jako punkt odniesienia do porównywania późniejszych wycen rynkowych.

  7. wycena po rundzie

    Wartość całej firmy ustalona po zakończeniu rundy finansowania, uwzględniająca pozyskany w niej kapitał.

  8. wycena przedsiębiorstwa

    Szacunkowa wartość przedsiębiorstwa ustalana na potrzeby inwestycji, finansowania lub transakcji. Nie musi być równa wartości księgowej ani ostatecznej cenie sprzedaży.

  9. wycena rynkowa

    Wartość spółki wynikająca z bieżącej ceny jej akcji oraz liczby wyemitowanych akcji. Zmienia się wraz z notowaniami na rynku.

  10. wycena surowców

    Wycena surowców to określanie ich wartości rynkowej na podstawie między innymi podaży, popytu, zapasów, kosztów wydobycia i oczekiwań inwestorów.

  11. wycena w pełni rozwodniona

    Wycena w pełni rozwodniona uwzględnia potencjalne akcje, które mogą powstać między innymi wskutek realizacji opcji lub konwersji innych instrumentów.

  12. wychwyt dwutlenku węgla

    Proces oddzielania dwutlenku węgla od strumienia gazów, na przykład powstających podczas procesów przemysłowych, aby ograniczyć jego emisję do atmosfery.

  13. wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla

    Technologie przechwytywania CO2 z procesów przemysłowych lub energetycznych i jego trwałego składowania. Brytyjski budżet przewiduje ograniczenie finansowania projektów CCS.

  14. wyciek arkusza egzaminacyjnego

    Nieuprawnione ujawnienie treści arkusza egzaminacyjnego przed rozpoczęciem lub w trakcie egzaminu.

  15. wyciek danych

    Nieuprawnione ujawnienie, udostępnienie lub opublikowanie informacji, które powinny pozostawać pod kontrolą ich właściciela albo administratora.

  16. wyciąg bankowy

    Zestawienie operacji wykonanych na rachunku lub karcie w określonym okresie, często wraz z datami i kwotami transakcji.

  17. wydajność

    Wydajność opisuje, jak sprawnie system wykonuje zadania przy określonym czasie, zużyciu zasobów i jakości działania.

  18. wydajność na wat

    Miara pokazująca, ile pracy urządzenie wykonuje przy określonym zużyciu energii. W urządzeniach przenośnych wpływa między innymi na czas pracy i temperaturę.

  19. wydanie utrzymaniowe

    Wydanie utrzymaniowe to aktualizacja skupiona przede wszystkim na poprawianiu błędów, stabilności i niezawodności istniejących funkcji, a nie na wprowadzaniu dużych nowości.

  20. wydatki konsumenckie

    Pieniądze wydawane przez osoby prywatne na towary i usługi; w aplikacjach mogą obejmować opłaty za dostęp do treści, zakupy i inne płatności użytkowników.

  21. wydatki operacyjne

    Koszty bieżącego funkcjonowania przedsiębiorstwa, niezwiązane bezpośrednio z wytworzeniem konkretnego produktu. Obejmują między innymi sprzedaż, administrację, badania i rozwój.

  22. wydobycie kryptowalut

    Wydobycie kryptowalut to proces wykonywania obliczeń lub innych czynności technicznych służących zatwierdzaniu transakcji i tworzeniu nowych jednostek kryptowaluty w systemach, które przewidują taki mechanizm.

  23. wyjście obrazowe

    Obraz lub inny materiał wizualny wygenerowany przez model na podstawie danych wejściowych lub polecenia użytkownika.

  24. wykluczenie z partii

    Formalne usunięcie osoby z grona członków partii politycznej, zwykle w następstwie postępowania przewidzianego w jej wewnętrznych zasadach.

  25. wykonalność projektu

    Wykonalność projektu oznacza możliwość jego przeprowadzenia przy uwzględnieniu warunków technicznych, finansowych, organizacyjnych i prawnych. Jej ocena pomaga ustalić, czy założenia projektu są realistyczne.

  26. wykonalność wyroku

    Wykonalność wyroku oznacza możliwość przymusowego zrealizowania obowiązków określonych przez sąd, na przykład zapłaty pieniędzy lub wydania rzeczy.

