NI

Słownik redakcyjny

Definicje i pojęcia

Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.

Liczba haseł
3872
Widoczny zakres
991-1080

Indeks alfabetyczny

E

32 haseł

  1. emisje skumulowane

    Łączna ilość gazów cieplarnianych wyemitowana w określonym czasie, zsumowana od początku przyjętego okresu. Uwzględnia emisje z wielu lat, a nie tylko wynik roczny.

  2. emisyjność

    Ilość emisji przypadająca na określoną jednostkę energii, produktu, usługi lub działalności. Pozwala porównywać wpływ różnych źródeł energii na klimat.

  3. emitent

    Podmiot, który wyemitował papiery wartościowe lub inne instrumenty finansowe i ponosi związane z tym obowiązki informacyjne.

  4. emitent tokenów

    Podmiot, który tworzy tokeny i oferuje je odbiorcom, na przykład w celu pozyskania finansowania lub zapewnienia dostępu do określonych praw albo usług. Emitent może podlegać obowiązkom informacyjnym i nadzorczym.

  5. emulacja

    Uruchamianie programu przeznaczonego na jedną platformę w środowisku, które odtwarza działanie tej platformy na innym urządzeniu.

  6. endokannabinoidy

    Endokannabinoidy to naturalnie występujące w organizmie cząsteczki sygnałowe, które mogą aktywować receptory kannabinoidowe. W artykule wskazano, że ich działanie na CB2R może ograniczać migrację neutrofili.

  7. energia wodna

    Energia elektryczna wytwarzana dzięki wykorzystaniu ruchu lub spadku wody, najczęściej w elektrowniach wodnych.

  8. energooszczędność

    Cecha urządzenia lub rozwiązania polegająca na zużywaniu niewielkiej ilości energii przy wykonywaniu określonych zadań.

  9. enkaustyka

    Technika malarska, w której pigmenty łączy się ze spoiwem zawierającym wosk lub żywicę, a następnie wykorzystuje ciepło do utrwalenia warstwy na podłożu.

  10. enklawa

    Enklawa to obszar całkowicie otoczony terytorium innego państwa lub jednostki politycznej, często mający ograniczone połączenia z własnym zapleczem.

  11. entropia

    Miara nieprzewidywalności danych losowych. Im mniej entropii, tym mniejsza liczba możliwych wartości i tym słabsza ochrona przed odtworzeniem.

  12. epidemia

    Występowanie zachorowań na określoną chorobę w danej społeczności lub na obszarze w liczbie wyraźnie większej od oczekiwanej.

  13. epidemiolog

    Specjalista badający występowanie chorób w populacjach, ich przyczyny oraz sposoby szerzenia się zakażeń.

  14. escrow

    Mechanizm, w którym niezależna osoba lub instytucja przechowuje środki, dokumenty albo aktywa do czasu spełnienia warunków określonych w umowie.

  15. eskalacja

    Eskalacja to nasilanie się konfliktu lub napięcia, obejmujące wzrost intensywności działań, zakresu użytych środków albo liczby zaangażowanych stron.

  16. eskalacja konfliktu

    Nasilanie się konfliktu, zwykle przez zwiększenie skali przemocy, zaangażowania stron, stosowanych środków lub wzajemnych żądań.

  17. eskalacja uprawnień

    Uzyskanie przez użytkownika lub proces wyższych uprawnień niż te, które przydzielono mu początkowo, często wskutek luki w zabezpieczeniach.

  18. eskorta statków

    Ochrona statków, najczęściej przez jednostki wojskowe lub inne uprawnione służby, podczas ich przejścia przez obszar podwyższonego ryzyka.

  19. esteroliza

    Reakcja rozpadu estru prowadząca do powstania kwasu i alkoholu.

  20. estuarium

    Lejkowate ujście rzeki, w którym mieszają się wody słodkie i morskie, a na warunki środowiskowe wpływają także pływy.

  21. etapowe zwycięstwo

    Wygrana na pojedynczym etapie wieloetapowego wyścigu kolarskiego. Nie musi oznaczać zwycięstwa w całym wyścigu ani w klasyfikacji generalnej.

  22. etat

    Ustalony wymiar zatrudnienia pracownika. Jeden etat oznacza pełny wymiar pracy, a część etatu oznacza zatrudnienie obejmujące odpowiednio mniejszą liczbę godzin.

  23. etyka technologiczna

    Etyka technologiczna analizuje moralne skutki projektowania, wdrażania i wykorzystywania technologii oraz odpowiedzialność podmiotów, które je tworzą lub stosują.

