Słownik redakcyjny

Definicje i pojęcia

Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.

Liczba haseł
5847
Widoczny zakres
721-810

Indeks alfabetyczny

N

20 haseł

  1. Neuropatia obwodowa wywołana chemioterapią

    Uszkodzenie nerwów obwodowych będące skutkiem działania niektórych leków przeciwnowotworowych. Może powodować drętwienie, mrowienie i ból dłoni oraz stóp.

  2. New Game Plus

    Tryb pozwalający rozpocząć kampanię od nowa z zachowaniem części postępów, wyposażenia lub ulepszeń z poprzedniego przejścia.

  3. New Wave

    Nazwa szerokiego nurtu muzycznego i związanej z nim estetyki, wykorzystywanej w serialu jako element garderoby bohaterów początku lat 80.

  4. Niedobór wody

    Niedobór wody występuje, gdy zapotrzebowanie przewyższa dostępną podaż, nawet jeśli nie trwa długotrwała susza.

  5. Niemiędzynarodowy konflikt zbrojny

    Kategoria konfliktu zbrojnego, w którym siły państwowe walczą z uzbrojoną organizacją działającą na terytorium tego państwa lub poza nim. Samo uznanie sytuacji za taki konflikt nie przesądza o legalności każdej operacji.

  6. Nieposłuszeństwo służbowe

    Określenie używane przez pracodawcę wobec osoby, która miała nie wykonać polecenia lub naruszyć zasady podporządkowania służbowego.

  7. Nierozprzestrzenianie broni jądrowej

    Działania i zobowiązania mające ograniczać rozprzestrzenianie broni jądrowej oraz kontrolować materiały i technologie atomowe.

  8. Nierównowagi zewnętrzne

    Długotrwałe zaburzenia w relacjach gospodarki z zagranicą, które mogą zwiększać jej podatność na zewnętrzne szoki.

  9. Niestabilny przepływ powietrza

    Przepływ, którego parametry zmieniają się w czasie. W badaniu wiązano go z obciążeniem aerodynamicznym tkanek i powstawaniem głośniejszych dźwięków.

  10. Nieswoiste choroby zapalne jelit

    Grupa przewlekłych chorób, w których układ odpornościowy wywołuje stan zapalny w jelitach. Jej dwie główne postacie to choroba Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

  11. Niezależna ewaluacja modeli AI

    Ocena bezpieczeństwa i możliwości modelu przeprowadzana przez podmioty spoza firmy, która go rozwija.

  12. Niezależne zawieszenie

    Układ, w którym każde koło może pracować względem nadwozia niezależnie od pozostałych. Pomaga to utrzymać kontakt kół z podłożem na nierównej trasie.

  13. Niskodawkowa tomografia komputerowa

    Rodzaj badania obrazowego wykorzystującego promieniowanie rentgenowskie w mniejszej dawce niż standardowa tomografia komputerowa. Służy między innymi do badań przesiewowych raka płuca.

  14. Nor'easter

    Silny sztorm rozwijający się przy wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej. Może przynosić intensywne opady, silny wiatr i powodzie przybrzeżne.

  15. Nord Stream

    Nazwa gazociągów łączących Rosję z Niemcami przez Morze Bałtyckie. W artykule pojawia się w kontekście możliwego powrotu do importu rosyjskiego gazu.

  16. Norma wieloletnia

    Średnie wartości pogody obliczane dla ustalonego, wieloletniego okresu. W materiale punktem odniesienia są lata 1991-2020.

  17. Normy etyczne administracji wykonawczej

    Reguły określające, jak członkowie amerykańskiej administracji mogą korzystać ze stanowiska, tytułu i zasobów państwowych.

  18. Nose tackle

    Defensive tackle ustawiany centralnie, najczęściej bezpośrednio naprzeciw środka ofensywy.

  19. Notarisation

    Kontrola aplikacji dystrybuowanej poza App Store, której celem jest sprawdzenie jej podstawowego działania i ochrona przed poważnymi zagrożeniami.

  20. Nuclear Sharing

    Model współpracy państw NATO dotyczący udziału w planowaniu i wybranych zadaniach związanych z odstraszaniem nuklearnym.

O

70 haseł

  1. OAuth

    Mechanizm, który pozwala aplikacji uzyskać ograniczony lub określony dostęp do zasobów użytkownika po jego autoryzacji.

