Słownik redakcyjny
Definicje i pojęcia
Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.
- Liczba haseł
- 7068
- Widoczny zakres
- 901-990
Indeks alfabetyczny
M
90 haseł
Mechanizm zabezpieczający
Australijski system obejmujący około 200 dużych instalacji przemysłowych, które mają z roku na rok ograniczać intensywność emisji.
Mechanizmy dowodzenia i kontroli
Struktury i procedury, które pozwalają władzom podejmować decyzje oraz przekazywać rozkazy siłom zbrojnym.
Mecz Gwiazd
Specjalne spotkanie pokazowe, w którym występują wybrani, najpopularniejsi lub najlepsi zawodnicy ligi.
Medicaid
Publiczny program ochrony zdrowia w Stanach Zjednoczonych, którego zasady administracyjne i sposób obsługi mogą różnić się między stanami.
Medical Practice Act
Nazwa stanowej regulacji określającej, kto może udzielać porad medycznych i na jakich warunkach.
Medical frailty
Kategoria odnosząca się do osób, których stan zdrowia może uzasadniać wyjątek od wymogu pracy, ponieważ są zbyt chore, aby pracować.
Medicare
Federalny program ubezpieczenia zdrowotnego w USA, obejmujący przede wszystkim osoby starsze oraz niektóre osoby z niepełnosprawnościami.
Medicare Advantage
Prywatna alternatywa dla tradycyjnego ubezpieczenia Medicare.
Medicare Improvement Fund
Fundusz utworzony przez Kongres w 2008 roku na poprawę działania Medicare oraz płatności dla świadczeniodawców.
Medicare Part B
Część amerykańskiego programu Medicare pokrywająca między innymi wizyty lekarskie, transport karetką i badania laboratoryjne.
Medicare Part D
Część programu Medicare w Stanach Zjednoczonych zapewniająca uprawnionym osobom ochronę ubezpieczeniową dotyczącą leków na receptę.
Medicine Line
Określenie używane przez lud Blackfoot wobec granicy wytyczanej wzdłuż 49. równoleżnika. Nazwa odnosiła się do możliwości przechodzenia na terytorium brytyjskie, poza zasięgiem armii USA.
Megasusza
Wyjątkowo długi i intensywny okres suszy, obejmujący rozległy obszar. W analizowanym regionie trwa on od ponad ćwierć wieku.
Melatonina
Hormon wytwarzany przez szyszynkę, którego stężenie zwykle rośnie po zmroku i spada w ciągu dnia. Pomaga regulować rytm snu i czuwania.
Meldunek
Administracyjne potwierdzenie miejsca pobytu danej osoby. Nie tworzy prawa własności ani samodzielnego prawa do korzystania z wynajmowanego lokalu.
Membrany filtracyjne
Elementy instalacji, które zatrzymują wybrane substancje i pozwalają oddzielić je od wody.
Memorandum of understanding
Dokument określający ogólne zasady planowanej współpracy. Zwykle nie oznacza jeszcze zawarcia ostatecznej umowy wykonawczej.
Menedżer świadczeń farmaceutycznych
PBM to firma zarządzająca świadczeniami związanymi z lekami na receptę. W tym materiale chodzi między innymi o jej relacje płatnicze z aptekami.
Menu degustacyjne
Menu degustacyjne składa się z kilku lub kilkunastu dań przygotowanych jako spójna, zaplanowana całość.
Mercosur
Mercosur to regionalne ugrupowanie gospodarcze państw Ameryki Południowej, którego celem jest ułatwianie handlu i współpracy gospodarczej między członkami.
Message Passing Interface
Standard komunikacji między procesami uruchomionymi na różnych komputerach. W replice pozwala węzłom wymieniać dane podczas wspólnej pracy.
Metaanaliza
Metoda łącząca wyniki wielu badań dotyczących tego samego pytania badawczego.
Metabolity
Metabolity to małe cząsteczki powstające podczas prawidłowych procesów zachodzących w organizmie. Ich obecność we krwi może odzwierciedlać aktywność komórek i stan organizmu.