  24. etylentiomocznik

    Etylentiomocznik (ETU) to związek chemiczny powstający w związku ze stosowaniem fungicydów z grupy ditiokarbaminianów. Jego stężenie w moczu może wskazywać na kontakt z tymi substancjami.

  25. europarlamentarzysta

    Europarlamentarzysta, czyli europoseł, to członek Parlamentu Europejskiego wybrany w wyborach do reprezentowania obywateli państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

  26. europejski nakaz aresztowania

    Instrument współpracy sądowej państw Unii Europejskiej służący zatrzymaniu i przekazaniu osoby poszukiwanej w celu przeprowadzenia postępowania karnego lub wykonania kary.

  27. ewakuacja

    Zorganizowane przemieszczenie ludzi z miejsca zagrożonego do bezpiecznej lokalizacji, zwykle na polecenie lub za zgodą władz.

  28. ewakuacja medyczna

    Zorganizowane przemieszczanie osoby poszkodowanej lub chorej do miejsca, w którym może otrzymać odpowiednią pomoc medyczną.

  29. ewidencja podmiotów świadczących usługi najmu krótkoterminowego

    Uporządkowany wykaz podmiotów oferujących najem krótkoterminowy, prowadzony w celu ich identyfikacji i monitorowania działalności.

  30. ewidencja wojskowa

    Ewidencja wojskowa to urzędowy system rejestrowania informacji o osobach podlegających obowiązkom związanym z obronnością państwa.

  31. exit poll

    Sondaż przeprowadzany wśród wyborców bezpośrednio po oddaniu przez nich głosu. Jego wyniki mają charakter szacunkowy i nie zastępują oficjalnego liczenia głosów.

  32. exploit

    Technika lub program wykorzystujący lukę w zabezpieczeniach albo oprogramowaniu do wywołania niezamierzonego działania systemu.

F

58 haseł

  1. fabryka półprzewodników

    Zakład przemysłowy, w którym z materiałów półprzewodnikowych wytwarza się układy scalone i inne komponenty elektroniczne.

  2. faktura

    Faktura to widoczny lub odczuwalny charakter powierzchni, przedstawiony w obrazie za pomocą kształtów, światła i cieni.

  3. fala upałów

    Fala upałów to okres utrzymywania się wyjątkowo wysokich temperatur, ocenianych względem typowych warunków dla danego miejsca i pory roku.

  4. falowód

    Struktura prowadząca fale, w tym światło, w określonym kierunku. W układach fotonicznych falowody są wykonywane na chipie i służą do przesyłania sygnałów optycznych.

  5. farma laptopów

    Miejsce, w którym przechowuje się urządzenia komputerowe należące do firm, aby umożliwić zdalny dostęp do nich osobom pracującym z innej lokalizacji.

  6. fat-JAR

    Archiwum JAR zawierające aplikację oraz potrzebne biblioteki, przygotowane tak, aby można je było uruchomić bez osobnego dostarczania tych zależności.

  7. faza testów inżynieryjnych

    Etap prac, w którym sprawdza się działanie, konstrukcję i parametry urządzenia przed rozpoczęciem produkcji lub sprzedaży.

  8. fałszywa reklama

    Przekaz reklamowy zawierający nieprawdziwe lub wprowadzające w błąd informacje o produkcie, usłudze albo ich właściwościach.

  9. fałszywe banknoty

    Banknoty podrobione lub przerobione tak, aby wyglądały jak autentyczne środki płatnicze. Ich wytwarzanie, posiadanie lub wprowadzanie do obiegu jest nielegalne.

  10. fałszywe pozytywy

    Wyniki analizy wskazujące na istnienie błędu lub podatności, które po sprawdzeniu okazują się nieprawdziwe.

  11. fałszywy alarm

    Zawiadomienie służb o rzekomym zagrożeniu, które nie istnieje albo zostało przedstawione w sposób niezgodny z rzeczywistością.

  12. federacja sportowa

    Organizacja zarządzająca określoną dyscypliną sportu lub reprezentacją danego kraju, w tym często odpowiedzialna za zatrudnianie selekcjonera.

  13. federalny wykaz substancji kontrolowanych

    Federalna lista substancji podlegających szczególnym ograniczeniom prawnym w Stanach Zjednoczonych. Wykaz dzieli je na kategorie zależnie między innymi od ryzyka nadużywania i zastosowania medycznego.

  14. feed

    Strumień treści wyświetlanych użytkownikowi w aplikacji, zwykle uporządkowanych według czasu, zainteresowań lub działania algorytmu. Może zawierać posty, multimedia, linki i informacje o aktywności innych osób.