  2. OAuth 2.0 Device Authorization Grant

    Legalny przepływ uwierzytelniania przeznaczony między innymi dla urządzeń z ograniczonym interfejsem. W ataku ofiara jest nakłaniana do użycia kodu, co może doprowadzić do wydania napastnikowi tokenu.

  3. OCA2

    Gen związany z jedną z najczęstszych postaci albinizmu. W badaniu analizowano, czy jego działanie wykracza poza udział w produkcji melaniny.

  4. OCR

    Technologia optycznego rozpoznawania znaków, która automatycznie odczytuje tekst znajdujący się na obrazie.

  5. ODI (One Day International)

    Format międzynarodowego krykieta rozgrywany w jednej jednodniowej sesji, z ograniczoną liczbą overów dla każdej drużyny.

  6. OFAC

    Biuro Departamentu Skarbu Stanów Zjednoczonych odpowiedzialne za administrowanie i egzekwowanie amerykańskich programów sankcji gospodarczych i handlowych.

  7. OLED

    Dioda elektroluminescencyjna wykorzystująca organiczne warstwy emitujące światło pod wpływem przepływu ładunku elektrycznego.

  8. OPAQUE

    Mechanizm uwierzytelniania, który pozwala potwierdzić znajomość hasła bez przesyłania hasła ani jego skrótu do serwera.

  9. OPEC

    Międzynarodowa organizacja państw eksportujących ropę naftową, która koordynuje ich politykę surowcową.

  10. OPS+

    Wskaźnik łączący skuteczność zawodnika w dochodzeniu do bazy i siłę odbijania, skorygowany o warunki ligi oraz stadionu. Wynik 100 oznacza poziom ligowej średniej.

  11. OTA

    OTA, czyli aktualizacje dostarczane bezprzewodowo, pozwalają instalować nowe oprogramowanie bez fizycznego podłączania urządzenia lub samochodu do komputera.

  12. OTP

    OTP to jednorazowe hasło lub kod używany do potwierdzenia tożsamości albo wykonania konkretnej operacji.

  13. OZE

    OZE to odnawialne źródła energii, które wykorzystują zasoby naturalnie odtwarzające się w stosunkowo krótkim czasie, takie jak energia słońca, wiatru, wody, biomasy lub wnętrza Ziemi.

  14. Obciążenie mutacyjne

    Łączna liczba wykrytych zmian w DNA w analizowanej próbce. W badaniu obciążenie było większe u dzieci, które otrzymały oba leki platynowe.

  15. Obejście uwierzytelniania

    Sytuacja, w której atakujący uzyskuje dostęp bez przejścia prawidłowego procesu logowania. W SharePoint może to prowadzić do podszycia się pod użytkownika witryny.

  16. Objawy naczynioruchowe

    Objawy związane z regulacją temperatury organizmu, przede wszystkim uderzenia gorąca i epizody zaczerwienienia.

  17. Objętość osocza

    Ilość płynnej części krwi krążącej w organizmie. Jej zwiększenie zapewnia więcej wody potrzebnej do produkcji potu.

  18. Objętość treningowa

    W tym badaniu oznaczała przede wszystkim ilość wykonanej pracy ocenianą przez liczbę powtórzeń ćwiczenia.

  19. Obowiązek wykupu

    Klauzula w umowie wypożyczenia, która nakazuje klubowi definitywnie pozyskać zawodnika po spełnieniu zapisanych warunków.

  20. Obowiązujący poziom wynagrodzenia

    Poziom płacy używany przy ustalaniu, ile pracodawca powinien zapłacić osobie zatrudnianej na wizie H-1B.

  21. Obrona biologiczna

    Rozwiązania służące wykrywaniu, ograniczaniu i reagowaniu na zagrożenia biologiczne.

  22. Obrona powietrzna

    Zestaw radarów, pocisków i innych środków służących do wykrywania oraz zwalczania zagrożeń z powietrza.

  23. Obryw lodowca

    Gwałtowne oderwanie się dużej części lodowca, często połączone z ruchem skał, lodu i rumoszu.

  24. Obszar chroniony

    Teren objęty szczególnymi zasadami ochrony przyrody, których celem jest zachowanie cennych ekosystemów, gatunków lub krajobrazów.

