Słownik redakcyjny
Definicje i pojęcia
Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.
- Liczba haseł
- 7068
- Widoczny zakres
- 1081-1170
Indeks alfabetyczny
N
3 haseł
Nowy Zbiorowy Kwantyfikowany Cel Finansowania Klimatycznego
Szerszy cel finansowy dla działań klimatycznych po 2025 roku, w ramach którego Unia Europejska chce omawiać także finansowanie adaptacji.
Nuclear Sharing
Model współpracy państw NATO dotyczący udziału w planowaniu i wybranych zadaniach związanych z odstraszaniem nuklearnym.
Numer VIN
Unikalny numer identyfikacyjny samochodu. Pozwala powiązać pojazd z jego dokumentacją, specyfikacją oraz dostępnymi informacjami o historii.
O
87 haseł
OAuth
Mechanizm, który pozwala aplikacji uzyskać ograniczony lub określony dostęp do zasobów użytkownika po jego autoryzacji.
OAuth 2.0 Device Authorization Grant
Legalny przepływ uwierzytelniania przeznaczony między innymi dla urządzeń z ograniczonym interfejsem. W ataku ofiara jest nakłaniana do użycia kodu, co może doprowadzić do wydania napastnikowi tokenu.
OCA2
Gen związany z jedną z najczęstszych postaci albinizmu. W badaniu analizowano, czy jego działanie wykracza poza udział w produkcji melaniny.
OCR
Technologia optycznego rozpoznawania znaków, która automatycznie odczytuje tekst znajdujący się na obrazie.
ODI (One Day International)
Format międzynarodowego krykieta rozgrywany w jednej jednodniowej sesji, z ograniczoną liczbą overów dla każdej drużyny.
OFAC
Biuro Departamentu Skarbu Stanów Zjednoczonych odpowiedzialne za administrowanie i egzekwowanie amerykańskich programów sankcji gospodarczych i handlowych.
OLED
Dioda elektroluminescencyjna wykorzystująca organiczne warstwy emitujące światło pod wpływem przepływu ładunku elektrycznego.
OPAQUE
Mechanizm uwierzytelniania, który pozwala potwierdzić znajomość hasła bez przesyłania hasła ani jego skrótu do serwera.
OPEC
Międzynarodowa organizacja państw eksportujących ropę naftową, która koordynuje ich politykę surowcową.
OPS+
Wskaźnik łączący skuteczność zawodnika w dochodzeniu do bazy i siłę odbijania, skorygowany o warunki ligi oraz stadionu. Wynik 100 oznacza poziom ligowej średniej.
OTA
OTA, czyli aktualizacje dostarczane bezprzewodowo, pozwalają instalować nowe oprogramowanie bez fizycznego podłączania urządzenia lub samochodu do komputera.
OTP
OTP to jednorazowe hasło lub kod używany do potwierdzenia tożsamości albo wykonania konkretnej operacji.
OWASP Top 10 for LLM Applications
To zestawienie obszarów ryzyka dotyczących aplikacji wykorzystujących duże modele językowe, używane jako punkt odniesienia dla polityk bezpieczeństwa.
OZE
OZE to odnawialne źródła energii, które wykorzystują zasoby naturalnie odtwarzające się w stosunkowo krótkim czasie, takie jak energia słońca, wiatru, wody, biomasy lub wnętrza Ziemi.
Obciążenie mutacyjne
Łączna liczba wykrytych zmian w DNA w analizowanej próbce. W badaniu obciążenie było większe u dzieci, które otrzymały oba leki platynowe.
Obejście uwierzytelniania
Sytuacja, w której atakujący uzyskuje dostęp bez przejścia prawidłowego procesu logowania. W SharePoint może to prowadzić do podszycia się pod użytkownika witryny.
Objawy naczynioruchowe
Objawy związane z regulacją temperatury organizmu, przede wszystkim uderzenia gorąca i epizody zaczerwienienia.
Objętość osocza
Ilość płynnej części krwi krążącej w organizmie. Jej zwiększenie zapewnia więcej wody potrzebnej do produkcji potu.
