Słownik redakcyjny

Definicje i pojęcia

Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.

Liczba haseł
7068
Widoczny zakres
6841-6930

Indeks alfabetyczny

Z

90 haseł

  1. zasięg EPA

    Szacowany dystans, jaki pojazd może pokonać na jednym ładowaniu, wyznaczony według procedur pomiarowych EPA.

  2. zasiłek dla bezrobotnych

    Zasiłek dla bezrobotnych to okresowe świadczenie pieniężne dla osoby bez pracy, przyznawane po spełnieniu warunków określonych w przepisach, zwykle związanych z wcześniejszym zatrudnieniem i opłacaniem składek.

  3. zaskarżenie

    Formalne zakwestionowanie decyzji, aktu lub działania przed właściwym organem albo sądem. Celem może być jego uchylenie, zmiana lub ponowne rozpatrzenie sprawy.

  4. zasoby administracyjne

    Personel, środki publiczne, infrastruktura lub uprawnienia instytucji państwowych, które mogą zostać wykorzystane w kampanii wyborczej. Ich używanie na rzecz jednej partii może naruszać zasadę równości szans.

  5. zasoby kadrowo-finansowe

    Łączny potencjał pracowników oraz środków pieniężnych, którymi organizacja może dysponować przy realizacji przedsięwzięcia.

  6. zasoby naturalne

    Zasoby naturalne to występujące w przyrodzie dobra, które mogą być wykorzystywane przez ludzi, na przykład surowce energetyczne, minerały, woda i grunty.

  7. zasoby pożarowe

    Ludzie, pojazdy, samoloty, wyposażenie i zespoły kierownicze wykorzystywane do gaszenia pożarów.

  8. zasoby wodne

    Zasoby wodne to ogół wód dostępnych na danym obszarze, zarówno powierzchniowych, jak i podziemnych, które mogą być wykorzystywane przez ludzi, gospodarkę i środowisko.

  9. zasoby wtórne

    Materiały pozyskane ze zużytych produktów, odpadów lub istniejącej infrastruktury, które mogą zastąpić część surowców pozyskiwanych pierwotnie.

  10. zasoby wydobywalne

    Część rozpoznanych zasobów surowca, którą można wydobyć przy wykorzystaniu dostępnych technologii i w warunkach uznawanych za opłacalne.

  11. zastaw rejestrowy

    Zastaw rejestrowy to zabezpieczenie wierzytelności na rzeczach ruchomych lub prawach, ustanawiane przez wpis do rejestru zastawów. Pozwala wierzycielowi dochodzić zaspokojenia z przedmiotu zastawu.

  12. zastrzeżenie patentowe

    Część patentu określająca konkretny zakres rozwiązania, którego ochrony prawnej dochodzi właściciel patentu.

  13. zastrzeżone dane

    Informacje objęte ograniczeniami dostępu lub ochroną wynikającą z praw, umów albo polityki organizacji.

  14. zastęp

    W ochronie przeciwpożarowej podstawowy zespół strażaków kierowany przez dowódcę i wykonujący wspólne zadania podczas działań ratowniczych.

  15. zastępstwo za niezrealizowane zajęcia

    Wykonanie przez nauczyciela innych przydzielonych zadań zamiast zaplanowanych zajęć, które się nie odbyły. W określonych przypadkach takie zadanie może być uwzględniane przy ustalaniu prawa do wynagrodzenia.

  16. zastępstwo zawodnika

    Rozwiązanie pozwalające drużynie wystawić innych zawodników w miejsce nieobecnego żużlowca. W meczu Stali rozważano je zamiast udziału Charlesa Wrighta.

  17. zasób powierzchni biurowej

    Łączna powierzchnia istniejących i użytkowanych obiektów biurowych należących do określonego rynku lub jego segmentu.

  18. zatorowość płucna

    Zablokowanie przepływu krwi w naczyniach płucnych, które może być poważnym zagrożeniem dla zdrowia.

  19. zatrucie pamięci systemu AI

    Modyfikacja danych przechowywanych jako pamięć systemu w taki sposób, aby wpływały na późniejsze działanie agentów lub generowane odpowiedzi.

  20. zatrzymanie

    Krótkotrwałe pozbawienie osoby wolności przez uprawniony organ, zwykle w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa. Nie jest równoznaczne ze skazaniem ani z tymczasowym aresztowaniem.

