Wokół Parku Narodowego Bwindi w Ugandzie mieszkańcy sadzą drzewa, aby ograniczyć presję na las zamieszkany przez goryle górskie. Na terenach położonych przy granicy parku rosną gatunki wykorzystywane jako źródło opału, lekarstw, drewna i materiałów do rękodzieła. Założenie programu jest proste: jeśli lokalne społeczności mogą pozyskiwać potrzebne zasoby poza parkiem, mają mniej powodów, by wycinać drzewa w jego obrębie.
Więcej goryli, ale nie więcej lasu
Bwindi jest domem dla około 450 goryli górskich, czyli blisko połowy pozostałej na świecie populacji tego podgatunku. Według badania z 2018 roku globalna liczebność goryli górskich przekraczała 1000 osobników. Był to wyraźny wzrost w porównaniu z okresem, gdy podgatunek znajdował się na granicy wyginięcia. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody klasyfikuje go obecnie jako gatunek zagrożony wyginięciem, a nie krytycznie zagrożony, jak wcześniej.
Ochrona lasu z udziałem społeczności
Christina Katushabe, założycielka organizacji Change a Life Bwindi, zwraca uwagę, że liczba goryli rośnie, podczas gdy ich leśne siedlisko nie zwiększa się. Organizacja dostarcza sadzonki, pomaga odtwarzać zdegradowane tereny i wspiera różnorodność biologiczną. W wyborze gatunków uczestniczą członkowie rdzennej społeczności Batwa, którzy wskazują rośliny przydatne w medycynie, gospodarstwie domowym i rzemiośle. Sadzonki, w tym drzewa lecznicze, przekazuje także Uganda Wildlife Authority. Dzięki temu mieszkańcy mogą pozyskiwać potrzebne zasoby w swoich społecznościach, bez ingerowania w siedlisko goryli.
Program obejmuje również pobliskie szkoły. Uczniowie sadzą drzewa, z których w przyszłości będą mogły korzystać ich rodziny. Ochronie lasu sprzyja także turystyka. Odwiedzający tropią przyzwyczajone do obecności ludzi rodziny goryli, a wycieczki generują miejsca pracy i dochody dla okolicznych społeczności. Mieszkańcy sprzedają również lokalnie wykonywane rękodzieło. Sadzenie drzew było częścią działań społecznych zorganizowanych z okazji Światowego Dnia Goryla, obchodzonego co roku 24 września.