Słownik redakcyjny

Definicje i pojęcia

Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.

Liczba haseł
7068
Widoczny zakres
811-900

Indeks alfabetyczny

L

34 haseł

  1. Lean

    Język programowania i system używany do zapisywania oraz formalnego sprawdzania dowodów matematycznych.

  2. Leczenie podtrzymujące życie

    Postępowanie medyczne mające na celu podtrzymanie podstawowych funkcji organizmu u ciężko chorego pacjenta.

  3. Leczenie wielomodalne

    Postępowanie wykorzystujące więcej niż jeden rodzaj terapii, na przykład połączenie leków z operacją lub radioterapią.

  4. Leki antyretrowirusowe

    Leki antyretrowirusowe ograniczają namnażanie HIV i pomagają kontrolować zakażenie. W materiale są także wykorzystywane do zmniejszania ryzyka przeniesienia wirusa.

  5. Leki biologiczne

    Leki ukierunkowane na sygnały układu odpornościowego, które podtrzymują stan zapalny w przebiegu IBD.

  6. Leki przeciwhistaminowe

    Leki stosowane głównie w leczeniu objawów alergii, których działanie wiąże się z blokowaniem efektów histaminy.

  7. Leki stymulujące

    To grupa leków stosowanych w leczeniu ADHD, których działanie może poprawiać uwagę i ograniczać nadmierną aktywność oraz impulsywność.

  8. LiDAR

    Technologia pomiarowa wykorzystująca impulsy światła laserowego do określania odległości i tworzenia map otoczenia.

  9. Libertarianizm

    Nurt podkreślający możliwie szeroką wolność jednostki i ograniczanie roli państwa. W polityce gospodarczej często wiąże się z poparciem dla daleko idącej swobody działania.

  10. Licencja na treści cyfrowe

    Uprawnienie do korzystania z cyfrowej gry lub innego produktu bez przeniesienia pełnej własności na klienta.

  11. Liczba Macha

    Miara prędkości określająca, ile razy obiekt porusza się szybciej lub wolniej niż dźwięk w danych warunkach.

  12. Life's Simple 7

    System oceny zdrowia sercowo-naczyniowego obejmujący siedem czynników związanych ze stylem życia i stanem zdrowia.

  13. Life’s Essential 8

    Skala od 0 do 100 oceniająca osiem zachowań i czynników związanych ze zdrowiem serca i naczyń.

  14. Light Speed Transmission

    Technologia przekładni Koenigsegga wykorzystująca siedem mokrych sprzęgieł wielotarczowych i konstrukcję bez koła zamachowego.

  15. Ligue 1

    Najwyższa klasa rozgrywkowa we Francji w piłce nożnej.

  16. Limfocyty T regulatorowe

    Komórki układu odpornościowego, które ograniczają aktywność innych limfocytów T. W badaniu u otyłych myszy wykazywały silniejsze działanie hamujące.

  17. Limit ostrożnościowy

    Ustalony poziom połowów mający ograniczać ryzyko nadmiernej presji na zasoby i ekosystem.

  18. Linia kredytowa

    Ustalony limit środków, z których można korzystać zamiast pieniędzy zgromadzonych na koncie.

  19. Linia promieniowania gamma

    Wąski, charakterystyczny sygnał w widmie promieniowania gamma, wskazujący na fotony o określonej energii.

  20. Linia rodowa

    Wyodrębniona w badaniach genetycznych grupa organizmów pochodzących od wspólnego przodka.

  21. Liquid Glass

    Nazwa efektu interfejsu wykorzystującego półprzezroczyste, przypominające szkło elementy graficzne. Pozwala zmieniać wygląd wybranych części interfejsu, na przykład ich przezroczystość.

  22. Liquid Retina

    Liquid Retina to marketingowa nazwa stosowana przez Apple dla wybranych wyświetlaczy ciekłokrystalicznych. Określenie wskazuje na konkretną rodzinę ekranów, a nie na uniwersalny standard techniczny.