  15. feedback sensoryczny

    Feedback sensoryczny to informacja zwrotna przekazywana użytkownikowi za pomocą bodźców, takich jak dźwięk, obraz, wibracje lub inne odczucia.

  16. fermentacja

    Fermentacja to proces przemian zachodzących pod wpływem mikroorganizmów lub ich enzymów. W przygotowaniu żywności może prowadzić między innymi do spulchnienia ciasta albo powstania charakterystycznego smaku i zapachu.

  17. fermy futerkowe

    Fermy futerkowe to gospodarstwa zajmujące się hodowlą zwierząt, których futra są pozyskiwane w celach gospodarczych.

  18. fikcja prawna

    Konstrukcja prawna, w której określony stan uznaje się za istniejący na potrzeby prawa, nawet jeśli nie odpowiada on w pełni stanowi faktycznemu.

  19. fikcyjne potwierdzenia płatności

    Fałszywe dokumenty lub komunikaty mające stworzyć wrażenie, że zapłata za towar została dokonana, choć w rzeczywistości do niej nie doszło.

  20. filantropia

    Filantropia to dobrowolne wspieranie celów społecznych, kulturalnych lub naukowych za pomocą pieniędzy, dóbr albo innych zasobów, bez oczekiwania bezpośredniego zysku.

  21. filtr HEPA

    Wysokosprawny filtr powietrza przeznaczony do wychwytywania bardzo małych cząstek zawieszonych w powietrzu, w tym części aerozoli biologicznych.

  22. finanse publiczne

    Ogół dochodów, wydatków i zobowiązań państwa oraz innych jednostek sektora publicznego. Ich stan wpływa na możliwości realizacji zadań publicznych i stabilność gospodarki.

  23. finansowanie

    Pozyskiwanie środków pieniężnych potrzebnych do prowadzenia działalności, rozwoju firmy lub realizacji określonego przedsięwzięcia.

  24. finansowanie cyrkularne

    Model finansowania, w którym przedsiębiorstwa z tego samego sektora wspierają się wzajemnie kapitałowo lub finansowo, co może utrudniać ocenę rzeczywistej skali ryzyka i popytu.

  25. finansowanie follow-on

    Dodatkowa inwestycja w firmę, zwykle dokonywana po wcześniejszym finansowaniu, często przez dotychczasowych inwestorów.

  26. finansowanie podporządkowane

    Dłużne finansowanie, którego spłata ma niższy priorytet niż spłata zobowiązań uprzywilejowanych. Często jest udzielane przez prywatnych inwestorów lub fundusze na warunkach ustalanych indywidualnie.

  27. finansowanie późnego etapu

    Finansowanie późnego etapu obejmuje inwestycje w firmy, które przeszły fazę zalążkową i rozwijają już produkt, sprzedaż lub działalność na większą skalę.

  28. finansowanie strukturalne

    Finansowanie strukturalne to sposób finansowania transakcji lub przedsięwzięcia z wykorzystaniem odpowiednio dobranych instrumentów i warunków, często dopasowanych do jego ryzyka i celu.

  29. finansowanie udziałowe

    Finansowanie udziałowe polega na pozyskiwaniu kapitału w zamian za udziały lub akcje przedsiębiorstwa. Inwestor otrzymuje część własności firmy, zamiast pożyczki podlegającej spłacie na ustalonych zasadach.

  30. finansowanie urządzeń

    Sposób pokrycia kosztu zakupu urządzenia, w którym klient spłaca należność według ustalonego harmonogramu zamiast płacić całość jednorazowo.

  31. finansowanie zewnętrzne

    Pozyskiwanie środków na projekt od podmiotów innych niż jego bezpośredni inwestor, na przykład w formie kredytu, emisji obligacji lub udziału kapitałowego.

  32. finał

    Końcowa runda zawodów, w której rywalizują najlepsi uczestnicy wyłonieni wcześniej lub dopuszczeni bezpośrednio.

  33. fingerprinting

    Technika rozpoznawania odwiedzającego na podstawie cech przeglądarki, urządzenia lub sesji. Może służyć do odróżniania użytkowników, botów i badaczy bezpieczeństwa.

  34. fintech

    Technologie i przedsiębiorstwa wykorzystujące rozwiązania cyfrowe do świadczenia usług finansowych lub zarządzania pieniędzmi.

  35. fiord tropikalny

    Głęboka i zwykle wąska zatoka o stromych brzegach, położona w strefie tropikalnej. Określenie podkreśla połączenie cech fiordu z ciepłym, wilgotnym środowiskiem.