Metadane obrazu
Informacje opisujące plik lub sposób jego utworzenia, na przykład identyfikator, adres źródłowy, lokalizację albo tekst odczytany z obrazu.
Metal
Technologia Apple zapewniająca aplikacjom dostęp do funkcji układów graficznych.
Metroidvania
Podgatunek gier akcji, w którym eksploracja połączonych obszarów zależy od zdobywania nowych umiejętności lub przedmiotów.
MiCA
Unijne rozporządzenie ustanawiające jednolite zasady funkcjonowania rynku kryptoaktywów. Określa między innymi wymogi wobec emitentów i dostawców usług oraz zasady nadzoru.
Miażdżycowa choroba sercowo-naczyniowa
ASCVD obejmuje choroby wynikające z odkładania się blaszki miażdżycowej w tętnicach. W zależności od zajętych naczyń może prowadzić do zawału, udaru lub choroby tętnic obwodowych.
Michigan Left
Układ drogowy, w którym bezpośredni skręt w lewo na podzielonej drodze zastępuje się jazdą prosto, zawróceniem w pasie dzielącym i skrętem w prawo.
Middle Eocene Climatic Optimum
Gwałtowne globalne ocieplenie sprzed około 40 mln lat, po którym w Europie wzrosły rozmiary karnivoramorfów.
Miejska Komisja Wyborcza
Organ wyborczy właściwy dla danego miasta, który zajmuje się między innymi rejestracją kandydatów w wyborach samorządowych.
Miejska wyspa ciepła
Zjawisko, w którym gęsto zabudowane obszary są cieplejsze od bardziej zielonych terenów wskutek przewagi powierzchni utwardzonych i zwartej zabudowy.
Migotanie przedsionków
Zaburzenie rytmu serca, w którym przedsionki pracują nieregularnie. W materiale Apple Watch wskazał ten stan podczas badania EKG.
Mikrobiom jelitowy
Zespół mikroorganizmów żyjących w jelitach, w tym bakterii, które mogą wpływać na procesy zachodzące w organizmie.
Mikrodawkowanie
Określenie stosowane w odniesieniu do przyjmowania bardzo małych dawek leku lub utrzymywania dawki początkowej dłużej niż przewiduje standardowy schemat. W analizowanym badaniu nie ustalono, że uczestnicy celowo stosowali taką strategię.
Mikrogram
Jednostka masy równa jednej milionowej części grama, używana między innymi do określania ilości jodu.
Mikrokontroler
Niewielki układ elektroniczny, który przetwarza sygnały z czujników i może sterować działaniem urządzenia.
Mikrosieć wodorowa
Lokalny, modułowy system wytwarzania, magazynowania lub dystrybucji energii i wodoru. Rheinmetall przedstawia takie rozwiązania jako sposób zaopatrywania robotów i dronów w odległych miejscach.
Mikrotomografia komputerowa
Mikrotomografia komputerowa to metoda obrazowania wnętrza obiektu za pomocą promieniowania rentgenowskiego. Pozwala tworzyć jego trójwymiarową mapę bez rozcinania skamieniałości.
Mikrowypustki
Niewielkie wypustki używane do elektrycznego i mechanicznego łączenia sąsiednich warstw układu.
Miks produktowy
Miks produktowy to struktura sprzedaży według kategorii produktów i ich udziału w przychodach. Jego zmiany mogą wpływać na średnią marżę oraz poziom przychodów przedsiębiorstwa.
Mikser LLM
Usługa pośrednicząca, która odsprzedaje dostęp do modeli językowych za pośrednictwem przejętych kont lub kluczy.
Milisiwert
Jednostka używana do opisu dawki promieniowania jonizującego otrzymanej przez organizm.
Minerały krytyczne
Surowce uznawane za ważne dla gospodarki i technologii, których dostawy mogą być trudne do zapewnienia.
Mini-ITX
Mini-ITX to standard płyt głównych o bardzo małych wymiarach, przeznaczony do kompaktowych komputerów.
