Słownik redakcyjny

Definicje i pojęcia

Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.

Liczba haseł
7068
Widoczny zakres
6931-7020

Indeks alfabetyczny

Ć

3 haseł

  1. ćmy dzienne

    Ćmy dzienne to gatunki ciem, które są aktywne przede wszystkim w porze dziennej, a nie nocą.

  2. ćwiczenia izometryczne

    Ćwiczenia, w których mięśnie pozostają napięte, a staw i pozycja ciała zmieniają się niewiele. Przykładami są przysiad przy ścianie, deska i ściskanie dłoni.

  3. ćwiczenia wolne

    Konkurencja gimnastyczna wykonywana na specjalnej sprężystej planszy, obejmująca elementy akrobatyczne, skoki, obroty i układ choreograficzny.

Ł

31 haseł

  1. Ładowanie solarne

    Uzupełnianie energii z wykorzystaniem światła, realizowane za pomocą elementów fotowoltaicznych zintegrowanych z urządzeniem.

  2. Ładowanie wysoką mocą

    Ładowanie wysoką mocą pozwala szybciej uzupełniać energię w akumulatorze samochodu elektrycznego, jeśli auto i infrastruktura obsługują odpowiednie parametry.

  3. Łagodne zaburzenia poznawcze

    Mierzalne problemy z pamięcią lub myśleniem, większe niż typowe dla prawidłowego starzenia, ale nie zawsze poważnie utrudniające codzienne funkcjonowanie.

  4. Łańcuch dostaw oprogramowania

    Łańcuch dostaw oprogramowania obejmuje narzędzia, pakiety i procesy używane do tworzenia, przechowywania oraz wdrażania aplikacji.

  5. Łuk okołohoryzontalny

    Barwne zjawisko optyczne w atmosferze, powstające, gdy światło słoneczne załamuje się w poziomo ustawionych kryształach lodu w chmurze cirrus.

  6. Łysienie plackowate

    Choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy atakuje mieszki włosowe i powoduje utratę włosów, często w postaci wyraźnych placków.

  7. Łączność LTE

    Mobilna transmisja danych, która pozwala kompatybilnemu urządzeniu korzystać z sieci komórkowej bez połączenia ze smartfonem.

  8. Łączność przekaźnikowa

    System komunikacji, w którym satelita pośredniczy w przekazywaniu danych między statkiem kosmicznym a stacją naziemną.

  9. ładowanie AC

    Ładowanie prądem przemiennym, dostępne między innymi w hotelach, na kempingach i w zwykłych gniazdach.

  10. ładowanie DC

    Ładowanie prądem stałym, zwykle wykorzystywane przez szybkie ładowarki. Wysoka temperatura baterii może ograniczyć jego moc.

  11. ładowanie przewodowe

    Sposób uzupełniania energii w akumulatorze za pomocą przewodu połączonego ze źródłem zasilania, takim jak ładowarka lub port USB.

  12. ładowanie prądem stałym

    Sposób ładowania akumulatora samochodu elektrycznego, w którym prąd stały trafia do układu magazynowania energii z pominięciem pokładowej ładowarki prądu przemiennego.

  13. ładowanie zwrotne

    Funkcja pozwalająca wykorzystać smartfon jako źródło energii dla innych urządzeń, na przykład słuchawek, zegarka lub telefonu.

  14. ładowarka AC poziomu 2

    Domowa ładowarka samochodu elektrycznego wykorzystująca prąd przemienny i zaliczana do kategorii Level 2. Jest to określenie używane przede wszystkim na rynku amerykańskim.

  15. ładowarka dwukierunkowa

    Ładowarka, która nie tylko przesyła energię do samochodu elektrycznego, lecz także pozwala oddawać ją z powrotem do domu lub sieci.

  16. ładowność

    Maksymalna masa ładunku, jaką może bezpiecznie przewieźć pojazd, wagon, statek albo inny środek transportu.

  17. łagodna hybryda

    Układ, w którym niewielki silnik elektryczny wspiera jednostkę spalinową, ale zwykle nie napędza samochodu samodzielnie.

  18. łapówka

    Łapówka to nienależna korzyść majątkowa lub osobista oferowana albo przekazywana w zamian za określone działanie, decyzję lub zaniechanie.

  19. ława przysięgłych

    Zespół obywateli uczestniczących w postępowaniu sądowym, którego zadaniem jest ocena określonych kwestii faktycznych zgodnie z zasadami danego systemu prawnego.

  20. łańcuch chłodniczy

    Ciąg urządzeń i procesów zapewniających utrzymanie wymaganej temperatury produktów od przechowywania do sprzedaży.