  25. Obszar ochrony środowiska (APA)

    Kategoria ochrony przyrody, w której ograniczenia są słabsze niż w federalnym obszarze z zakazem wstępu. Na terenie APA prywatni właściciele mogą co do zasady budować domy i prowadzić hodowlę.

  26. Ocena Skutków Regulacji

    Część projektu aktu prawnego, która opisuje jego skutki, uzasadnienie oraz wpływ proponowanych rozwiązań.

  27. Ocena kredytowa

    Wynik opisujący wiarygodność osoby ubiegającej się o finansowanie. W modzie wpływa na możliwość otwierania kolejnych linii kredytowych.

  28. Ocena oddziaływania na środowisko

    Analiza przewidywanych skutków planowanej inwestycji dla środowiska, między innymi zanieczyszczeń, odpadów i różnorodności biologicznej.

  29. Ocena wiekowa

    Oznaczenie wskazujące, dla jakiej grupy wiekowej treść jest uznawana za odpowiednią lub od jakiego wieku może być oglądana.

  30. Ochrona punktów końcowych

    Zabezpieczenia stosowane na urządzeniach użytkowników i serwerach, obejmujące między innymi wykrywanie zagrożeń oraz kontrolę dostępu do plików i procesów.

  31. Oczekiwana różnica goli

    Statystyczna miara porównująca jakość sytuacji bramkowych stworzonych i dopuszczonych przez zespół. Nie pokazuje bezpośrednio wyniku meczu, lecz potencjalną przewagę wynikającą z jakości okazji.

  32. Odbity XSS

    Odbity XSS to podatność, w której spreparowane dane są zwracane przez aplikację i wykonywane jako kod w przeglądarce użytkownika. Atak może prowadzić do manipulowania treścią strony lub wykonywania działań w jej kontekście.

  33. Odczuwany wysiłek

    Subiektywna ocena tego, jak trudne wydaje się wykonywane ćwiczenie.

  34. Odczyt poza zakresem

    Błąd polegający na odczycie danych spoza wyznaczonego obszaru pamięci. Może prowadzić do awarii programu albo ujawnienia fragmentów pamięci.

  35. Odległość odsunięcia

    Minimalna odległość, jaka musi dzielić inwestycję od określonej granicy, na przykład nieruchomości mieszkalnej.

  36. Odometria

    Odometria oznacza pomiar dystansu pokonanego przez pojazd lub przyczepę.

  37. Odporność klimatyczna

    Zdolność gospodarstw, łańcuchów dostaw i infrastruktury do ograniczania szkód powodowanych przez ekstremalne zjawiska pogodowe.

  38. Odporność ogniowa

    Zdolność elementu budynku do zachowania określonych właściwości podczas pożaru przez wymagany czas. Dotyczy między innymi nośności, szczelności i ograniczania rozprzestrzeniania ognia.

  39. Odra

    Odra to bardzo zakaźna choroba wirusowa. Może prowadzić do poważnych powikłań oddechowych i neurologicznych.

  40. Odsalanie wody

    Proces usuwania soli i innych rozpuszczonych substancji z wody, aby można było wykorzystać ją jako wodę pitną.

  41. Oferta kwalifikacyjna

    Jednoroczna oferta składana przez klub zastrzeżonemu wolnemu agentowi. Jej przyjęcie może zmienić status zawodnika przed kolejnym sezonem.

  42. Ogniwo 21700

    Format cylindrycznych ogniw litowo jonowych stosowanych w pakietach akumulatorów. W projekcie V Engineering wykorzystano ogniwa zgodne ze specyfikacjami FIA Formula E.

  43. Ogniwo paliwowe

    Urządzenie, które wytwarza energię elektryczną z reakcji wodoru z tlenem. W samochodzie zasila silniki elektryczne, a produktem ubocznym jest woda.

  44. Ograniczenie metodologiczne

    Cecha sposobu zbierania i interpretowania danych, która może wpływać na ich porównywalność lub zakres. W tym przypadku jedna osoba może zostać ujęta w statystykach więcej niż raz.

  45. Ograniczenie wolności

    Kara niepolegająca na pobycie w więzieniu, lecz wiążąca się z określonymi obowiązkami. W tej sprawie obejmuje nieodpłatną pracę na cele społeczne.

  46. Ogólna teoria względności

    Teoria Alberta Einsteina, według której grawitacja wynika z zakrzywienia czasoprzestrzeni przez materię i energię.