  21. zatwierdzenia regulacyjne

    Zatwierdzenia regulacyjne to formalne zgody wydawane przez właściwe organy przed rozpoczęciem lub prowadzeniem określonej działalności. Potwierdzają one zgodność projektu z obowiązującymi przepisami.

  22. zawartość ciepła oceanu

    Miara energii cieplnej zgromadzonej nie tylko przy powierzchni, lecz także w głębszych warstwach oceanu.

  23. zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa

    Informacja przekazana organom ścigania o podejrzeniu, że mogło dojść do przestępstwa. Samo zawiadomienie nie przesądza o odpowiedzialności osoby, której dotyczy.

  24. zawieszenie

    Układ elementów łączących koła z nadwoziem lub podwoziem, który pomaga utrzymać kontakt kół z nawierzchnią i tłumi nierówności.

  25. zawieszenie broni

    Tymczasowe wstrzymanie działań zbrojnych przez strony konfliktu. Nie musi oznaczać zakończenia wojny ani zawarcia trwałego porozumienia pokojowego.

  26. zawieszenie coilover

    Zawieszenie łączące sprężynę śrubową i amortyzator w jednym zespole.

  27. zawieszenie sprężynowe

    Zawieszenie sprężynowe pomaga łagodzić wstrząsy podczas jazdy po nierównej nawierzchni. W opisanych pojazdach występuje między innymi w replikach Jeepa, Mercedesa i Lamborghini.

  28. zawieszenie w prawach członka partii

    Czasowe ograniczenie praw osoby należącej do partii politycznej, stosowane zwykle w związku z postępowaniem lub zarzutem naruszenia zasad organizacji. Nie musi oznaczać utraty członkostwa.

  29. zawinięcie do portu

    Czasowe wpłynięcie okrętu do portu w celu odpoczynku załogi, uzupełnienia zapasów, napraw lub wymiany części personelu.

  30. zawód regulowany prawnie

    Zawód, do którego wykonywania dostęp lub którego wykonywanie podlega wymaganiom określonym w przepisach.

  31. zawór silnikowy

    Element silnika, który steruje przepływem mieszanki do cylindra oraz spalin z cylindra, otwierając się i zamykając w określonych momentach.

  32. zaćmienie Księżyca

    Zjawisko, podczas którego Księżyc przechodzi przez cień Ziemi. W zaćmieniu częściowym tylko część jego tarczy wchodzi w najciemniejszy obszar cienia.

  33. zaćmienie Słońca

    Zjawisko, podczas którego Księżyc przechodzi między Słońcem a Ziemią i zasłania część albo całość tarczy Słońca.

  34. załamanie światła

    Zmiana kierunku rozchodzenia się światła przy przejściu między różnymi materiałami, na przykład z powietrza do tkanki.

  35. załogowy lot

    Lot statku kosmicznego, podczas którego na pokładzie przebywają ludzie.

  36. zaślepienie

    Metoda ograniczania wpływu wiedzy o przydziale do grupy na zachowanie uczestników, personelu i ocenę wyników.

  37. zażalenie

    Środek zaskarżenia służący do zakwestionowania określonej decyzji procesowej. Jego wniesienie może prowadzić do utrzymania, zmiany albo uchylenia tej decyzji.

  38. zbieg świadczeń

    Sytuacja, w której jedna osoba ma prawo do świadczeń z więcej niż jednego systemu. Przepisy określają wtedy, czy mogą być wypłacane łącznie, czy należy wybrać jedno z nich.

  39. zbiórka

    Zbiórka to przejęcie piłki po niecelnym rzucie do kosza, zanim zrobi to zawodnik drużyny przeciwnej.

  40. zboża ozime

    Rośliny wysiewane jesienią, które zimują w polu i są zbierane w kolejnym sezonie. W Ukrainie pszenica ozima stanowi większość produkcji pszenicy.

  41. zbrodnia wojenna

    Poważne naruszenie międzynarodowego prawa humanitarnego popełnione w związku z konfliktem zbrojnym, takie jak umyślne atakowanie ludności cywilnej.

  42. zdalne granie

    Funkcja przesyłania obrazu z posiadanej konsoli na inne urządzenie w tej samej sieci lub przez internet.

  43. zdalne monitorowanie i zarządzanie

    Narzędzia RMM umożliwiają zdalne monitorowanie, obsługę i administrację urządzeniami końcowymi. Są użyteczne dla administratorów, ale przejęte lub nieautoryzowane mogą zostać wykorzystane do utrzymania dostępu przez napastników.