Objętość treningowa
W tym badaniu oznaczała przede wszystkim ilość wykonanej pracy ocenianą przez liczbę powtórzeń ćwiczenia.
Obowiązek wykupu
Klauzula w umowie wypożyczenia, która nakazuje klubowi definitywnie pozyskać zawodnika po spełnieniu zapisanych warunków.
Obowiązujący poziom wynagrodzenia
Poziom płacy używany przy ustalaniu, ile pracodawca powinien zapłacić osobie zatrudnianej na wizie H-1B.
Obrazowanie hiperspektralne
Metoda rejestrowania szczegółowych informacji o świetle odbijanym lub emitowanym przez powierzchnię. W oceanografii pomaga rozróżniać typy fitoplanktonu, a nie tylko oceniać jego ogólną ilość.
Obrona biologiczna
Rozwiązania służące wykrywaniu, ograniczaniu i reagowaniu na zagrożenia biologiczne.
Obrona powietrzna
Zestaw radarów, pocisków i innych środków służących do wykrywania oraz zwalczania zagrożeń z powietrza.
Obrona warstwowa
Podejście, w którym wiele niezależnych zabezpieczeń ogranicza skutki przełamania pojedynczej bariery.
Obryw lodowca
Gwałtowne oderwanie się dużej części lodowca, często połączone z ruchem skał, lodu i rumoszu.
Obserwowalność
Możliwość uzyskania szczegółowego obrazu tego, jakie systemy działają, do czego mają dostęp i jakie wykonują operacje.
Obszar C
Część okupowanego Zachodniego Brzegu pozostająca pod pełną izraelską kontrolą.
Obszar chroniony
Teren objęty szczególnymi zasadami ochrony przyrody, których celem jest zachowanie cennych ekosystemów, gatunków lub krajobrazów.
Obszar ochrony środowiska (APA)
Kategoria ochrony przyrody, w której ograniczenia są słabsze niż w federalnym obszarze z zakazem wstępu. Na terenie APA prywatni właściciele mogą co do zasady budować domy i prowadzić hodowlę.
Ocena Skutków Regulacji
Część projektu aktu prawnego, która opisuje jego skutki, uzasadnienie oraz wpływ proponowanych rozwiązań.
Ocena kredytowa
Wynik opisujący wiarygodność osoby ubiegającej się o finansowanie. W modzie wpływa na możliwość otwierania kolejnych linii kredytowych.
Ocena oddziaływania na środowisko
Analiza przewidywanych skutków planowanej inwestycji dla środowiska, między innymi zanieczyszczeń, odpadów i różnorodności biologicznej.
Ocena wiekowa
Oznaczenie wskazujące, dla jakiej grupy wiekowej treść jest uznawana za odpowiednią lub od jakiego wieku może być oglądana.
Oceny gwiazdkowe jakości
System ocen od jednej do pięciu gwiazdek, wykorzystywany do porównywania jakości planów Medicare Advantage.
Ochrona punktów końcowych
Zabezpieczenia stosowane na urządzeniach użytkowników i serwerach, obejmujące między innymi wykrywanie zagrożeń oraz kontrolę dostępu do plików i procesów.
Oczekiwana różnica goli
Statystyczna miara porównująca jakość sytuacji bramkowych stworzonych i dopuszczonych przez zespół. Nie pokazuje bezpośrednio wyniku meczu, lecz potencjalną przewagę wynikającą z jakości okazji.
Odbity XSS
Odbity XSS to podatność, w której spreparowane dane są zwracane przez aplikację i wykonywane jako kod w przeglądarce użytkownika. Atak może prowadzić do manipulowania treścią strony lub wykonywania działań w jej kontekście.
Odcinek pilotażowy
Pierwszy odcinek przygotowany w celu przedstawienia koncepcji serialu stacji telewizyjnej. Jego zamówienie nie oznacza jeszcze realizacji pełnego sezonu.
Odczuwany wysiłek
Subiektywna ocena tego, jak trudne wydaje się wykonywane ćwiczenie.
