Słownik redakcyjny
Definicje i pojęcia
Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.
- Liczba haseł
- 7068
- Widoczny zakres
- 631-720
Indeks alfabetyczny
H
8 haseł
Huti
Jemeński ruch polityczno-zbrojny, który w 2014 roku przejął Sanę i kontroluje część terytorium kraju. W źródle jest określany jako wspierany przez Iran.
Hyaenodonty
Wymarła grupa mięsożernych ssaków, która w paleogenie obejmowała część dużych drapieżników lądowych.
Hybrid bonding
Technika łączenia warstw układu przez bezpośrednie połączenie przygotowanych powierzchni miedzi i tlenku, bez użycia tradycyjnych mikrowypustek.
Hybryda plug-in
Samochód łączący silnik spalinowy z napędem elektrycznym i akumulatorem, który można ładować z zewnętrznego źródła energii. Umożliwia jazdę wyłącznie na energii elektrycznej na ograniczonym dystansie.
Hybrydowy samochód bez ładowania z gniazdka (HEV)
Hybryda, której akumulator nie jest przeznaczony do regularnego ładowania z zewnętrznego źródła. Energia jest odzyskiwana głównie podczas jazdy i hamowania.
Hydrauliczny hamulec ręczny
Dźwignia uruchamiająca hydrauliczny obwód hamulcowy, używana w rajdach do chwilowego zablokowania tylnych kół i zainicjowania poślizgu.
Hydrożel
Materiał o żelowej strukturze, który może zatrzymywać lek i uwalniać go stopniowo w określonym miejscu.
Hyponome
Lejkowaty organ mięśniowy, który wypycha wodę strumieniem i napędza ciało kałamarnicy pod wodą oraz podczas ruchu nad jej powierzchnią.
I
51 haseł
I filar systemu emerytalnego
Podstawowa część publicznego systemu emerytalnego, związana w Polsce z wypłatami realizowanymi przez ZUS.
IAM
IAM to zarządzanie tożsamością i dostępem użytkowników oraz innych podmiotów do zasobów informatycznych.
ICE
Skrót nazwy amerykańskiej federalnej agencji zajmującej się egzekwowaniem przepisów imigracyjnych i kontrolą celną.
IDM
IDM to nurt muzyki elektronicznej, często oparty na złożonych rytmach, eksperymentach brzmieniowych i rozbudowanej produkcji.
IGPN
Francuski policyjny organ kontrolny, który bada, czy funkcjonariusze działali proporcjonalnie podczas interwencji.
III zasada dynamiki Newtona
Zasada mówiąca, że wzajemne oddziaływania dwóch obiektów mają taką samą wartość i przeciwny kierunek.
IL-6
IL-6 to interleukina 6, czyli substancja wykorzystywana jako jeden z markerów procesów zapalnych.
IMAX
Format kinowy wykorzystujący specjalne ekrany i system projekcji, zaprojektowany do prezentowania obrazu w dużej skali.
IMAX 70 mm
Wielkoformatowy sposób prezentowania filmu, wykorzystujący taśmę 70 mm i specjalny system kinowy IMAX. Seanse w tym formacie należały do najbardziej poszukiwanych podczas dystrybucji „The Odyssey”.
IR
Lista kontuzjowanych zawodników w NFL. Umieszczenie gracza na IR oznacza, że nie może on występować przez określony czas z powodu urazu.
IRMAA
Dodatkowe obciążenia składek Medicare, które mogą dotyczyć osób o wyższych dochodach.
ISO 12312-2
Oznaczenie normy bezpieczeństwa, którego należy szukać na okularach przeznaczonych do obserwacji Słońca.
ITDR
ITDR oznacza wykrywanie zagrożeń związanych z tożsamością i reagowanie na nie.
Identyfikacja wyborców
Procedura potwierdzania tożsamości osoby przed oddaniem przez nią głosu.
Identyfikowalność łańcucha dostaw
Możliwość prześledzenia drogi produktu od miejsca jego wytworzenia do eksportu. W przypadku kakao system ma łączyć ziarna z konkretnymi działkami rolnymi.