  21. łańcuch dostaw

    Łańcuch dostaw to sieć podmiotów, procesów i środków transportu związanych z pozyskiwaniem surowców, produkcją, magazynowaniem i dostarczaniem towarów odbiorcom.

  22. łańcuch wartości

    Zestaw kolejnych działań i podmiotów, które przyczyniają się do powstania produktu lub usługi i zwiększają ich wartość.

  23. łańcuch wykorzystania podatności

    Sekwencja kilku podatności użytych w określonej kolejności, aby uzyskać coraz szerszy dostęp do urządzenia.

  24. łopatka turbiny

    Element wirnika turbiny, który pracuje w bardzo wysokiej temperaturze i przekazuje energię gazów na ruch obrotowy.

  25. łowcy cieni

    Potoczne określenie funkcjonariuszy lub zespołów zajmujących się ustalaniem miejsca pobytu osób ukrywających się przed organami ścigania.

  26. łożysko przodujące

    Stan, w którym łożysko znajduje się nisko w macicy i całkowicie lub częściowo zasłania szyjkę macicy, zwiększając ryzyko krwawienia.

  27. łódź minowa

    Mała jednostka pływająca przystosowana do rozmieszczania min morskich. Jej zadaniem jest przygotowanie i przeprowadzenie operacji minowania akwenu.

  28. łączność komórkowa

    Łączność komórkowa to bezprzewodowa komunikacja urządzeń z siecią operatora za pośrednictwem stacji bazowych i przydzielonych zasobów radiowych.

  29. łączność protokołowa

    Prawidłowe komunikowanie się aplikacji i usług za pośrednictwem określonych protokołów sieciowych. Zakłócenia na tym etapie mogą powodować błędy dostępu lub obsługi poczty.

  30. łączność rzeczna

    Stopień, w jakim organizmy wodne mogą swobodnie przemieszczać się wzdłuż rzeki i między jej odcinkami. Zapory i inne bariery zmniejszają tę łączność.

  31. łączność siedlisk

    Stopień, w jakim różne obszary odpowiednie dla organizmów są ze sobą połączone.

Ś

13 haseł

  1. Ściana działowa

    Lekka ściana wewnętrzna, która dzieli pomieszczenia lub lokale, ale nie pełni funkcji konstrukcyjnej budynku.

  2. Ściana oka huraganu

    Pierścień najgwałtowniejszych wiatrów i opadów otaczający spokojniejsze oko huraganu. Przejście ściany oka jest charakterystycznym etapem przemieszczania się burzy nad stacją.

  3. Średnia bowlingowa

    Wskaźnik pokazujący, ile runów zawodnik rzucający oddaje przeciętnie na jedną zdobytą bramkę. Niższa wartość oznacza skuteczniejszy występ.

  4. Środek ciężkości

    Punkt, w którym można umownie skupić masę pojazdu. Im wyżej się znajduje, tym łatwiej o duże przechyły nadwozia podczas skręcania.

  5. Środowisko poliekstremalne

    Środowisko poliekstremalne łączy kilka silnych czynników stresowych, między innymi dużą wysokość, bardzo suchy klimat, silne promieniowanie i wysokie zasolenie.

  6. Światło zodiakalne

    Delikatna poświata na nocnym niebie powstająca, gdy światło Słońca rozprasza się na pyle międzyplanetarnym.

  7. Świerzb drążący

    Zakaźna choroba skóry wywoływana przez mikroskopijne roztocza, które bytują w skórze psa. Może przenosić się między zwierzętami i mieć charakter odzwierzęcy.

  8. ścinanie wiatru

    Zmiana prędkości lub kierunku wiatru wraz z wysokością. Silne ścinanie może zaburzać strukturę cyklonu tropikalnego i ograniczać jego rozwój.

  9. ścięgno Achillesa

    Ścięgno Achillesa to mocne pasmo tkanki łączące mięśnie łydki z kością piętową. Przenosi siłę mięśni na stopę i umożliwia między innymi chodzenie, bieganie oraz skakanie.

  10. ślad węglowy

    Łączna ilość emisji gazów cieplarnianych związanych z działalnością, produktem, usługą lub osobą, zwykle wyrażana jako ekwiwalent dwutlenku węgla.

  11. śledzenie kontaktów

    Identyfikowanie osób, które mogły zetknąć się z zakażonym, a następnie obserwowanie ich pod kątem objawów.

  12. śledzenie ruchu głowy

    Technologia wykorzystująca dane z czujników ruchu do określania zmian położenia i orientacji głowy. W tym projekcie dane te służą do sterowania kursorem.