  27. wykonanie kodu bez uwierzytelnienia

    Możliwość uruchomienia instrukcji lub programu na zaatakowanym systemie bez wcześniejszego zalogowania się lub przedstawienia poświadczeń. Skutki zależą między innymi od uprawnień procesu, który wykonuje kod.

  28. wykonywanie spekulatywne

    Mechanizm wydajnościowy, w którym procesor przewiduje przyszłe instrukcje i wykonuje je przed potwierdzeniem, że należą do właściwej ścieżki programu.

  29. wykroczenie

    Czyn zabroniony przez ustawę, zagrożony karą przewidzianą w przepisach o wykroczeniach. Jest mniej poważny niż przestępstwo.

  30. wykroczenie drogowe

    Naruszenie przepisów ruchu drogowego zakwalifikowane przez ustawę jako wykroczenie, a nie przestępstwo.

  31. wylesianie

    Trwałe usuwanie lasów, zwykle w celu przeznaczenia zajmowanego przez nie terenu na rolnictwo, drogi, zabudowę lub inne formy użytkowania.

  32. wylinka

    Zrzucenie starego pancerza przez stawonoga, umożliwiające wzrost.

  33. wymagania regulacyjne

    Wiążące warunki ustanowione przez przepisy i organy nadzoru, które produkt, usługa lub działalność muszą spełnić, aby mogły być legalnie oferowane lub prowadzone.

  34. wymazanie danych

    Proces trwałego usunięcia danych z urządzenia, zwykle w celu uniemożliwienia ich odczytania przez osoby nieupoważnione.

  35. wymiana baterii

    Sposób uzupełniania energii polegający na zastąpieniu rozładowanej baterii naładowaną.

  36. wymiana więźniów

    Porozumienie, w ramach którego państwa przekazują sobie osoby zatrzymane lub skazane.

  37. wymiana wywiadowcza

    Przekazywanie informacji i ocen dotyczących zagrożeń między służbami wywiadowczymi różnych państw.

  38. wymiar sprawiedliwości

    Działalność sądów polegająca na rozstrzyganiu spraw i stosowaniu prawa, w tym na orzekaniu o odpowiedzialności za przestępstwa.

  39. wymiar strategiczny

    Znaczenie sprawy dla długofalowych celów, bezpieczeństwa i pozycji państwa, a nie tylko dla bieżących decyzji.

  40. wymogi kapitałowe

    Wymogi kapitałowe to regulacyjne zasady określające minimalny poziom kapitału, który bank musi utrzymywać względem skali i ryzyka swojej działalności. Mają zwiększać odporność banku na straty.

  41. wymuszenie okupu

    Próba uzyskania pieniędzy w zamian za nieujawnianie lub zwrot wykradzionych danych.

  42. wymuszony restart

    Procedura ponownego uruchomienia iPada, używana wtedy, gdy tablet nie reaguje prawidłowo. Nie usuwa danych.

  43. wynagrodzenia rezydualne

    Płatności związane z wcześniejszą pracą aktora, wypłacane po zakończeniu pierwotnej produkcji lub jej emisji. Jackson wskazuje, że nie są one w całości uwzględniane przy spełnianiu części wymogów ubezpieczenia.

  44. wynagrodzenie

    Zapłata należna za wykonywanie pracy lub świadczenie usług, ustalana zwykle w umowie i wypłacana w określonych odstępach czasu.

  45. wynagrodzenie podstawowe

    Stała część wynagrodzenia wypłacana za pracę, niezależna od premii, dodatków i innych świadczeń. W ofertach rekrutacyjnych podaje się ją zwykle jako kwotę roczną lub miesięczną.

  46. wynagrodzenie zmienne

    Część wynagrodzenia zależna od wyników firmy, realizacji celów lub innych określonych kryteriów, często wypłacana w formie premii.

  47. wynik kasowy

    Suma wpływów uzyskanych przez przedstawienie ze sprzedaży biletów w określonym czasie lub w całym okresie eksploatacji.

  48. wynik white-glove

    Określenie aukcji, na której wszystkie wystawione obiekty znajdują nabywców.

  49. wyniki finansowe

    Miary opisujące sytuację ekonomiczną przedsiębiorstwa w określonym czasie, między innymi przychody, koszty, zysk lub stratę.