Immobilizer silnika
Elektroniczne zabezpieczenie, które blokuje uruchomienie silnika bez właściwego kluczyka lub sygnału autoryzacyjnego.
Immunitet sędziego Trybunału Konstytucyjnego
Szczególna ochrona sędziego przed pociągnięciem do odpowiedzialności karnej bez zgody właściwego organu. W przypadku sędziów TK zgodę wydaje Zgromadzenie Ogólne Sędziów TK.
Immunomodulacja
Immunomodulacja oznacza wpływanie na działanie układu odpornościowego. W projekcie ma być badana jako sposób na zwiększenie tolerancji ludzkiego organizmu wobec przeszczepionego narządu.
Impedancja słuchawek
Parametr elektryczny określający opór stawiany źródłu sygnału. Słuchawki o wyższej impedancji często potrzebują mocniejszego wzmacniacza, aby osiągnąć odpowiednią głośność i dynamikę.
Impuls attosekundowy
Impuls promieniowania trwający zaledwie setki attosekund. Tak krótki czas pozwala obserwować procesy zachodzące w bardzo szybkiej dynamice elektronów.
Indefinite leave to remain (ILR)
Brytyjski status imigracyjny pozwalający cudzoziemcowi przebywać w kraju bez ograniczenia czasowego wynikającego z konkretnej wizy. W artykule jest określany także jako stały pobyt.
Indywidualne konto emerytalne
Forma indywidualnego oszczędzania z myślą o emeryturze.
Indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego
Indywidualna forma gromadzenia oszczędności emerytalnych, wskazywana obok IKE jako dodatkowe źródło kapitału.
Infradźwięki
Fale dźwiękowe o częstotliwości zbyt niskiej, aby mogło je usłyszeć ludzkie ucho. Mikrofony infradźwiękowe mogą rejestrować związane z nimi wahania ciśnienia.
Infrastruktura C2
System komunikacji między złośliwym oprogramowaniem a serwerem kontrolowanym przez atakującego.
Infrastruktura ładowania
Urządzenia i instalacje potrzebne do dostarczania energii autobusom elektrycznym, zwykle umieszczone w zajezdniach lub przy trasach.
Inhibitor konwertazy angiotensyny
Grupa leków stosowanych między innymi w leczeniu niewydolności serca i nadciśnienia tętniczego. W opisywanym przypadku przykładem był ramipryl.
Inhibitor punktu kontrolnego
Lek immunoterapeutyczny, który blokuje sygnał hamujący aktywność limfocytów T, aby ułatwić im rozpoznawanie i atakowanie komórek nowotworowych.
Inhibitory ACC
Związki hamujące enzymatyczny szlak uczestniczący w produkcji lipidów w organizmie.
Inhibitory kinaz Janusowych
Grupa leków wpływających na szlaki sygnałowe związane z działaniem układu odpornościowego.
Inhibitory punktów kontrolnych układu odpornościowego
Leki przeciwnowotworowe, które osłabiają mechanizmy hamujące aktywność układu odpornościowego wobec komórek nowotworowych.
Initial Quality Study
Badanie jakości początkowej samochodów, oparte na problemach zgłaszanych przez właścicieli i danych z napraw w pierwszych 90 dniach użytkowania.
Instrument prawnie wiążący
Umowa lub zestaw zasad, które nakładają na państwa obowiązki wynikające z prawa międzynarodowego.
Integracja taryfowa
Ujednolicenie zasad opłat między różnymi środkami transportu lub operatorami, aby pasażer mógł łatwiej korzystać z jednej podróży.
Inteligencja płynna
Zdolność do rozumowania i rozwiązywania nowych problemów, bez polegania wyłącznie na wcześniej zapamiętanej wiedzy.
Intelligent Speed Assist
System rozpoznający obowiązujące ograniczenia prędkości za pomocą kamer i danych GPS. Może ostrzegać kierowcę, ale sam nie musi uniemożliwiać przekroczenia limitu.