Odczyt poza zakresem
Błąd polegający na odczycie danych spoza wyznaczonego obszaru pamięci. Może prowadzić do awarii programu albo ujawnienia fragmentów pamięci.
Odkrywanie gier
Proces znajdowania nowych gier przez graczy, między innymi dzięki rekomendacjom, aktywności społeczności i twórcom internetowym.
Odległość odsunięcia
Minimalna odległość, jaka musi dzielić inwestycję od określonej granicy, na przykład nieruchomości mieszkalnej.
Odometria
Odometria oznacza pomiar dystansu pokonanego przez pojazd lub przyczepę.
Odporność klimatyczna
Zdolność gospodarstw, łańcuchów dostaw i infrastruktury do ograniczania szkód powodowanych przez ekstremalne zjawiska pogodowe.
Odporność ogniowa
Zdolność elementu budynku do zachowania określonych właściwości podczas pożaru przez wymagany czas. Dotyczy między innymi nośności, szczelności i ograniczania rozprzestrzeniania ognia.
Odporność systemu ochrony zdrowia
Zdolność systemu do przygotowania się na kryzys, reagowania na niego i utrzymania podstawowych świadczeń. W tym ujęciu opiera się na kadrach, opiece podstawowej i sprawnych strukturach.
Odra
Odra to bardzo zakaźna choroba wirusowa. Może prowadzić do poważnych powikłań oddechowych i neurologicznych.
Odsalanie wody
Proces usuwania soli i innych rozpuszczonych substancji z wody, aby można było wykorzystać ją jako wodę pitną.
Odwarstwienie paznokcia
Stan, w którym płytka paznokcia oddziela się od skóry znajdującej się pod nią.
Odwiert pionowy
Głęboki otwór wykonany w gruncie, w którym umieszcza się przewody wymieniające ciepło z ziemią. W analizowanym projekcie pojedynczy odwiert ma od 200 do 500 stóp głębokości.
Oferta kwalifikacyjna
Jednoroczna oferta składana przez klub zastrzeżonemu wolnemu agentowi. Jej przyjęcie może zmienić status zawodnika przed kolejnym sezonem.
Ogniwo 21700
Format cylindrycznych ogniw litowo jonowych stosowanych w pakietach akumulatorów. W projekcie V Engineering wykorzystano ogniwa zgodne ze specyfikacjami FIA Formula E.
Ogniwo paliwowe
Urządzenie, które wytwarza energię elektryczną z reakcji wodoru z tlenem. W samochodzie zasila silniki elektryczne, a produktem ubocznym jest woda.
Ograniczenie metodologiczne
Cecha sposobu zbierania i interpretowania danych, która może wpływać na ich porównywalność lub zakres. W tym przypadku jedna osoba może zostać ujęta w statystykach więcej niż raz.
Ograniczenie wolności
Kara niepolegająca na pobycie w więzieniu, lecz wiążąca się z określonymi obowiązkami. W tej sprawie obejmuje nieodpłatną pracę na cele społeczne.
Ogranicznik prędkości maksymalnej
Elektroniczne ograniczenie, które nie pozwala samochodowi przekroczyć określonej prędkości.
Ogólna teoria względności
Teoria Alberta Einsteina, według której grawitacja wynika z zakrzywienia czasoprzestrzeni przez materię i energię.
Ogólne rozporządzenie o ochronie danych (RODO)
Unijne przepisy określające zasady przetwarzania i ochrony danych osobowych, w tym informacji pozwalających zidentyfikować osobę.
Okno czasowe
Wyznaczony przedział czasu, w którym użytkownik może wykonać określoną czynność w systemie. W artykule obejmuje 15 minut od publikacji komentarza.
Okręg wyborczy
Wyodrębniony obszar, z którego wybierany jest przedstawiciel do określonego organu.
Okręt prototypowy
Pierwsza jednostka opracowywana w ramach nowej klasy okrętów, na której sprawdza się konstrukcję, technologie i proces produkcji.
Ominięcie uwierzytelniania
Błąd pozwalający uzyskać dostęp bez prawidłowego potwierdzenia tożsamości użytkownika.