  23. List żelazny

    Forma procesowej ochrony, dzięki której osoba przebywająca poza krajem może, po spełnieniu określonych warunków, odpowiadać z wolnej stopy.

  24. Lista rezerwowych kontuzjowanych

    Status organizacyjny dla zawodników, którzy z powodu urazów nie mogą występować i zostają czasowo wyłączeni z aktywnego składu.

  25. Listeria monocytogenes

    Bakteria, która może zanieczyszczać żywność i po jej spożyciu wywoływać listeriozę.

  26. Live Activities

    Funkcja systemów Apple wyświetlająca na ekranie blokady dynamiczne informacje o trwających wydarzeniach, takich jak mecze. Pozwala śledzić zmiany bez otwierania aplikacji.

  27. Log audytowy

    Zapis operacji wykonywanych w systemie, który pomaga ustalić, jakie działania podjęto i kiedy.

  28. Lokalny montaż

    Wytwarzanie lub składanie pojazdu w kraju, w którym jest on sprzedawany albo z którego ma być eksportowany. Może pomagać producentowi spełnić wymogi dotyczące lokalnego udziału.

  29. London Living Wage

    Dobrowolna stawka wynagrodzenia dla pracowników w Londynie, ustalana z uwzględnieniem kosztów życia. Jej wypłacanie różni się od formalnej akredytacji pracodawcy.

  30. Lp(a)

    Lp(a) to cząsteczka zbudowana z lipidów i białek. Jej podwyższone stężenie wiąże się z większym prawdopodobieństwem ciężkich problemów sercowych.

  31. Lua

    Lua to język skryptowy, który może służyć do opisywania zachowania elementów gry i reguł symulacji.

  32. Lud izolowany

    Społeczność rdzenna, która nie utrzymuje stałych kontaktów ze społeczeństwem większościowym albo świadomie ich unika.

  33. Ludobójstwo

    Celowe działania prowadzące do zniszczenia, w całości lub części, określonej grupy narodowej, etnicznej, rasowej albo religijnej.

  34. Luka adaptacyjna

    Różnica między środkami potrzebnymi na ochronę przed skutkami zmian klimatu a finansowaniem, które jest faktycznie dostępne.

M

56 haseł

  1. MAHA

    Amerykański ruch polityczny skupiający się na zdrowiu publicznym, żywności, chorobach przewlekłych i ograniczaniu wybranych czynników środowiskowych.

  2. MASH

    Poważniejsza postać MASLD, w której nadmiar tłuszczu w wątrobie współwystępuje ze stanem zapalnym, uszkodzeniem komórek i bliznowaceniem.

  3. MASLD

    Choroba, w której w wątrobie gromadzi się nadmiar tłuszczu w związku z zaburzeniami metabolicznymi. Wcześniej była określana jako niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby.

  4. MAU

    Wskaźnik oznaczający liczbę aktywnych użytkowników miesięcznie.

  5. MCL

    Więzadło poboczne przyśrodkowe kolana. Jego skręcenie może ograniczać ruch i wymagać przerwy, ale zakres urazu zależy od jego ciężkości.

  6. MCP

    Protokół służący do ustandaryzowania komunikacji systemów AI z zewnętrznymi narzędziami, aplikacjami lub źródłami danych.

  7. MCP, Model Context Protocol

    Protokół umożliwiający aplikacjom AI korzystanie z określonych narzędzi lub źródeł danych.

  8. MCS

    MCS to standard ładowania przeznaczony dla ciężarówek elektrycznych, wykorzystujący bardzo wysoką moc, przekraczającą 1 MW.

  9. MDM

    System do centralnego zarządzania urządzeniami, ich ustawieniami, aplikacjami i zasadami bezpieczeństwa w organizacji.

  10. MDR

    MDR to zarządzana usługa wykrywania i reagowania na incydenty bezpieczeństwa. MXDR rozszerza ten model o dane z wielu obszarów środowiska, takich jak urządzenia, tożsamości, poczta i chmura.