Intensywność emisji metanu
Intensywność emisji metanu określa ilość tego gazu emitowaną w związku z jednostką określonej działalności, na przykład wydobyciem paliwa lub wytwarzaniem energii.
Interakcja heterospecyficzna
Kontakt między osobnikami należącymi do różnych gatunków.
Interakcje immunologiczno-neuronalne
Oddziaływania między układem odpornościowym a układem nerwowym, które mogą wpływać między innymi na odczuwanie bólu.
Interfejs picture-in-picture
Układ ekranu, w którym jednocześnie widoczne są elementy dwóch środowisk, na przykład fabrycznego systemu auta i projekcji telefonu.
Interferencja Stroopa
Zjawisko wykorzystywane w teście Stroopa do oceny, jak sprawnie osoba radzi sobie z konfliktem między różnymi informacjami.
International Emergency Economic Powers Act (IEEPA)
Amerykańska ustawa, na którą przedstawiciel Białego Domu powołał się jako na podstawę prawną sankcji gospodarczych nałożonych na przedstawicieli MTK.
Internet rzeczy
Sieć fizycznych urządzeń wyposażonych w oprogramowanie, czujniki lub łączność, które mogą wymieniać dane z innymi systemami.
Interpretacja ogólna
Stanowisko ministra finansów dotyczące rozumienia i stosowania przepisów podatkowych. Ma zapewniać jednolite podejście organów podatkowych do określonego zagadnienia.
Inżynier ekosystemu
Organizm, którego zachowanie fizycznie zmienia środowisko i wpływa na warunki życia innych organizmów. Kopanie quend może poprawiać strukturę gleby i wspierać odnowę lasu.
Ironman
Specjalny typ postaci w RuneScape, kojarzony z bardziej samodzielnym stylem gry i ograniczeniem części interakcji z innymi graczami.
Ivy League
Klasyczny styl inspirowany garderobą amerykańskich uczelni z północno-wschodniej części kraju, zwykle kojarzony z uporządkowanym, akademickim wyglądem.
Izoksazoliny
Grupa doustnych leków przeciwpasożytniczych stosowanych u zwierząt, działających między innymi na układ nerwowy pasożytów.
Izolacyjność akustyczna
Zdolność przegrody budowlanej lub całego budynku do ograniczania przenikania dźwięków między pomieszczeniami albo z otoczenia. Wyższa izolacyjność oznacza lepszą ochronę przed hałasem.
Izotopy tlenu
Izotopy tlenu to odmiany atomów tlenu o różnej liczbie neutronów. Ich proporcje w otolitach mogą wskazywać temperaturę środowiska, w którym przebywała ryba.
Izraelskie osiedla
Osiedla budowane przez Izrael na terenach zajętych podczas wojny na Bliskim Wschodzie w 1967 roku.
J
12 haseł
JCPOA
Porozumienie nuklearne z 2015 roku, w ramach którego Iran ograniczył wzbogacanie uranu w zamian za zniesienie części sankcji gospodarczych.
JDK
Zestaw narzędzi i komponentów potrzebnych do tworzenia, kompilowania, uruchamiania i testowania programów w języku Java.
JSON Web Token (JWT)
Format tokenu używanego do przekazywania informacji o tożsamości i uprawnieniach użytkownika między systemami.
JavaScriptCore
Silnik wykonujący kod JavaScript na urządzeniach Apple. DarkSword wykorzystuje go razem z WebKit.
Jednoczesna liczba graczy
Liczba osób grających w tym samym momencie, zwykle mierzona jako chwilowy szczyt aktywności.
Jednolite studia magisterskie
Kształcenie prowadzone w jednym ciągu, bez podziału na studia pierwszego i drugiego stopnia.
Jednolity rynek
Obszar, na którym państwa uzgadniają zasady swobodnego przepływu towarów, usług, kapitału i osób.