Minimalna cena importowa
Ustalony próg cenowy, poniżej którego określony produkt nie powinien być sprzedawany na danym rynku importowym.
Minimum sezonowe
Najmniejszy zasięg lodu morskiego osiągany w danym roku, zwykle po sezonie wiosennego i letniego topnienia.
Ministerstwo Bezpieczeństwa Państwowego Chin
Chińska państwowa służba odpowiedzialna za bezpieczeństwo i działalność wywiadowczą. Według MI5 CGTRI miało finansować badania zwiększające techniczne możliwości MSS.
Ministerstwo Edukacji Narodowej
Resort administracji rządowej odpowiedzialny za kształtowanie i realizację polityki państwa w dziedzinie edukacji.
Minor New Source Review
Procedura dotycząca pozwoleń emisyjnych dla nowych źródeł oraz niektórych rozbudów istniejących instalacji, które nie są objęte bardziej rygorystyczną kategorią pozwoleń.
Miofibroblasty
Komórki pojawiające się zwykle podczas gojenia tkanek, które wytwarzają składniki tkanki bliznowatej, między innymi fibonektynę.
Miracast
Standard bezprzewodowego przesyłania obrazu i dźwięku z kompatybilnego urządzenia na ekran lub projektor.
Misdemeanor
W amerykańskim systemie prawnym oznacza mniej poważny czyn zabroniony niż felony, czyli ciężkie przestępstwo.
Misja orbitalna
Lot, podczas którego statek lub rakieta osiąga prędkość pozwalającą na utrzymanie się na orbicie wokół Ziemi.
Mitochondria
Struktury wewnątrz komórek, które produkują energię potrzebną do ich funkcjonowania. Uczestniczą również w odpowiedzi na stres i pomagają utrzymywać równowagę komórkową.
Międzyamerykańska Komisja Praw Człowieka
Niezależny organ Organizacji Państw Amerykańskich zajmujący się ochroną i promowaniem praw człowieka w obu Amerykach.
Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej
Organizacja monitorująca pokojowe wykorzystanie energii jądrowej i realizację zobowiązań państw w zakresie zabezpieczeń nuklearnych.
Międzynarodowa Stacja Kosmiczna
Międzynarodowa Stacja Kosmiczna to załogowa placówka badawcza krążąca wokół Ziemi. Służy do prowadzenia eksperymentów naukowych i testowania technologii w warunkach mikrograwitacji.
Międzynarodowe Przepisy Zdrowotne
Międzynarodowe zasady zobowiązujące państwa do zgłaszania Światowej Organizacji Zdrowia zdarzeń, które mogą stwarzać ryzyko dla zdrowia publicznego poza ich granicami.
Międzynarodowy Trybunał Karny
Stały międzynarodowy sąd zajmujący się ściganiem osób podejrzanych o najpoważniejsze zbrodnie, między innymi zbrodnie wojenne.
Międzynarodowy Trybunał Prawa Morza
Międzynarodowy organ sądowy zajmujący się sporami dotyczącymi interpretacji i stosowania prawa morza.
Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu
Organizacja przygotowująca zbiorcze oceny wiedzy naukowej o zmianach klimatu, ich skutkach oraz sposobach ograniczania emisji i adaptacji.
Miękkie sprawdzenie kredytowe
Wstępna ocena kwalifikacji do finansowania, która w materiale jest oddzielona od właściwego sprawdzenia kredytowego.
Miękkie wypuszczanie
Stopniowe przejście z opieki człowieka do życia w środowisku naturalnym, z możliwością wcześniejszego nauczenia się zdobywania pokarmu.
Mobilne prawo jazdy
Cyfrowa wersja prawa jazdy zawierająca podpisane dane, które kompatybilny czytnik może zweryfikować.
Moce przerobowe rafinerii
Zdolność rafinerii do przetwarzania ropy naftowej i wytwarzania paliw. Ich ograniczenie może wpływać na dostępność produktów oraz ich ceny.