  50. wyniki kwartalne

    Okresowe sprawozdanie przedstawiające sytuację finansową i działalność spółki w jednym kwartale. Obejmuje między innymi przychody, koszty, zysk lub stratę oraz wybrane dane operacyjne.

  51. wyobcowanie

    Stan poczucia oddalenia od innych ludzi, wspólnoty, instytucji lub uznawanych norm, któremu może towarzyszyć brak przynależności i zaufania.

  52. wypalanie kontrolowane

    Planowane użycie ognia w określonych warunkach, aby ograniczyć ilość roślinności mogącej później stać się paliwem dla niekontrolowanego pożaru.

  53. wypalenie

    Stan długotrwałego wyczerpania psychicznego i emocjonalnego, któremu może towarzyszyć spadek motywacji, dystans wobec wykonywanych zadań oraz poczucie przeciążenia.

  54. wypalenie zawodowe

    Wypalenie zawodowe to stan silnego wyczerpania fizycznego, psychicznego i emocjonalnego wywołanego długotrwałym, niezarządzanym stresem związanym z pracą.

  55. wypowiedzenie umowy

    Jednostronne oświadczenie strony umowy prowadzące do jej zakończenia po upływie określonego terminu, jeśli przepisy lub umowa przewidują taki tryb.

  56. wyproszenie

    Poród u lochy, czyli urodzenie przez nią prosiąt. Pierwsze wyproszenie oznacza pierwszy poród samicy w jej cyklu rozrodczym.

  57. wyraźna zgoda

    Jednoznaczne zezwolenie osoby na określone działanie, udzielone w sposób pozwalający zrozumieć jego zakres i cel.

  58. wyrok w zawieszeniu

    Orzeczona przez sąd kara, której wykonanie zostaje czasowo zawieszone pod warunkiem przestrzegania określonych obowiązków i niewystąpienia przesłanek do jej zarządzenia.

  59. wyrzutnia

    Urządzenie lub platforma służąca do przygotowania i wystrzelenia pocisków lub innych środków bojowych.

  60. wysoki drążek

    Przyrząd gimnastyczny złożony z poziomego drążka umieszczonego na dużej wysokości, na którym zawodnik wykonuje wymachy, obroty i elementy akrobatyczne.

  61. wysokie technologie

    Technologie oparte na zaawansowanej wiedzy naukowej i technicznej, zwykle wymagające intensywnych badań i rozwoju.

  62. wysoko wzbogacony uran

    Uran o zwiększonej zawartości izotopu U-235. Taki materiał może mieć zastosowania cywilne, ale jest także szczególnie istotny w kontekście ryzyka wojskowego wykorzystania programu nuklearnego.

  63. wyspa pikseli

    Mały, sztywny fragment wyświetlacza zawierający jeden lub więcej pikseli i zabezpieczony przed wpływem otoczenia.

  64. wysycenie pola walki

    Sytuacja, w której duża liczba obiektów lub zagrożeń obciąża systemy wykrywania i zwalczania do granic ich możliwości.

  65. wyszukiwanie konwersacyjne

    Sposób wyszukiwania, w którym użytkownik formułuje pytania lub prośby, a system interpretuje ich sens i dobiera odpowiednie wyniki.

  66. wyszukiwanie obrazem

    Metoda wyszukiwania informacji na podstawie obrazu zamiast wyłącznie tekstowego zapytania. System analizuje elementy obrazu i porównuje je z dostępnymi treściami lub bazami danych.

  67. wyszukiwarka internetowa

    Usługa, która przeszukuje zindeksowane zasoby internetu i przedstawia wyniki odpowiadające zapytaniu użytkownika.

  68. wysłannik

    Osoba oficjalnie wyznaczona do reprezentowania państwa, organizacji lub przywódcy w określonej sprawie, zwłaszcza podczas kontaktów dyplomatycznych.

  69. wywiad

    Zorganizowana działalność polegająca na pozyskiwaniu, analizowaniu i wykorzystywaniu informacji istotnych dla bezpieczeństwa lub polityki państwa.

  70. wywiad wojskowy

    Instytucjonalna działalność polegająca na pozyskiwaniu i analizowaniu informacji istotnych dla bezpieczeństwa oraz planowania działań wojskowych.