  13. śledzenie wzroku

    Technologia rejestrująca kierunek i miejsce spojrzenia użytkownika, aby wykorzystać je do wyboru elementów lub sterowania urządzeniem.

Z

43 haseł

  1. zmiany klimatu

    Zmiany klimatu to długotrwałe przekształcenia warunków klimatycznych, takich jak temperatura, opady i częstotliwość zjawisk pogodowych.

  2. zmienność

    Miara skali i częstotliwości zmian ceny lub wartości aktywa w określonym czasie. Wyższa zmienność oznacza większe wahania, ale sama nie wskazuje, czy cena ostatecznie wzrośnie, czy spadnie.

  3. zmienność rynkowa

    Miara skali i częstotliwości zmian cen aktywów, takich jak waluty, akcje czy surowce. Większa zmienność oznacza mniej przewidywalne wahania wartości.

  4. zmienność rytmu serca

    Naturalne różnice w długości odstępów między kolejnymi uderzeniami serca.

  5. zmęczenie materiału

    Stopniowe osłabianie elementu pod wpływem wielokrotnie powtarzających się obciążeń.

  6. znaczenie strategiczne

    Znaczenie istotne z punktu widzenia długofalowych interesów, bezpieczeństwa lub zdolności państwa albo organizacji do realizacji ważnych celów.

  7. znaczące interakcje społeczne

    Nazwa zmiany sposobu oceniania treści na Facebooku, wprowadzonej w celu większego premiowania aktywności uznawanej za bardziej osobistą, w tym reakcji i udostępnień.

  8. znaki Unicode

    Znaki zapisane w standardzie Unicode, w tym takie, które mogą nie pojawiać się w widocznej treści wiadomości.

  9. znamiona przestępstwa

    Ustawowo określone cechy czynu, które muszą wystąpić, aby można go było uznać za konkretne przestępstwo. Obejmują między innymi sposób działania, skutek i stronę podmiotową czynu.

  10. znieczulenie ogólne

    Stan kontrolowanej nieświadomości wywołany lekami podczas operacji. Nie musi jednak oznaczać całkowitego zatrzymania przetwarzania bodźców przez układ nerwowy.

  11. zniesławienie

    Przekazanie nieprawdziwych informacji, które mogą naruszyć reputację osoby lub organizacji. W amerykańskim prawie ocena takiego naruszenia zależy między innymi od treści wypowiedzi i jej skutków.

  12. zniszczenie mienia

    Celowe doprowadzenie rzeczy lub innego prawnie chronionego składnika majątku do utraty, uszkodzenia albo ograniczenia jego użyteczności.

  13. zobowiązania krótkoterminowe

    Długi i inne obowiązki finansowe przedsiębiorstwa, które powinny zostać uregulowane w krótkim okresie, zwykle w ciągu 12 miesięcy. Ich wysokość wpływa na bieżące potrzeby gotówkowe firmy.

  14. zobowiązania obronne

    Uzgodnione obowiązki państw dotyczące wzajemnej ochrony, reagowania na zagrożenia lub udziału we wspólnych działaniach obronnych.

  15. zobowiązanie wobec NATO

    Deklarowana powinność państwa do uczestniczenia w działaniach i realizowania obowiązków wynikających z członkostwa w NATO. Może mieć wymiar polityczny, wojskowy i organizacyjny.

  16. zobrazowania hiperspektralne

    Obrazy rejestrujące promieniowanie odbite lub emitowane przez obiekty w wielu, często wąskich, pasmach widma elektromagnetycznego. Ułatwiają rozpoznawanie właściwości roślinności i innych materiałów.

  17. zorganizowana część przedsiębiorstwa

    Wyodrębniony organizacyjnie i finansowo zespół składników materialnych i niematerialnych, przeznaczony do realizacji określonych zadań gospodarczych i zdolny do samodzielnego działania.

  18. zorza polarna

    Zjawisko powstające, gdy naładowane cząstki oddziałują z atmosferą w obecności pola magnetycznego. Towarzyszą mu między innymi fale radiowe.

  19. zrzeczenie się prawa do pozwu

    Umowne zobowiązanie, w którym osoba rezygnuje z dochodzenia określonych roszczeń przed sądem, zwykle w zamian za świadczenie.

  20. zunifikowana architektura pamięci

    Organizacja systemu, w której różne układy obliczeniowe, takie jak procesor i układ graficzny, korzystają ze wspólnej pamięci zamiast z odrębnych pul danych.

