Słownik redakcyjny
Definicje i pojęcia
Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.
- Liczba haseł
- 7068
- Widoczny zakres
- 1171-1260
Indeks alfabetyczny
O
3 haseł
Ozon przygruntowy
Ozon powstający w niższych warstwach atmosfery w wyniku reakcji zanieczyszczeń pod wpływem światła. Jest składnikiem smogu i może podrażniać płuca.
Oś podwzgórze, przysadka, nadnercza
Układ współpracujących struktur organizmu, który koordynuje reakcję na stres i wpływa na wydzielanie kortyzolu.
Oświadczenie o poddaniu się egzekucji
Notarialne oświadczenie, w którym najemca zobowiązuje się do opróżnienia i wydania mieszkania po zakończeniu umowy na warunkach przewidzianych dla najmu okazjonalnego.
P
87 haseł
P-fenetydyna
Zanieczyszczenie związane z etoksychiną. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności wskazywał, że może powodować mutacje w materiale genetycznym.
P-share
Opłata lub udział wejściowy związany z dołączeniem do angielskiej Premiership. Zapewnia część centralnych przychodów i prawa głosu, a także wiąże się z obowiązkiem finansowania programu kobiecego.
PABS
Proponowany system określający, jak państwa mają udostępniać próbki i dane o patogenach oraz jak dzielić korzyści z produktów opracowanych na ich podstawie.
PAC-3
PAC-3 to rodzina pocisków przeznaczonych do wykorzystania w systemie obrony powietrznej Patriot.
PAM
PAM to zarządzanie uprzywilejowanym dostępem, czyli kontrola szczególnie szerokich uprawnień w systemach.
PBX
PBX to system służący do obsługi firmowej telefonii i połączeń wewnętrznych.
PC VR
Model wirtualnej rzeczywistości, w którym gry są uruchamiane na komputerze i trafiają do headsetu przewodowo albo bezprzewodowo.
PCI Express
Standard komunikacji procesora z wybranymi podzespołami, między innymi kartami graficznymi i dyskami SSD. Nowsze generacje oferują większą przepustowość.
PCIe
Standard magistrali komunikacyjnej używanej do łączenia procesora z wybranymi urządzeniami komputera.
PCL
PCL to więzadło krzyżowe tylne w stawie kolanowym. Uraz tego więzadła może ograniczać możliwość gry zawodnika.
PCM
Popularny sposób cyfrowego zapisu dźwięku, w którym analogowy sygnał jest próbkowany i zapisywany jako wartości liczbowe.
PD-1
Białko uczestniczące w hamowaniu aktywności komórek układu odpornościowego. Zablokowanie tego mechanizmu jest jednym ze sposobów działania leku Keytruda.
PDT
Pacific Daylight Time, czyli pacyficzny czas letni używany między innymi na zachodnim wybrzeżu Ameryki Północnej. Strefa PDT odpowiada czasowi UTC−7.
PET
PET to rodzaj tworzywa sztucznego często wykorzystywanego do produkcji butelek na napoje.
PFAS
PFAS to szeroka grupa trwałych związków chemicznych zawierających struktury perfluoroalkilowe lub polifluoroalkilowe. Mogą długo utrzymywać się w środowisku i organizmach.
PHEV
Hybryda plug in, czyli samochód z silnikiem spalinowym i akumulatorem, który można ładować z zewnętrznego źródła.
PHQ-9
Ustandaryzowany kwestionariusz służący do oceny nasilenia objawów depresji.
PIKfyve
PIKfyve to enzym uczestniczący w prawidłowym działaniu wewnętrznego systemu rozkładu i recyklingu składników komórek siatkówki.
PKINIT
Mechanizm Kerberosa wykorzystujący certyfikat do początkowego uwierzytelnienia. W opisanym przypadku pozwolił użyć certyfikatu konta kontrolera domeny do uzyskania biletu Kerberosa.
PLN
PLN to międzynarodowy kod walutowy polskiego złotego. W artykule oznacza kwotę wyrażoną w tej walucie.
PMI
Wskaźnik aktywności gospodarczej w sektorze usług lub przemyśle, oparty na badaniach przedsiębiorstw. Wyższy odczyt sygnalizuje silniejszą aktywność.
POM
Tworzywo techniczne użyte do wykonania nowej grafitowej końcówki.
PPS
PPS to jednostka uwzględniająca różnice w poziomie cen i sile nabywczej między państwami. Pozwala lepiej porównywać realne obciążenie gospodarstw domowych.
PSA
PSA to badanie krwi wykorzystywane jako jeden z punktów wyjścia w ocenie ryzyka raka prostaty. Sam wynik nie jest prostym testem pozytywnym lub negatywnym.
PSI
Jednostka ciśnienia stosowana głównie w krajach anglosaskich; oznacza funt siły na cal kwadratowy.
PSR
Zasady finansowe Premier League dotyczące między innymi poziomu strat i stabilności finansowej klubów.
PSSR
Technologia rekonstrukcji obrazu stosowana na PlayStation 5 Pro. W Crimson Moon ma pomóc uzyskać ostrzejszy obraz podczas eksploracji i walki.