  44. zdalne wykonanie kodu

    Podatność umożliwiająca napastnikowi uruchomienie własnych poleceń lub programu na zaatakowanym komputerze przez sieć, bez fizycznego dostępu do urządzenia.

  45. zdalny dostęp

    Możliwość komunikowania się z systemami pojazdu spoza jego bezpośredniego otoczenia, na przykład przez internet i infrastrukturę producenta.

  46. zdalny operator

    Osoba, która z odległego miejsca monitoruje działanie pojazdu lub systemu i może udzielić mu wsparcia albo czasowo przejąć nad nim kontrolę.

  47. zdecentralizowana architektura

    Sposób budowy systemu, w którym dane, usługi lub kontrola nie są skupione w jednym ośrodku.

  48. zdecydowani wyborcy

    Osoby badane, które w sondażu deklarują określoną preferencję wyborczą lub są uznawane za gotowe do oddania głosu na wskazaną opcję.

  49. zdjęcie satelitarne

    Obraz powierzchni Ziemi wykonany przez instrument umieszczony na satelicie. Umożliwia obserwowanie rozległych obszarów, w tym zmian na powierzchni mórz i lądów.

  50. zdolności antydronowe

    Zdolności antydronowe to zestaw środków i procedur służących do wykrywania, identyfikowania, śledzenia oraz neutralizowania bezzałogowych statków powietrznych.

  51. zdolności obronne

    Zasoby, umiejętności, struktury i gotowość organizacyjna pozwalające państwu zapobiegać zagrożeniom oraz prowadzić działania obronne.

  52. zdolności odstraszania

    Możliwości państwa lub sojuszu mające zniechęcić potencjalnego przeciwnika do ataku przez pokazanie gotowości i zdolności do skutecznej reakcji.

  53. zdolność do czynności prawnych

    Zdolność osoby do samodzielnego wywoływania skutków prawnych przez dokonywanie czynności takich jak zawieranie umów lub składanie oświadczeń.

  54. zdolność do kontynuowania działalności

    Założenie, że firma będzie w stanie prowadzić działalność w przewidywalnej przyszłości. Ostrzeżenie dotyczące tego założenia wskazuje na istotną niepewność finansową.

  55. zdolność kredytowa

    Zdolność kredytowa to ocena możliwości terminowej spłaty kredytu lub innego zobowiązania przez osobę albo podmiot.

  56. zdolność produkcyjna

    Maksymalna ilość wyrobów, którą zakład może wytworzyć w określonym czasie przy dostępnych zasobach, takich jak maszyny, pracownicy i materiały.

  57. zdrowie publiczne

    Obszar zajmujący się ochroną i poprawą zdrowia całych społeczności, a nie tylko leczeniem pojedynczych osób.

  58. zdyskontowany koszt

    Koszt obliczony dla całego okresu użytkowania z uwzględnieniem wartości pieniądza w czasie.

  59. zegar jądrowy

    Zegar, który wykorzystuje przejście między stanami energetycznymi jądra atomowego jako odniesienie do odmierzania czasu.

  60. zegar starzenia mózgu

    Model, który na podstawie danych o aktywności mózgu szacuje, jak wygląda jego typowy wiek.

  61. zerowa emisja netto

    Stan, w którym emisje gazów cieplarnianych są równoważone przez ich pochłanianie lub usuwanie, tak że bilans emisji netto wynosi zero.

  62. zespół Isadory Duncan

    Określenie przypadkowych uduszeń i urazów spowodowanych przez długi, luźny element odzieży wciągnięty przez pojazd.

  63. zespół Takotsubo

    Nagłe zaburzenie pracy serca, często związane z silnym stresem emocjonalnym lub fizycznym. Może przypominać zawał, ale nie wynika z zablokowania tętnic wieńcowych.

  64. zespół alfa-gal

    Zespół alfa-gal to reakcja alergiczna związana z uczuleniem na składnik występujący w czerwonym mięsie, a u części osób także w nabiale. Objawy mogą pojawić się z opóźnieniem po ukąszeniu kleszcza.

  65. zespół kreatywny

    Grupa twórców odpowiedzialnych za artystyczne i narracyjne przygotowanie publikacji, na przykład scenarzysta i rysownik.

  66. zespół kruchości

    Stan związany ze zmniejszoną rezerwą zdrowotną i większą podatnością starszej osoby na pogorszenie funkcjonowania.

