Słownik redakcyjny
Definicje i pojęcia
Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.
- Liczba haseł
- 5847
- Widoczny zakres
- 631-720
Indeks alfabetyczny
M
51 haseł
Metadane obrazu
Informacje opisujące plik lub sposób jego utworzenia, na przykład identyfikator, adres źródłowy, lokalizację albo tekst odczytany z obrazu.
Metal
Technologia Apple zapewniająca aplikacjom dostęp do funkcji układów graficznych.
Metroidvania
Podgatunek gier akcji, w którym eksploracja połączonych obszarów zależy od zdobywania nowych umiejętności lub przedmiotów.
MiCA
Unijne rozporządzenie ustanawiające jednolite zasady funkcjonowania rynku kryptoaktywów. Określa między innymi wymogi wobec emitentów i dostawców usług oraz zasady nadzoru.
Miażdżycowa choroba sercowo-naczyniowa
ASCVD obejmuje choroby wynikające z odkładania się blaszki miażdżycowej w tętnicach. W zależności od zajętych naczyń może prowadzić do zawału, udaru lub choroby tętnic obwodowych.
Michigan Left
Układ drogowy, w którym bezpośredni skręt w lewo na podzielonej drodze zastępuje się jazdą prosto, zawróceniem w pasie dzielącym i skrętem w prawo.
Middle Eocene Climatic Optimum
Gwałtowne globalne ocieplenie sprzed około 40 mln lat, po którym w Europie wzrosły rozmiary karnivoramorfów.
Miejska Komisja Wyborcza
Organ wyborczy właściwy dla danego miasta, który zajmuje się między innymi rejestracją kandydatów w wyborach samorządowych.
Miejska wyspa ciepła
Zjawisko, w którym gęsto zabudowane obszary są cieplejsze od bardziej zielonych terenów wskutek przewagi powierzchni utwardzonych i zwartej zabudowy.
Migotanie przedsionków
Zaburzenie rytmu serca, w którym przedsionki pracują nieregularnie. W materiale Apple Watch wskazał ten stan podczas badania EKG.
Mikrosieć wodorowa
Lokalny, modułowy system wytwarzania, magazynowania lub dystrybucji energii i wodoru. Rheinmetall przedstawia takie rozwiązania jako sposób zaopatrywania robotów i dronów w odległych miejscach.
Mikrotomografia komputerowa
Mikrotomografia komputerowa to metoda obrazowania wnętrza obiektu za pomocą promieniowania rentgenowskiego. Pozwala tworzyć jego trójwymiarową mapę bez rozcinania skamieniałości.
Mikrowypustki
Niewielkie wypustki używane do elektrycznego i mechanicznego łączenia sąsiednich warstw układu.
Miks produktowy
Miks produktowy to struktura sprzedaży według kategorii produktów i ich udziału w przychodach. Jego zmiany mogą wpływać na średnią marżę oraz poziom przychodów przedsiębiorstwa.
Milisiwert
Jednostka używana do opisu dawki promieniowania jonizującego otrzymanej przez organizm.
Minerały krytyczne
Surowce uznawane za ważne dla gospodarki i technologii, których dostawy mogą być trudne do zapewnienia.
Mini-ITX
Mini-ITX to standard płyt głównych o bardzo małych wymiarach, przeznaczony do kompaktowych komputerów.
Minimalna cena importowa
Ustalony próg cenowy, poniżej którego określony produkt nie powinien być sprzedawany na danym rynku importowym.
Minimum sezonowe
Najmniejszy zasięg lodu morskiego osiągany w danym roku, zwykle po sezonie wiosennego i letniego topnienia.
Ministerstwo Edukacji Narodowej
Resort administracji rządowej odpowiedzialny za kształtowanie i realizację polityki państwa w dziedzinie edukacji.
Minor New Source Review
Procedura dotycząca pozwoleń emisyjnych dla nowych źródeł oraz niektórych rozbudów istniejących instalacji, które nie są objęte bardziej rygorystyczną kategorią pozwoleń.