Opcja przedłużenia umowy
Postanowienie kontraktowe pozwalające uprawnionej stronie przedłużyć umowę o określony czas.
Opcje deweloperskie
Ukryte ustawienia systemu Android przeznaczone głównie do testowania i zaawansowanej konfiguracji. Dostęp do nich odblokowuje się przez wielokrotne stuknięcie numeru kompilacji.
OpenGL
Standard i interfejs programistyczny używany przez aplikacje do renderowania grafiki 2D i 3D.
OpenID Connect (OIDC)
Standard używany do przekazywania informacji o tożsamości między usługami. W tym przypadku dostawca CI/CD wystawia token sprawdzany przez rejestr npm.
Opieka podstawowa
Pierwszy poziom kontaktu pacjenta z systemem ochrony zdrowia, obejmujący między innymi podstawową diagnostykę, leczenie i profilaktykę.
Oponiak
Oponiak to guz rozwijający się z opon otaczających mózg lub rdzeń kręgowy. Około 90 procent tych guzów ma łagodny charakter.
Opony medium
Ogumienie o pośredniej charakterystyce między mieszanką miękką a twardą.
Opony slick
Gładkie opony przeznaczone do jazdy po suchym torze. Nie mają bieżnika odprowadzającego wodę.
Opory aerodynamiczne
Siły powietrza, które przeciwstawiają się ruchowi samochodu i mogą ograniczać jego prędkość maksymalną.
Oprawa mystery setting
Technika osadzania kamieni, w której metalowe elementy mocujące są ukryte, dzięki czemu powierzchnia biżuterii wygląda jak jednolita kompozycja kamieni.
Optyka współpakietowa
Podejście, w którym elementy optyczne są umieszczane bezpośrednio przy układzie obliczeniowym, aby dane mogły być przesyłane jako impulsy światła.
Opóźnienie komunikacyjne
Zwłoka w wymianie informacji między załogą a zespołem naziemnym, istotna przy symulowaniu dużych odległości kosmicznych.
Opłata produktowa
Opłata ponoszona przez producenta pozostającego poza systemem kaucyjnym, naliczana od masy opakowań.
Orbita okołoziemska (LEO)
Orbita położona stosunkowo blisko Ziemi. Konstelacje LEO wykorzystują wiele satelitów, które przemieszczają się względem powierzchni planety.
Order Orła Białego
Najwyższe polskie odznaczenie państwowe, przyznawane za szczególne zasługi dla Rzeczypospolitej Polskiej. Jego nadanie ma znaczenie formalne i symboliczne.
Organizacja ds. Zakazu Broni Chemicznej
Międzynarodowa organizacja monitorująca przestrzeganie zakazu broni chemicznej i weryfikująca jej niszczenie.
Orzeczenie deklaratoryjne
Formalna decyzja regulatora wyjaśniająca, jak należy zastosować przepisy do konkretnej sytuacji.
Oscylacja Południowa El Niño (ENSO)
Naturalny cykl zmian w atmosferze i oceanie tropikalnego Pacyfiku. Obejmuje między innymi cieplejszą fazę El Niño oraz chłodniejszą fazę La Niña.
Oscylacja dekadowa Pacyfiku
Wielodekadowy wzorzec zmian temperatury powierzchni wód Pacyfiku, wpływający na położenie prądu strumieniowego i opady.
Oscylacje neutrin
Zmiana rodzaju neutrina podczas jego podróży. W materiale opisano ją jako przechodzenie cząstki z jednego smaku w inny.
Oscylacje theta
Powtarzalne zmiany aktywności mózgu w zakresie częstotliwości od 3 do 8 Hz.
Otwarta nauka
Model prowadzenia badań, w którym dane, metody lub wyniki są udostępniane szerszej społeczności, aby ułatwić współpracę i weryfikację.
Otwarty świat
Model budowy gry, w którym gracz może swobodnie poruszać się po rozległym obszarze i wykonywać zadania w mniej liniowej kolejności.
Otyłość brzuszna
Nadmierne nagromadzenie tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha, oceniane między innymi na podstawie obwodu talii.