PUE (Power Usage Effectiveness)
Wskaźnik efektywności energetycznej centrum danych. Pokazuje, ile energii zużywa cała infrastruktura w stosunku do energii dostarczonej bezpośrednio do urządzeń IT.
PUP
Status physically unable to perform, stosowany wobec zawodników, którzy z powodu urazu nie mogą rozpocząć treningów na boisku.
Paczkolata
Jednostka opisująca łączną ekspozycję na palenie papierosów. Oblicza się ją, mnożąc liczbę paczek wypalanych dziennie przez liczbę lat palenia.
Padaczka płata skroniowego przyśrodkowego
Postać padaczki związana z obszarami przyśrodkowej części płata skroniowego, w tym z hipokampem, mogąca powodować napady i problemy poznawcze.
Pakiet częściowy
Zestaw plików zmienionych między konkretną wersją początkową a docelową.
Pakiet modernizacyjny
Zestaw nowych części przygotowanych po to, by poprawić osiągi samochodu wyścigowego. Po montażu wymaga dostosowania ustawień auta.
Pakiet pełny
Komplet plików nowej wersji WordPressa, używany między innymi przy przejściu między niektórymi gałęziami wydań.
Pakt o migracji i azylu
Zestaw 10 unijnych aktów prawnych regulujących zarządzanie migracją i wspólny system azylowy w UE.
Paleogen
Okres geologiczny następujący po wymieraniu dinozaurów, w którym ssaki intensywnie się różnicowały.
Pamięć ECC
Pamięć z mechanizmem wykrywania i korygowania wybranych błędów danych, stosowana między innymi w sprzęcie profesjonalnym.
Pamięć GDDR7
GDDR7 to generacja pamięci używanej w kartach graficznych. W RTX 5090 zastosowano 32 GB tej pamięci.
Pamięć HBM
Pamięć o wysokiej przepustowości, budowana z wielu połączonych pionowo warstw DRAM. Stosuje się ją między innymi obok układów logicznych w akceleratorach AI.
Pamięć zatwierdzona
Zasób pamięci zarezerwowany przez system i aplikacje. Może być obsługiwany przez fizyczny RAM oraz wolniejsze miejsce na dysku.
Para wodna
Para wodna to woda w stanie gazowym, obecna w atmosferze. Może być transportowana przez wiatr, a po skropleniu uczestniczy w tworzeniu chmur i opadów.
Parcoursup
Francuska platforma wykorzystywana w procesie rekrutacji na studia. Organizacje uczniowskie i studenckie krytykują ją jako nieprzejrzystą i pogłębiającą nierówności.
Parkour
Styl poruszania się wykorzystujący skoki, wspinanie i płynne pokonywanie przeszkód.
Parowanie
Parowanie usuwa wodę z gleby, rzek i zbiorników do atmosfery. Wyższa temperatura może ten proces przyspieszać.
Partner logistyczny
Zewnętrzna firma zajmująca się przechowywaniem, obsługą lub dostarczaniem przesyłek w imieniu sprzedawcy.
Pas Kuipera
Lodowy obszar znajdujący się poza orbitą Neptuna, w którym krąży wiele odległych małych ciał Układu Słonecznego.
Pas Orinoko
Region Wenezueli, w którym znajdują się znaczne zasoby ropy naftowej.
Pas Van Allena
Obszar wokół Ziemi, w którym pole magnetyczne planety zatrzymuje wysokoenergetyczne naładowane cząstki.
Pasmo Ka
Zakres częstotliwości radiowych wykorzystywany między innymi w komunikacji satelitarnej. Może służyć do przesyłania dużych ilości danych.
Passkey
Passkey to poświadczenie używane do logowania bez wpisywania hasła. Opiera się na parze kluczy kryptograficznych, z których prywatny pozostaje pod kontrolą urządzenia lub menedżera poświadczeń.
Password spraying
Technika prób logowania wykorzystująca niewielką liczbę często używanych haseł wobec wielu kont, aby ograniczyć ryzyko blokady pojedynczego konta.
Pasywa
W bilansie źródła finansowania aktywów, obejmujące między innymi zobowiązania wobec wierzycieli oraz kapitał własny.
Paszport AI
Dokument zawierający informacje o działaniu, bezpieczeństwie i przydatności narzędzia AI do zastosowań klinicznych.
Patch
Zestaw zmian proponowanych do włączenia do kodu projektu. W jądrze Linuksa patche są oceniane przez opiekunów odpowiednich podsystemów.
Patch Tuesday
Comiesięczny termin publikacji poprawek bezpieczeństwa przez Microsoft, przypadający na drugi wtorek miesiąca.
Państwowa Inspekcja Pracy
Państwowy organ nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy.
Państwowość
Status państwa jako podmiotu prawa międzynarodowego, niezależny od tego, czy zachowało ono całe swoje fizyczne terytorium.
Państwowy dług publiczny
Zobowiązania sektora publicznego mierzone według krajowych zasad, przedstawiane między innymi w relacji do PKB.