Miracast
Standard bezprzewodowego przesyłania obrazu i dźwięku z kompatybilnego urządzenia na ekran lub projektor.
Misdemeanor
W amerykańskim systemie prawnym oznacza mniej poważny czyn zabroniony niż felony, czyli ciężkie przestępstwo.
Misja orbitalna
Lot, podczas którego statek lub rakieta osiąga prędkość pozwalającą na utrzymanie się na orbicie wokół Ziemi.
Mitochondria
Struktury wewnątrz komórek, które produkują energię potrzebną do ich funkcjonowania. Uczestniczą również w odpowiedzi na stres i pomagają utrzymywać równowagę komórkową.
Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej
Organizacja monitorująca pokojowe wykorzystanie energii jądrowej i realizację zobowiązań państw w zakresie zabezpieczeń nuklearnych.
Międzynarodowa Stacja Kosmiczna
Międzynarodowa Stacja Kosmiczna to załogowa placówka badawcza krążąca wokół Ziemi. Służy do prowadzenia eksperymentów naukowych i testowania technologii w warunkach mikrograwitacji.
Międzynarodowy Trybunał Karny
Stały międzynarodowy sąd zajmujący się ściganiem osób podejrzanych o najpoważniejsze zbrodnie, między innymi zbrodnie wojenne.
Miękkie sprawdzenie kredytowe
Wstępna ocena kwalifikacji do finansowania, która w materiale jest oddzielona od właściwego sprawdzenia kredytowego.
Mobilne prawo jazdy
Cyfrowa wersja prawa jazdy zawierająca podpisane dane, które kompatybilny czytnik może zweryfikować.
Model Context Protocol
Protokół i warstwa pośrednicząca, która umożliwia systemom AI korzystanie z zewnętrznych narzędzi, danych i usług według ustalonego sposobu komunikacji.
Model Standardowy
Matematyczny opis znanych cząstek elementarnych oraz oddziaływań między nimi. Pozwala przewidywać wyniki wielu eksperymentów fizyki cząstek.
Model driver as a service
Model, w którym klient płaci za usługę autonomicznego przewozu według liczby przejechanych mil, zamiast zatrudniać kierowcę do konkretnego transportu.
Model optymalizacyjny systemu energetycznego
Narzędzie analityczne, które symuluje działanie systemu energetycznego i porównuje scenariusze przy różnych założeniach dotyczących technologii, polityki, kosztów i popytu.
Modele bazowe
Rozbudowane modele uczenia maszynowego, które mogą być dostosowywane do różnych zadań i rodzajów danych.
Modelowanie epidemiologiczne
Metoda wykorzystująca modele matematyczne i dane obserwacyjne do sprawdzania, jak choroba mogła się rozprzestrzeniać.
Modelowanie geostatystyczne
Metoda analityczna wykorzystująca dane z różnych miejsc do szacowania zjawiska w obszarach, dla których informacje są niepełne.
Moduł bezpieczeństwa sprzętowego
Dedykowane urządzenie służące do bezpiecznego przechowywania, ochrony i obsługi kluczy kryptograficznych.
Moduł serwisowy
Część statku Orion odpowiedzialna za dostarczanie energii i zapewnianie napędu podczas misji.
Moduł załogowy
Część statku Orion przeznaczona do przewozu astronautów i zapewnienia im warunków potrzebnych podczas misji.
Mokre sprzęgło wielotarczowe
Sprzęgło z wieloma tarczami pracującymi w kąpieli olejowej, co pomaga przenosić duży moment obrotowy i ograniczać zużycie.
Moment hamujący
Moment siły działający na obracającą się tarczę, który przeciwdziała jej ruchowi i pomaga zmniejszyć prędkość pojazdu.
Monitor suszy
System używany do oceny zasięgu i intensywności suszy na obszarze Stanów Zjednoczonych.
Monitoring bez agenta
Monitorowanie urządzeń bez instalowania na nich dedykowanego programu zbierającego dane.