Model Context Protocol
Protokół i warstwa pośrednicząca, która umożliwia systemom AI korzystanie z zewnętrznych narzędzi, danych i usług według ustalonego sposobu komunikacji.
Model Standardowy
Matematyczny opis znanych cząstek elementarnych oraz oddziaływań między nimi. Pozwala przewidywać wyniki wielu eksperymentów fizyki cząstek.
Model driver as a service
Model, w którym klient płaci za usługę autonomicznego przewozu według liczby przejechanych mil, zamiast zatrudniać kierowcę do konkretnego transportu.
Model optymalizacyjny systemu energetycznego
Narzędzie analityczne, które symuluje działanie systemu energetycznego i porównuje scenariusze przy różnych założeniach dotyczących technologii, polityki, kosztów i popytu.
Model z otwartymi wagami
Model, którego wytrenowane wagi są udostępnione użytkownikom, dzięki czemu można uruchamiać go lokalnie na zgodnym sprzęcie.
Model zero trust
Model zero trust zakłada, że dostęp do zasobów powinien być każdorazowo weryfikowany, niezależnie od położenia użytkownika lub systemu w sieci.
Modele bazowe
Rozbudowane modele uczenia maszynowego, które mogą być dostosowywane do różnych zadań i rodzajów danych.
Modele otwarte
Modele AI udostępniane w sposób pozwalający deweloperom na ich dostosowywanie i wykorzystywanie w różnych zastosowaniach.
Modele z otwartymi wagami
Modele, których wytrenowane wagi są udostępniane użytkownikom, dzięki czemu można je pobrać i uruchamiać na własnym sprzęcie.
Modelowanie epidemiologiczne
Metoda wykorzystująca modele matematyczne i dane obserwacyjne do sprawdzania, jak choroba mogła się rozprzestrzeniać.
Modelowanie geostatystyczne
Metoda analityczna wykorzystująca dane z różnych miejsc do szacowania zjawiska w obszarach, dla których informacje są niepełne.
Moduł bezpieczeństwa sprzętowego
Dedykowane urządzenie służące do bezpiecznego przechowywania, ochrony i obsługi kluczy kryptograficznych.
Moduł serwisowy
Część statku Orion odpowiedzialna za dostarczanie energii i zapewnianie napędu podczas misji.
Moduł załogowy
Część statku Orion przeznaczona do przewozu astronautów i zapewnienia im warunków potrzebnych podczas misji.
Mokre sprzęgło wielotarczowe
Sprzęgło z wieloma tarczami pracującymi w kąpieli olejowej, co pomaga przenosić duży moment obrotowy i ograniczać zużycie.
Moment hamujący
Moment siły działający na obracającą się tarczę, który przeciwdziała jej ruchowi i pomaga zmniejszyć prędkość pojazdu.
Monitor suszy
System używany do oceny zasięgu i intensywności suszy na obszarze Stanów Zjednoczonych.
Monitoring bez agenta
Monitorowanie urządzeń bez instalowania na nich dedykowanego programu zbierającego dane.
Monitoring przy granicy zakładu
Pomiary stężenia zanieczyszczeń w pobliżu granicy instalacji przemysłowej. Mają pokazywać, jakie poziomy substancji mogą docierać do sąsiednich społeczności.
Mononukleoza zakaźna
Choroba najczęściej wywoływana przez EBV, szczególnie często rozpoznawana u nastolatków i młodych dorosłych.
Morfogeneza
Zdolność komórek lub tkanek do zmiany kształtu, tworzenia przedziałów i organizowania swojej struktury.
Morska fala upałów
Okres utrzymywania się wyjątkowo wysokiej temperatury wody na obszarze morza lub oceanu.
Motocykl elektryczny
Pojazd napędzany energią elektryczną, którego osiągi i sposób użytkowania mogą wykraczać poza typowy rower elektryczny.
Mudra
Symboliczny gest dłoni obecny między innymi w hinduizmie i buddyzmie, któremu przypisuje się znaczenie związane z energią lub praktyką duchową.