Jednorazowy adres e-mail
Dodatkowy adres używany zamiast głównej skrzynki podczas rejestracji w serwisie. Wiadomości mogą być przekazywane na prawdziwy adres bez ujawniania go witrynie.
Jedzenie ograniczone czasowo
Model żywienia, w którym wszystkie posiłki i napoje spożywa się w ustalonych godzinach, bez koniecznego ograniczania liczby kalorii lub jakości diety.
Jezioro zaporowe
Zbiornik wodny, który powstaje, gdy osuwisko lub inna przeszkoda zablokuje odpływ w dolinie.
Jodowanie soli
Dodawanie jodu do soli spożywczej, aby zwiększyć jego dostępność w codziennej diecie.
Jom ha-Szoa
Dzień upamiętniający ofiary Holokaustu. W materiale wskazano, że termin przyszłorocznej gali Met zbiegnie się z tym dniem.
K
19 haseł
K-shaped
Opis rozwoju rynku, w którym jedna grupa podmiotów szybko rośnie i zyskuje przewagę, a druga pozostaje w stagnacji lub traci możliwości rozwoju.
KASLR
Mechanizm ochronny, który losuje rozmieszczenie wybranych obszarów pamięci systemu, utrudniając przewidywanie ich adresów przez exploit.
KERS
System odzyskiwania energii kinetycznej, który gromadzi energię podczas hamowania i może przekazywać ją z powrotem do napędu.
KYC
Procedura weryfikacji klienta, obejmująca ustalenie jego tożsamości i ocenę zamierzonego sposobu korzystania z usługi.
Kalkulator PREVENT
Kalkulator PREVENT szacuje prawdopodobieństwo wystąpienia choroby sercowo-naczyniowej na podstawie między innymi wieku, płci, ciśnienia tętniczego i stężenia cholesterolu.
Kamery stereo RGB
Zestaw kamer rejestrujących obraz w kolorze z dwóch punktów widzenia. Taki układ pomaga robotowi oceniać położenie obiektów i odległości.
Kammback
Kammback to kształt nadwozia, w którym dach szybko opada ku tyłowi, aby ograniczyć opór powietrza.
Kanał Suliński
Kanał w delcie Dunaju, przez który statki kierują się do ukraińskich portów naddunajskich. W materiale wskazano go jako główne wąskie gardło transportu.
Kanał sodowy
Białkowa struktura w błonie komórkowej, która kontroluje przepływ jonów sodu i uczestniczy w przewodzeniu sygnałów elektrycznych, w tym sygnałów bólowych.
Kanał wapniowy
Białkowa struktura, która kontroluje przepływ jonów wapnia przez określone obszary komórki.
Kara drive-through
Kara polegająca na przejechaniu przez aleję serwisową bez zatrzymywania się.
Kardiotoksyczność
Szkodliwy wpływ leczenia na serce lub jego funkcję. W tym materiale chodzi przede wszystkim o uszkodzenie związane z chemioterapią antracyklinową.
Karencja
Okres oczekiwania, który w tym kontekście miałby oddzielać aktywność polityczną od ubiegania się o stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego.
Karta Narodów Zjednoczonych
Podstawowy traktat międzynarodowy ustanawiający Organizację Narodów Zjednoczonych oraz określający jej cele, zasady i strukturę.
Karōshi
Japońskie określenie śmierci związanej z nadmierną pracą. Źródło wskazuje, że jej przyczynami mogą być między innymi zawały, udary i samobójstwa związane ze stresem.
Kasacja
Nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnego wyroku. Rozpoznaje ją Sąd Najwyższy, który może ją oddalić albo uwzględnić.
Kaspaza 1
Enzym uczestniczący w aktywacji procesów zapalnych. W badaniu jego aktywność wiązała się z rozwojem guzów płuca u myszy.
Kasztelania
Średniowieczny okręg administracyjny zarządzany przez kasztelana.
Katalog KEV
Katalog KEV to prowadzona przez CISA lista podatności, które zostały potwierdzone jako wykorzystywane w rzeczywistych atakach.