Monitoring przy granicy zakładu
Pomiary stężenia zanieczyszczeń w pobliżu granicy instalacji przemysłowej. Mają pokazywać, jakie poziomy substancji mogą docierać do sąsiednich społeczności.
Mononukleoza zakaźna
Choroba najczęściej wywoływana przez EBV, szczególnie często rozpoznawana u nastolatków i młodych dorosłych.
Morfogeneza
Zdolność komórek lub tkanek do zmiany kształtu, tworzenia przedziałów i organizowania swojej struktury.
Morska fala upałów
Okres utrzymywania się wyjątkowo wysokiej temperatury wody na obszarze morza lub oceanu.
Mudra
Symboliczny gest dłoni obecny między innymi w hinduizmie i buddyzmie, któremu przypisuje się znaczenie związane z energią lub praktyką duchową.
Multimodalna fuzja danych
Łączenie informacji pochodzących z różnych rodzajów danych w jednym procesie analitycznym lub modelu.
MŚP
Sektor mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, wyróżnianych na podstawie kryteriów dotyczących między innymi zatrudnienia, obrotów lub sumy bilansowej.
N
39 haseł
N-ethylmaleimide-sensitive factor
Białko uczestniczące w łączeniu błon komórkowych oraz przemieszczaniu białek w ich obrębie. W badaniu usunięto je z neuronów zawierających receptor D2.
NAND
Rodzaj nieulotnej pamięci flash, która zachowuje dane bez zasilania. Stosuje się ją między innymi w dyskach SSD, smartfonach i kartach pamięci.
NASCAR Cup Series
Najwyższa seria wyścigowa NASCAR, w której rywalizują najbardziej doświadczeni kierowcy i zespoły.
NASCAR Xfinity Series
Seria wyścigowa NASCAR stanowiąca etap rozwoju kierowców przed awansem do Cup Series.
NATO
NATO to sojusz polityczno-wojskowy państw Europy i Ameryki Północnej, oparty na zasadzie wspólnej obrony w razie napaści na któregoś z członków.
NATO Force Model
Model sił NATO przeznaczonych do pierwszej reakcji na kryzys. W tym kontekście analizowane są plany sojuszników dotyczące uzupełnienia luk po ewentualnym ograniczeniu obecności wojsk USA.
NBA
NBA to profesjonalna liga koszykówki mężczyzn w Ameryce Północnej, zrzeszająca kluby ze Stanów Zjednoczonych i Kanady.
NDSRI
Klasa leków wpływających na wychwyt zwrotny trzech neuroprzekaźników: noradrenaliny, dopaminy i serotoniny. Producent określa SIMTRIYO jako pierwszy lek tej klasy przeznaczony do leczenia ADHD.
NEDC
Starszy, ustandaryzowany cykl testowy używany do szacowania zużycia paliwa, emisji i zasięgu pojazdów. Wynik laboratoryjny nie musi odpowiadać warunkom codziennej jazdy.
NFC
Bezprzewodowa komunikacja krótkiego zasięgu, wykorzystywana między innymi do szybkiej wymiany danych i płatności zbliżeniowych.
NFL
National Football League, najwyższa profesjonalna liga futbolu amerykańskiego w Stanach Zjednoczonych.
NHTSA
Amerykańska federalna agencja odpowiedzialna za bezpieczeństwo ruchu drogowego, w tym nadzór nad pojazdami i ich wyposażeniem.
NIL
Model umożliwiający sportowcom uzyskiwanie wynagrodzenia za komercyjne wykorzystanie ich nazwiska, wizerunku i praw promocyjnych. Skrót NIL pochodzi od angielskich słów name, image and likeness.
NOTAM
Oficjalny komunikat dla użytkowników przestrzeni powietrznej o ważnych zmianach, ograniczeniach lub zagrożeniach dotyczących lotów.
NPC
NPC to postać sterowana przez grę, a nie bezpośrednio przez gracza. Może wykonywać zaprogramowane czynności i reagować na wydarzenia w świecie.