  36. firetech

    Obszar technologii służących zapobieganiu pożarom, ich wczesnemu wykrywaniu, ograniczaniu skutków oraz wspieraniu działań gaśniczych.

  37. first-party

    Określenie zespołów lub produkcji należących bezpośrednio do właściciela danej platformy.

  38. first-person shooter

    First-person shooter, w skrócie FPS, to gatunek gry akcji, w którym wydarzenia obserwuje się z perspektywy sterowanej postaci, a głównym elementem rozgrywki jest walka z użyciem broni.

  39. fizjoterapia

    Dziedzina medycyny i rehabilitacji wykorzystująca ruch, ćwiczenia oraz inne metody fizyczne do poprawy sprawności i leczenia skutków urazów lub chorób.

  40. fizyczna AGI

    Koncepcja ogólnej sztucznej inteligencji działającej w świecie fizycznym za pośrednictwem robotów. Zakłada zdolność wykonywania różnorodnych zadań na poziomie człowieka.

  41. fizyczna AI

    Systemy sztucznej inteligencji, które odbierają informacje ze świata fizycznego i wpływają na niego za pomocą robotów, maszyn lub innych urządzeń.

  42. fizyczne AI

    Systemy sztucznej inteligencji, które odbierają informacje ze świata fizycznego i wpływają na niego za pośrednictwem urządzeń, maszyn lub robotów.

  43. flagowiec

    Flagowiec to model urządzenia należący do najwyższej części oferty producenta. Zwykle wyróżnia się zaawansowanymi podzespołami i wyższą ceną.

  44. flanka wschodnia

    Określenie wschodnich obszarów państw lub sojuszu, które ze względu na położenie mogą być bardziej narażone na zagrożenia militarne.

  45. flota

    Flota to zorganizowany zbiór pojazdów należących do jednego operatora lub wykorzystywanych przez niego do realizacji określonych zadań albo usług.

  46. flota cieni

    Zbiór statków wykorzystywanych do ukrywania pochodzenia ładunków, właściciela lub trasy przewozu, często w celu omijania sankcji.

  47. flota gaśnicza

    Flota gaśnicza to zestaw samolotów i śmigłowców przystosowanych do gaszenia pożarów, zwłaszcza pożarów lasów i terenów trudno dostępnych.

  48. formacje mundurowe

    Zorganizowane służby publiczne, których funkcjonariusze noszą mundury i wykonują zadania związane z ochroną bezpieczeństwa, porządku lub obroną państwa.

  49. format 50-overowy

    Format 50-overowy to odmiana meczu krykieta, w której każda drużyna może wykorzystać najwyżej 50 overów, o ile wcześniej nie straci wszystkich wicketów.

  50. format PE

    Format plików wykonywalnych i obiektowych używany w systemie Windows. Określa między innymi nagłówki, sekcje i informacje potrzebne do załadowania programu.

  51. format ProRes

    ProRes to rodzina formatów wideo stosowanych do zapisu i montażu obrazu przy zachowaniu wysokiej jakości oraz dogodnych parametrów dalszej edycji.

  52. format medialny

    Ustalony sposób organizacji programu, obejmujący jego tematykę, strukturę, styl prowadzenia i rodzaje prezentowanych materiałów.

  53. format negocjacji

    Format negocjacji to ustalony sposób organizacji rozmów, obejmujący ich uczestników, zakres tematyczny, miejsce oraz zasady prowadzenia. Określa, kto i w jakiej formie bierze udział w procesie.

  54. format niescenariuszowy

    Format treści, w którym przebieg wydarzeń nie jest w całości oparty na z góry napisanym scenariuszu, lecz zależy między innymi od zachowania uczestników i rzeczywistych sytuacji.

  55. format wideo

    Format wideo to sposób zapisu obrazu ruchomego i związanych z nim danych, określający m.in. parametry sygnału oraz sposób przechowywania materiału.

  56. formowanie wiązki

    Formowanie wiązki to technika przetwarzania sygnałów z wielu mikrofonów, która wzmacnia dźwięki z wybranego kierunku i ogranicza inne odgłosy.

  57. formularz 10-K/A

    Amerykański raport składany przez spółkę publiczną w celu przedstawienia rocznych informacji finansowych i ich ewentualnej korekty lub uzupełnienia.

  58. formuła zaprojektuj i wybuduj

    Model realizacji inwestycji, w którym jeden wykonawca odpowiada zarówno za przygotowanie projektu, jak i za wykonanie robót budowlanych.

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.