  21. zunifikowana pamięć

    Architektura pamięci, w której różne jednostki układu, takie jak procesor i GPU, korzystają ze wspólnego obszaru pamięci.

  22. zużycie pamięci

    Ilość pamięci operacyjnej lub innego rodzaju pamięci systemowej zajmowana przez działającą grę i jej procesy.

  23. zwały

    Zwały to zapasy wydobytego węgla zgromadzone na składowiskach, lecz jeszcze niesprzedane lub niewykorzystane. Ich poziom pokazuje relację między wydobyciem a sprzedażą.

  24. zwerbować

    Pozyskać osobę do współpracy przy określonym działaniu, zwykle w sposób planowy i często niejawny.

  25. związek przyczynowo-skutkowy

    Relacja, w której jedno zjawisko bezpośrednio prowadzi do wystąpienia innego. Samo częstsze współwystępowanie dwóch zjawisk nie wystarcza, aby ją potwierdzić.

  26. związek zawodowy

    Związek zawodowy to dobrowolna organizacja pracowników, która reprezentuje ich interesy wobec pracodawcy i uczestniczy w negocjowaniu warunków zatrudnienia.

  27. związki bioaktywne

    Substancje obecne między innymi w kawie, które mogą wpływać na procesy zachodzące w organizmie.

  28. związki organiczne

    Związki organiczne to substancje chemiczne zawierające węgiel, istotne między innymi w chemii życia.

  29. zwolnienie taryfowe

    Całkowite lub częściowe wyłączenie określonych towarów z obowiązku zapłaty cła zgodnie z ustalonymi warunkami.

  30. zwrot VAT

    Mechanizm podatkowy pozwalający eksporterowi odzyskać podatek zapłacony przy zakupie towarów i komponentów wykorzystywanych w produkcji.

  31. zwrot z inwestycji

    Miara pokazująca, ile zysku lub straty przyniosło przedsięwzięcie w relacji do poniesionych nakładów.

  32. zwrotny kredyt podatkowy

    Mechanizm wsparcia, w którym część kwalifikowanych kosztów produkcji może zostać zwrócona producentowi w formie kredytu podatkowego. W opisywanym programie stanu Nowy Jork podstawowa stawka wynosi 30 procent.

  33. zwykła większość głosów

    Sposób podejmowania decyzji, w którym za daną propozycją opowiada się więcej głosujących niż przeciw niej, zgodnie z zasadami określonego głosowania.

  34. zwężenie zastawki aortalnej

    Choroba polegająca na ograniczeniu otwierania zastawki aortalnej. Utrudnia ona przepływ krwi z lewej komory serca do aorty i może zwiększać obciążenie serca.

  35. zysk na akcję

    Wskaźnik pokazujący, jaka część zysku netto przypada na jedną akcję spółki. Służy do oceny rentowności oraz porównywania wyników z prognozami analityków.

  36. zysk netto

    Część przychodów pozostająca przedsiębiorstwu po odliczeniu poniesionych kosztów oraz należnych obciążeń, takich jak podatki i odsetki.

  37. zysk netto przypisany akcjonariuszom jednostki dominującej

    Część skonsolidowanego zysku netto grupy, która przypada właścicielom jednostki dominującej po wyłączeniu udziałów należących do akcjonariuszy mniejszościowych.

  38. zysk operacyjny

    Wynik uzyskany z podstawowej działalności przedsiębiorstwa przed uwzględnieniem wyniku finansowego i podatku dochodowego. Pokazuje efektywność działalności operacyjnej.

  39. złośliwe oprogramowanie

    Program lub kod zaprojektowany do szkodliwego działania, na przykład kradzieży danych, uzyskania dostępu do systemu albo zakłócenia jego pracy.

  40. złośliwy klient

    Aplikacja lub jej wersja, która została zaprojektowana albo zmodyfikowana tak, by wykonywać niepożądane lub nieuprawnione działania. Może wyglądać jak legalny program, lecz działać na szkodę użytkownika.

  41. złośliwy klon

    Złośliwy klon to nieautoryzowana kopia aplikacji lub usługi, która naśladuje oryginał, aby wprowadzać użytkowników w błąd lub wyrządzić im szkodę.

  42. złożoność projektu

    Stopień skomplikowania konstrukcji, technologii i procesu opracowania danego urządzenia.

  43. złącze USB-C

    USB-C to odwracalny typ złącza używany do przesyłania danych oraz, zależnie od urządzenia i zastosowanego standardu, zasilania lub obrazu. Jego kształt pozwala podłączyć wtyczkę w dowolnej orientacji.

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.