  67. zespół nerczycowy

    Stan, w którym uszkodzenie układu filtrującego nerki powoduje przedostawanie się dużych ilości białka do moczu.

  68. zespół ratownictwa medycznego

    Wyposażony i obsadzony przez personel medyczny zespół udzielający świadczeń ratunkowych osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.

  69. zestaw narzędzi programistycznych (SDK)

    Zestaw bibliotek, komponentów i instrukcji, który ułatwia twórcom dodawanie określonych funkcji do aplikacji.

  70. zestaw phishingowy

    Zestaw narzędzi i elementów służących do przygotowania oraz prowadzenia kampanii phishingowej, w tym tworzenia fałszywych stron i zbierania informacji o odwiedzających.

  71. zestrzelenie

    Doprowadzenie do upadku lub zniszczenia obiektu latającego za pomocą środków obrony powietrznej.

  72. zeszyt komiksowy

    Pojedyncza, zwykle numerowana publikacja komiksowa, często będąca częścią dłuższej serii.

  73. zewnętrzna granica Unii Europejskiej

    Granica między państwem Unii Europejskiej a państwem nienależącym do Unii, na której co do zasady prowadzi się kontrole osób wjeżdżających i wyjeżdżających.

  74. zeznania

    Wypowiedzi składane przez świadka przed organem prowadzącym postępowanie, dotyczące znanych mu faktów związanych ze sprawą. Zeznania mogą być jednym z dowodów podlegających ocenie.

  75. zezwolenie AVNC

    Rodzaj zezwolenia dla firmy, która chce prowadzić sieć pojazdów autonomicznych. Tesla złożyła wniosek o taki dokument w Nevadzie.

  76. zgoda jednostkowa

    Zgoda wydawana w konkretnej sprawie, dotycząca określonego podmiotu, modelu lub wdrożenia. Różni się od reguły obowiązującej jednakowo wobec całej branży.

  77. zgoda marketingowa

    Oświadczenie, w którym osoba zezwala na otrzymywanie komunikatów marketingowych lub wykorzystywanie jej danych do celów marketingowych w określonym zakresie.

  78. zgoda użytkowników

    Dobrowolne i świadome wyrażenie przez użytkowników przyzwolenia na określone wykorzystanie ich danych lub wykonanie określonej czynności.

  79. zgromadzenie ogólne sędziów Trybunału Konstytucyjnego

    To formalne posiedzenie sędziów Trybunału Konstytucyjnego, podczas którego mogą być omawiane sprawy dotyczące funkcjonowania instytucji.

  80. zgrupowanie wojskowe

    Zespół jednostek wojskowych połączonych pod wspólnym dowództwem lub przeznaczonych do wykonania określonego zadania.

  81. zgłoszenie alarmowe

    Informacja przekazana służbom o możliwym zagrożeniu, wymagająca oceny i ewentualnej reakcji.

  82. zgłoszenie patentowe

    Formalny wniosek o przyznanie ochrony patentowej dla wynalazku. Samo zgłoszenie nie jest jeszcze przyznanym patentem.

  83. zielona karta

    Potoczne określenie dokumentu potwierdzającego prawo do stałego pobytu w Stanach Zjednoczonych.

  84. zielona transformacja

    Długofalowa zmiana gospodarki i energetyki w kierunku ograniczania emisji, mniejszego zużycia zasobów oraz zmniejszenia presji na środowisko.

  85. zintegrowane bezpieczeństwo poczty w chmurze

    Model ochrony poczty elektronicznej wykorzystujący usługi chmurowe do filtrowania wiadomości i wykrywania zagrożeń.

  86. zjazd polityczny

    Zorganizowane spotkanie przedstawicieli, członków lub zwolenników środowiska politycznego, służące wymianie poglądów, prezentacji stanowisk lub koordynacji działań.

  87. zlecenie stałe

    Dyspozycja bankowa nakazująca regularne przekazywanie określonej kwoty z rachunku na wskazany rachunek lub do odbiorcy.

  88. zmiana miesiąc do miesiąca

    Porównanie wartości z danego miesiąca z wartością odnotowaną w miesiącu poprzednim.

  89. zmiana statusu

    Procedura imigracyjna pozwalająca osobie przebywającej w USA ubiegać się o status stałego rezydenta bez wyjazdu z kraju, jeśli spełnia określone warunki.

  90. zmiany bystander

    Nieplanowane modyfikacje zasad znajdujących się w pobliżu zamierzonego miejsca edycji.

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.