Kodeks Azcatitlan, rzadki rękopis dotyczący historii i cywilizacji Azteków, jest prezentowany w Muzeum Narodowym Antropologii w Meksyku. Dokument został wypożyczony przez Bibliotekę Narodową Francji w ramach obchodów dwusetnej rocznicy stosunków dyplomatycznych między Francją a Meksykiem. To pierwszy powrót kodeksu do Meksyku od 1840 roku. Wystawa potrwa do 6 grudnia.
Kodeks powstał między końcem XVI a początkiem XVII wieku i obejmuje 20 kart. Łączy mezoamerykańskie tradycje zapisu obrazowego z elementami europejskiego pisma. Przedstawia migrację ludu Mexica z Aztlánu do założenia Meksyku-Tenochtitlánu, następstwo władców oraz najważniejsze wydarzenia z okresu ich rządów. Opisuje także przybycie Hiszpanów, podbój i ewangelizację. Według Baltazara Brito Guadarammy, dyrektora Narodowej Biblioteki Antropologii i Historii, dokument pozostaje ważnym źródłem wiedzy o historii Azteków, mimo że powstał stosunkowo późno.
W ramach tej samej wymiany Meksyk przekazał Bibliotece Narodowej Francji kodeks Boturiniego. Oba dokumenty mają wrócić do państw, które obecnie je przechowują, do końca roku. Meksykańskie władze nie planują jednak zgłaszać roszczeń wobec kodeksu Azcatitlan w czasie jego wystawy w stolicy kraju. Rękopis przez wieki zmieniał właścicieli. Za jego pierwszego posiadacza uznaje się Fernanda de Alvę Ixtlilxóchitla, potomka władcy Texcoco Nezahualcóyotla. Później dokument trafił do uczonego Carlosa de Sigüenzy y Góngory, a następnie do kolekcji przejętej przez władze wicekrólestwa Nowej Hiszpanii. W 1830 roku został sprzedany Josephowi Aubinowi, który w 1840 roku wysłał go do Paryża. Ostatecznie kodeks trafił do francuskiego kolekcjonera Eugène'a Goupila, a wdowa po nim przekazała go Bibliotece Narodowej Francji w 1896 roku.
Meksyk uważa, że ze względu na znaczenie dokumentu dla historii rdzennych mieszkańców kraju ma prawo do jego odzyskania. W 2025 roku, po wizycie prezydenta Francji Emmanuela Macrona, prezydentka Meksyku Claudia Sheinbaum wskazała repatriację kodeksów znajdujących się we Francji jako jeden z priorytetów rządu. Wcześniej Meksyk odzyskał trzy kodeksy z XVI wieku, a w 2023 roku Hiszpania zwróciła fragment kodeksu. Podczas otwarcia wystawy meksykański sekretarz spraw zagranicznych Roberto Velasco podkreślił, że kodeksy nie powinny być postrzegane wyłącznie jako własność instytucji, lecz jako dziedzictwo ludzi i kolejnych pokoleń.
Słownik artykułu
Krótkie objaśnienia terminów występujących w tekście. Każde hasło prowadzi do szerszej definicji i przykładów użycia.
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!