  71. wyładowanie atmosferyczne

    Gwałtowne wyładowanie energii elektrycznej w atmosferze, najczęściej w postaci pioruna. Może zapalić suchą roślinność i stać się źródłem pożaru.

  72. wyłudzenie

    Bezpodstawne uzyskanie pieniędzy lub innej korzyści przez wprowadzenie kogoś w błąd, wykorzystanie jego błędu albo posłużenie się nieprawdziwymi informacjami. W zależności od okoliczności może stanowić przestępstwo.

  73. wyłączenie dla celów terapeutycznych

    Wyłączenie dla celów terapeutycznych to zgoda na stosowanie określonej substancji lub metody w leczeniu sportowca, mimo że może podlegać ograniczeniom antydopingowym. Wymaga spełnienia ustalonych kryteriów medycznych i formalnych.

  74. wyłączenie dowodów

    Decyzja procesowa o niedopuszczeniu określonych materiałów do wykorzystania w sprawie, zwykle z powodu sposobu ich uzyskania lub naruszenia przepisów.

  75. wyłączna strefa ekonomiczna

    Obszar morski przylegający do wybrzeża państwa, w którym państwo to ma szczególne prawa do poszukiwania, wykorzystywania i ochrony zasobów naturalnych.

  76. wyścig zbrojeń

    Rywalizacja państw polegająca na rozwijaniu, powiększaniu lub unowocześnianiu potencjału wojskowego w celu uzyskania przewagi albo wzmocnienia odstraszania.

  77. wyświetlacz AMOLED

    Typ wyświetlacza, w którym każdy piksel emituje własne światło dzięki organicznym diodom elektroluminescencyjnym. Nie wymaga osobnego podświetlenia, co umożliwia uzyskanie głębokiej czerni.

  78. wyświetlacz head-up

    System prezentujący wybrane informacje przed kierowcą, bezpośrednio w jego polu widzenia.

  79. wyświetlacz rozciągliwy

    Ekran zaprojektowany tak, aby jego cała powierzchnia mogła zmieniać kształt lub rozmiar, mimo że pojedyncze elementy obrazu pozostają sztywne.

  80. wzajemne zagwarantowane zniszczenie

    Strategiczna zasada odstraszania nuklearnego, w której atak jednej strony prowadziłby do niszczącej odpowiedzi drugiej.

  81. wzbogacony uran

    Uran, w którym zwiększono udział izotopu uranu-235 w porównaniu z uranem naturalnym. Stopień wzbogacenia wpływa na możliwe zastosowanie tego materiału.

  82. wznowa

    Ponowne pojawienie się choroby lub guza po wcześniejszym leczeniu albo okresie bez wykrywalnych zmian. Wznowa może wystąpić w miejscu pierwotnej zmiany lub w innej części organizmu.

  83. wzornictwo

    Projektowa forma produktu, obejmująca jego wygląd, kształt, kolorystykę i inne cechy wizualne.

  84. wzorzec bloku

    Wzorzec bloku to zapisany układ elementów edytora, który można ponownie wykorzystać przy budowaniu strony. Ułatwia tworzenie spójnych sekcji bez ręcznego układania ich od początku.

  85. wzrost cen paliw

    Zwiększenie kwot płaconych za paliwa w porównaniu z wcześniejszym okresem. Może podnosić koszty przewozu i pośrednio wpływać na ceny innych towarów i usług.

  86. wzór moiré

    Powtarzalny wzór powstający, gdy dwie podobne, regularne struktury nakładają się na siebie pod niewielkim kątem.

  87. wózek terenowy

    Wózek zaprojektowany do poruszania się po nierównych, nieutwardzonych nawierzchniach. W opisanym rozwiązaniu wykorzystuje duże opony i stabilną konstrukcję.

  88. wąskie gardło transportowe

    Odcinek lub punkt sieci transportowej, którego ograniczona przepustowość może opóźniać albo zakłócać przepływ towarów.

  89. wątek

    Niezależny ciąg wykonywania instrukcji w procesie programu, wykorzystywany do realizacji określonych zadań obliczeniowych.

  90. wątpliwości proceduralne

    Zastrzeżenia dotyczące tego, czy czynności wykonano zgodnie z wymaganym trybem, kolejnością lub zakresem kompetencji.

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.