NPU
NPU to wyspecjalizowany układ przeznaczony do przyspieszania obliczeń związanych ze sztuczną inteligencją bezpośrednio na urządzeniu.
NTDS.DIT
NTDS.DIT to plik bazy danych usługi Active Directory, zawierający informacje o kontach i dane używane do uwierzytelniania.
NVMe
Standard i związany z nim kontroler komunikacji z szybkimi nośnikami pamięci flash.
Naczelny Sąd Administracyjny
Najwyższy organ polskiego sądownictwa administracyjnego. Rozpoznaje między innymi skargi kasacyjne od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych.
Nadrozpoznanie
Wykrycie podczas badań przesiewowych nowotworu, który bez badania nie wywołałby objawów ani nie zagroziłby zdrowiu w ciągu życia pacjentki.
Najlepszy stosunek ceny do jakości
Sposób oceny oferty, w którym cena nie jest jedynym kryterium. Pod uwagę brane są także określone cechy jakościowe.
Nakaz suszowy
Formalny instrument zarządzania poborem i wykorzystaniem wody w warunkach suszy.
Nakba
Arabskie określenie masowego wysiedlenia i pozbawienia majątku palestyńskich Arabów, które towarzyszyły powstaniu państwa Izrael w 1948 roku.
Nano-texture
Matowa struktura powierzchni ekranu, która ogranicza odbicia światła i może sprawiać, że nierówności na składanym panelu są mniej widoczne.
NanoSeq
Zaawansowana technika sekwencjonowania DNA, wykorzystana do wykrywania mutacji w badanych próbkach tkanek.
Napoje słodzone cukrem
Napoje zawierające dodany cukier, między innymi napoje gazowane, lemoniady, poncze, napoje sportowe i niektóre gotowe napoje owocowe.
Napęd akumulatorowy
Układ napędowy, w którym energia zmagazynowana w akumulatorze zasila silnik elektryczny napędzający pojazd. Nie wymaga spalania paliwa podczas jazdy.
Napęd hybrydowo elektryczny
Układ łączący silnik elektryczny z dodatkowym źródłem energii, w tym silnikiem spalinowym lub generatorem. W opisywanym pojeździe ma wspierać zasięg i dostawy energii w warunkach polowych.
Napęd na przednią oś (FWD)
Układ, w którym moment napędowy trafia na przednie koła.
Napęd paskowy
Układ przenoszenia napędu, w którym zamiast metalowego łańcucha stosowany jest pasek.
Naruszenie ochrony danych
Sytuacja, w której dane mogły zostać ujawnione, zmienione, utracone lub udostępnione osobom nieuprawnionym.
Natura 2000
Europejska sieć obszarów chronionych, których celem jest zachowanie określonych siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt. Na tych obszarach działalność inwestycyjna może podlegać dodatkowej ocenie oddziaływania na przyrodę.
Nawiązka na rzecz Skarbu Państwa
Świadczenie pieniężne zasądzane przez sąd na rzecz państwa. W określonych przypadkach może zastąpić przepadek pojazdu.
Near Space Network
Sieć naziemnych stacji i satelitów wspierająca łączność NASA z misjami znajdującymi się w pobliżu Ziemi.
Nerw błędny
Nerw biegnący od pnia mózgu do narządów w jamie brzusznej, uczestniczący w regulacji wielu funkcji autonomicznych.
Neural Accelerator
Specjalizowany blok sprzętowy przeznaczony do przyspieszania obliczeń związanych ze sztuczną inteligencją i uczeniem maszynowym.
Neural Engine
Dedykowany układ w wybranych procesorach Apple, zoptymalizowany do wykonywania obliczeń związanych ze sztuczną inteligencją i uczeniem maszynowym.
Neurocysticerkoza
Choroba pasożytnicza, w której larwy tasiemca wieprzowego mogą zainfekować mózg. W wielu częściach świata jest ważną przyczyną padaczki.
Neurony hamujące
Neurony hamujące ograniczają nadmierną aktywność innych komórek nerwowych, między innymi za pośrednictwem sygnałów związanych z GABA.