  11. MFi

    Oznaczenie akcesoriów projektowanych do współpracy z urządzeniami Apple, w tym kontrolerów do gier.

  12. MIDI

    Standard opisu informacji o wykonaniu muzycznym, takich jak dźwięk, jego długość i dynamika.

  13. ML-DSA

    Standardowy według NIST mechanizm podpisu cyfrowego.

  14. ML-KEM

    Standardowy według NIST mechanizm ustanawiania klucza.

  15. MLX

    Otwarty framework tablicowy zaprojektowany z myślą o przepływach pracy uczenia maszynowego na układach Apple.

  16. MMORPG

    Gatunek sieciowych gier fabularnych, w których wielu graczy dzieli wspólny, stale działający świat.

  17. MMSE

    Krótki test wykorzystywany do oceny między innymi pamięci, uwagi i innych funkcji poznawczych.

  18. MOAB

    Największa bomba niejądrowa w arsenale USA, według informacji podanych w materiale. Została użyta w 2017 roku w Afganistanie.

  19. MOBA

    Gatunek gier, w którym drużyny rywalizują na jednej mapie, rozwijając wybranych bohaterów i próbując zniszczyć bazę przeciwnika.

  20. MOT

    Brytyjskie okresowe badanie, które sprawdza podstawowe elementy bezpieczeństwa samochodu, między innymi hamulce, opony, zawieszenie, układ kierowniczy i światła.

  21. MPGe

    MPGe oznacza ekwiwalent mil na galon i pozwala porównywać efektywność samochodów elektrycznych z pojazdami spalinowymi.

  22. MR-MUF

    Proces montażu stosu pamięci, w którym warstwy są układane mechanicznie, a następnie łączone podczas jednego procesu rozpływu materiału wypełniającego.

  23. MRSA

    Szczep gronkowca złocistego, który jest oporny na działanie części stosowanych antybiotyków.

  24. MSSF 16

    MSSF 16 to międzynarodowy standard rachunkowości określający sposób ujmowania leasingu, w szczególności najmu, w sprawozdaniach finansowych.

  25. MVNO

    Operator telefonii komórkowej, który świadczy usługi z wykorzystaniem infrastruktury innego operatora, zamiast prowadzić własną sieć radiową. Skrót pochodzi od angielskiego określenia Mobile Virtual Network Operator.

  26. MVP

    MVP to skrót od określenia najbardziej wartościowego zawodnika, przyznawanego sportowcowi uznanemu za szczególnie ważnego dla wyników drużyny lub rozgrywek.

  27. MacGuffin

    MacGuffin to przedmiot lub cel, którego zdobycie napędza fabułę, choć sam w sobie nie musi być najważniejszy dla historii.

  28. MagSafe

    MagSafe to system magnetycznego mocowania akcesoriów do kompatybilnych urządzeń Apple. W tym materiale chodzi przede wszystkim o portfele i baterie mocowane z tyłu iPhone'a.

  29. Magazyn zaufania

    Lista certyfikatów lub tożsamości, które serwer uznaje za uprawnione do połączenia.

  30. Magazynowanie długotrwałe

    Przechowywanie energii z myślą o dostarczaniu jej przez wiele godzin, a nie tylko w krótkich okresach szczytowego zapotrzebowania.

  31. Magazynowanie gazu

    Gromadzenie gazu w przeznaczonych do tego obiektach, aby można było wykorzystać go w okresach większego zapotrzebowania.

  32. Makrofagi

    Komórki układu odpornościowego powstające między innymi z monocytów i obecne w tkankach.

  33. Mammografia cyfrowa

    Badanie obrazowe piersi wykorzystujące promieniowanie rentgenowskie i tworzące dwuwymiarowy obraz. Nakładanie się tkanek może utrudniać ocenę zmian, zwłaszcza w piersiach o dużej gęstości.

  34. Manualna skrzynia biegów

    Skrzynia, w której kierowca sam wybiera przełożenia i obsługuje sprzęgło za pomocą pedału.