Penicyliny
Penicyliny to grupa antybiotyków, do której należy między innymi amoksycylina.
Peptyd miedziowy
Krótki związek zbudowany z aminokwasów, występujący w połączeniu z miedzią i badany między innymi pod kątem wpływu na skórę.
Performance capture
Technika rejestrowania ruchów i gry aktora, które następnie służą do stworzenia cyfrowej postaci.
Perseidy
Rój meteorów obserwowany, gdy Ziemia przechodzi przez ślady odłamków pozostawionych przez asteroidy lub komety.
Perspektywa finansowa
Wieloletni okres planowania wydatków i dochodów Unii Europejskiej, obejmujący limity środków na poszczególne polityki i programy.
Perycyty
Komórki otaczające drobne naczynia krwionośne i pomagające utrzymać ich stabilność.
PhenoAge
PhenoAge to wskaźnik starzenia biologicznego oparty na wieku metrykalnym oraz dziewięciu biomarkerach krwi.
Phytophthora dieback
Wprowadzona choroba roślin związana z organizmami z rodzaju Phytophthora. W badanych lasach prowadzi do zaniku części roślinności, w tym roślin zapewniających zwierzętom osłonę.
Pierwotna dyskineza rzęsek
Rzadka choroba układu oddechowego związana z nieprawidłowym działaniem rzęsek wyściełających drogi oddechowe.
Pierwsza Poprawka do Konstytucji USA
Przepis konstytucji USA chroniący między innymi wolność słowa i wolność prasy. W materiale redakcje powołują się na te gwarancje, kwestionując ograniczanie dostępu dziennikarzy do instytucji rządowych.
Pilny stan nadciśnieniowy
Stan bardzo wysokiego ciśnienia tętniczego, który w warunkach medycznych wymaga szybkiej oceny i leczenia, aby ograniczyć ryzyko uszkodzeń narządów.
Pionowy uskok wiatru
Silne wiatry na różnych wysokościach atmosfery, które mogą osłabiać rozwijający się sztorm.
Piąta Poprawka
Piąta Poprawka do konstytucji USA obejmuje między innymi ochronę przed przymusowym składaniem zeznań, które mogłyby obciążyć osobę w sprawie karnej. Skorzystanie z tego prawa nie oznacza samo w sobie przyznania się do winy.
Placebo
Preparat lub postępowanie pozbawione badanego składnika aktywnego, stosowane jako punkt odniesienia w badaniach.
Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej
Dokument programowy określający sposób wdrażania wsparcia Wspólnej Polityki Rolnej w danym państwie. Wyznacza między innymi rodzaje działań, warunki pomocy i zasady finansowania.
Plan ogólny gminy
Dokument planistyczny określający ogólne zasady zagospodarowania przestrzennego całej gminy. Stanowi ramę dla bardziej szczegółowych ustaleń planistycznych i decyzji dotyczących zabudowy.
Planowanie wzrokowo-przestrzenne
Zdolność do organizowania kształtów i linii w przestrzeni zgodnie z wcześniej przyjętym układem.
Platforma TNGA-K
Platforma konstrukcyjna Toyoty wykorzystywana jako baza dla opisywanych SUV-ów.
Platforma chmurowa
Platforma chmurowa umożliwia przechowywanie, przetwarzanie i analizowanie danych na infrastrukturze dostępnej przez internet.
Platforma modułowa dla samochodów elektrycznych
Architektura konstrukcyjna wykorzystywana do budowy wielu modeli samochodów elektrycznych. Jej rozwinięta wersja ma trafić do nowego ID. Tiguana.
Playtest
Testowa wersja gry udostępniana graczom przed premierą w celu sprawdzenia rozgrywki i zebrania opinii.
Plejstocen
Epoka geologiczna, podczas której żył Miracinonyx trumani. Obejmowała okres od około 2,6 miliona do 11,7 tysiąca lat temu.
Plenum Komitetu Centralnego
Posiedzenie plenarne Komitetu Centralnego partii. W chińskim systemie politycznym takie spotkania służą omawianiu najważniejszych kierunków działania władz.
Plik INI
Plik konfiguracyjny używany do przechowywania ustawień programu lub modyfikacji.
Pliki cookie
Dane zapisywane przez stronę internetową w przeglądarce użytkownika, które mogą wspierać działanie serwisu lub zapamiętywać wybrane informacje.
Plug and play
Rozwiązanie zaprojektowane tak, aby można je było zamontować i uruchomić bez rozbudowanej przeróbki instalacji samochodu.
Pobór wody
Pobór wody oznacza zabieranie jej z rzek, jezior lub zasobów podziemnych na potrzeby rolnictwa, przemysłu albo zaopatrzenia ludności.
Podanie dalekiego zasięgu
Podanie kierowane co najmniej kilkanaście jardów za linię wznowienia akcji. W analizowanym materiale granicą dla statystyk było 15 jardów w powietrzu.
Podatek liniowy
Forma opodatkowania dochodu przedsiębiorcy stałą stawką, niezależną od wysokości dochodu.