  47. Ogólne rozporządzenie o ochronie danych (RODO)

    Unijne przepisy określające zasady przetwarzania i ochrony danych osobowych, w tym informacji pozwalających zidentyfikować osobę.

  48. Okno czasowe

    Wyznaczony przedział czasu, w którym użytkownik może wykonać określoną czynność w systemie. W artykule obejmuje 15 minut od publikacji komentarza.

  49. Okręg wyborczy

    Wyodrębniony obszar, z którego wybierany jest przedstawiciel do określonego organu.

  50. Ominięcie uwierzytelniania

    Błąd pozwalający uzyskać dostęp bez prawidłowego potwierdzenia tożsamości użytkownika.

  51. Opcja przedłużenia umowy

    Postanowienie kontraktowe pozwalające uprawnionej stronie przedłużyć umowę o określony czas.

  52. Opcje deweloperskie

    Ukryte ustawienia systemu Android przeznaczone głównie do testowania i zaawansowanej konfiguracji. Dostęp do nich odblokowuje się przez wielokrotne stuknięcie numeru kompilacji.

  53. OpenGL

    Standard i interfejs programistyczny używany przez aplikacje do renderowania grafiki 2D i 3D.

  54. Oponiak

    Oponiak to guz rozwijający się z opon otaczających mózg lub rdzeń kręgowy. Około 90 procent tych guzów ma łagodny charakter.

  55. Opony medium

    Ogumienie o pośredniej charakterystyce między mieszanką miękką a twardą.

  56. Oprawa mystery setting

    Technika osadzania kamieni, w której metalowe elementy mocujące są ukryte, dzięki czemu powierzchnia biżuterii wygląda jak jednolita kompozycja kamieni.

  57. Opłata produktowa

    Opłata ponoszona przez producenta pozostającego poza systemem kaucyjnym, naliczana od masy opakowań.

  58. Orbita okołoziemska (LEO)

    Orbita położona stosunkowo blisko Ziemi. Konstelacje LEO wykorzystują wiele satelitów, które przemieszczają się względem powierzchni planety.

  59. Order Orła Białego

    Najwyższe polskie odznaczenie państwowe, przyznawane za szczególne zasługi dla Rzeczypospolitej Polskiej. Jego nadanie ma znaczenie formalne i symboliczne.

  60. Organizacja ds. Zakazu Broni Chemicznej

    Międzynarodowa organizacja monitorująca przestrzeganie zakazu broni chemicznej i weryfikująca jej niszczenie.

  61. Orzeczenie deklaratoryjne

    Formalna decyzja regulatora wyjaśniająca, jak należy zastosować przepisy do konkretnej sytuacji.

  62. Oscylacja Południowa El Niño (ENSO)

    Naturalny cykl zmian w atmosferze i oceanie tropikalnego Pacyfiku. Obejmuje między innymi cieplejszą fazę El Niño oraz chłodniejszą fazę La Niña.

  63. Oscylacja dekadowa Pacyfiku

    Wielodekadowy wzorzec zmian temperatury powierzchni wód Pacyfiku, wpływający na położenie prądu strumieniowego i opady.

  64. Oscylacje neutrin

    Zmiana rodzaju neutrina podczas jego podróży. W materiale opisano ją jako przechodzenie cząstki z jednego smaku w inny.

  65. Oscylacje theta

    Powtarzalne zmiany aktywności mózgu w zakresie częstotliwości od 3 do 8 Hz.

  66. Otwarta nauka

    Model prowadzenia badań, w którym dane, metody lub wyniki są udostępniane szerszej społeczności, aby ułatwić współpracę i weryfikację.

  67. Otwarty świat

    Model budowy gry, w którym gracz może swobodnie poruszać się po rozległym obszarze i wykonywać zadania w mniej liniowej kolejności.

  68. Otyłość brzuszna

    Nadmierne nagromadzenie tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha, oceniane między innymi na podstawie obwodu talii.

  69. Ozon przygruntowy

    Ozon powstający w niższych warstwach atmosfery w wyniku reakcji zanieczyszczeń pod wpływem światła. Jest składnikiem smogu i może podrażniać płuca.

  70. Oś podwzgórze, przysadka, nadnercza

    Układ współpracujących struktur organizmu, który koordynuje reakcję na stres i wpływa na wydzielanie kortyzolu.

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.