  35. Map voting

    Mechanizm pozwalający graczom wybrać jedną z dostępnych map przed rozpoczęciem meczu.

  36. Mapa głębi

    Dane opisujące odległość poszczególnych elementów obrazu od obserwatora.

  37. Marco Temporal

    Sporny brazylijski akt prawny, na którego przepis powołano się przy wcześniejszym zezwoleniu części osób na pozostanie na terytorium Piripkura.

  38. Mark of the Web

    Oznaczenie wskazujące, że plik pochodzi z zewnętrznego lub internetowego źródła. Windows może używać go do zastosowania dodatkowych ostrzeżeń i ograniczeń bezpieczeństwa.

  39. Market Abuse Regulation

    Unijne przepisy dotyczące zapobiegania nadużyciom na rynku kapitałowym.

  40. Mars datum

    Umowny poziom zerowy używany do opisu wysokości na Marsie.

  41. Marża

    Różnica między przychodem ze sprzedaży a określonym kosztem, często wyrażana także jako procent przychodu lub ceny. Pokazuje, jaka część sprzedaży pozostaje na pokrycie innych kosztów i zysku.

  42. Marża referencyjna

    Poziom marży służący do wyliczenia części przychodów objętej podatkiem. Ma odpowiadać średniej marży firmy z 2025 roku powiększonej o 20 proc., ale nie może być niższy niż 2 proc.

  43. Masa grawitacyjna

    Określa, jak silnie obiekt reaguje na pole grawitacyjne.

  44. Masa upadłości

    Masa upadłości to majątek należący do upadłego, który służy zaspokojeniu wierzycieli według zasad określonych w postępowaniu upadłościowym.

  45. Material You

    Podejście do projektowania interfejsu, w którym kolory elementów systemu mogą być dobierane na podstawie tapety lub wybranego motywu.

  46. Materiały piezoelektryczne

    Materiały, które pod wpływem nacisku lub odkształcenia wytwarzają ładunek elektryczny.

  47. Mathlib

    Wspólne repozytorium sformalizowanej matematyki wykorzystywane przez użytkowników języka Lean.

  48. Matryca pełnoklatkowa

    Matryca o rozmiarze odpowiadającym klatce filmu 35 mm. Zwykle ułatwia uzyskanie mocniejszego rozmycia tła i lepszej jakości obrazu przy słabym świetle.

  49. Matter

    Matter to standard komunikacji dla urządzeń inteligentnego domu. Ma ułatwiać współpracę sprzętu różnych producentów z kompatybilnymi platformami.

  50. Maul

    Stała formacja w rugby, w której zawodnicy walczą o piłkę, pozostając na nogach i związani ze sobą po kontakcie.

  51. Maximum Transmission Unit (MTU)

    Parametr określający maksymalny rozmiar danych przesyłanych w pojedynczym pakiecie. Zbyt mała wartość może uniemożliwić przesyłanie dodatkowych danych obok dźwięku.

  52. Mean Higher High Water

    Poziom odniesienia oparty na średnim poziomie wyższych przypływów, używany do opisu wysokości wody przy wybrzeżu.

  53. Mechaniczne awaryjne otwieranie drzwi

    Ręczny sposób odblokowania drzwi, który ma działać także po utracie zasilania lub awarii elektroniki.

  54. Mechanizm ochrony ludności Unii Europejskiej

    Unijny system umożliwiający państwom wystąpienie o pomoc w sytuacjach kryzysowych, gdy potrzebne są dodatkowe zasoby i wsparcie innych krajów.

  55. Mechanizm różnicowy o ograniczonym poślizgu

    Mechanizm ograniczający różnicę prędkości obrotowej kół napędzanej osi. Pomaga skuteczniej przenosić moment obrotowy na koło mające lepszą przyczepność.

  56. Mechanizm z art. 6.4 Porozumienia paryskiego

    Międzynarodowy mechanizm ustanowiony w ramach Porozumienia paryskiego, który określa zasady zatwierdzania i rozliczania części transakcji kredytami emisyjnymi.

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.