Źródło: unsplash.com/photos/Pqtgc5osS9I
W Barcelonie rozpoczęto wypuszczanie samców komarów zakażonych bakterią Wolbachia. Do miasta trafiło już ponad pół miliona takich owadów. Gdy zakażone samce kopulują z samicami, jaja nie powinny się wylęgać, co ma ograniczyć liczebność komarów i zmniejszyć ryzyko zakażeń przenoszonych przez te owady, w tym dengi. To pierwszy wielkoskalowy program tego rodzaju w Europie.
Program dotyczy przede wszystkim komara tygrysiego, czyli Aedes albopictus. Ten aktywny w ciągu dnia owad ma charakterystyczne paskowane nogi i dobrze przystosował się do życia w środowisku zdominowanym przez ludzi. Potrafi rozmnażać się nawet w niewielkich ilościach wody, na przykład w deszczówce zgromadzonej w porzuconych przedmiotach. Utrudnia to stosowanie klasycznych metod, takich jak dodawanie środków owadobójczych do dużych zbiorników wodnych. Aedes albopictus może przenosić między innymi dengę i chikungunyę. Gatunek jest już zadomowiony w 16 europejskich państwach, w tym w Hiszpanii, a liczba zachorowań na te choroby osiąga rekordowe poziomy. Na rozprzestrzenianie się inwazyjnych komarów wpływa także ocieplanie klimatu.
Słownik artykułu
Krótkie objaśnienia terminów występujących w tekście. Każde hasło prowadzi do szerszej definicji i przykładów użycia.
Program wykorzystuje odmianę techniki niezgodnych owadów. Wiele samic owadów kopuluje tylko raz, dlatego kontakt z bezpłodnym samcem może sprawić, że nie wyda ona potomstwa. W klasycznej sterylnej technice owadów samce poddaje się działaniu promieniowania. Taki zabieg może jednak skracać ich życie i zmniejszać prawdopodobieństwo skutecznego rozmnażania. W Barcelonie zastosowano inne rozwiązanie. Wolbachia jest pasożytniczą bakterią przekazywaną w jajach. Jednym z jej skutków jest uniemożliwianie zakażonym samcom zapłodnienia samic, które nie mają bakterii albo są zakażone innym jej szczepem. Samce są więc funkcjonalnie bezpłodne w kontakcie z określonymi samicami, choć nadal mogą skutecznie konkurować o kopulację.
Wcześniejsze, niewielkie testy przeprowadzone w Rzymie miały zmniejszyć liczbę jaj zdolnych do rozwoju o niemal 90 procent, według firm prowadzących program. W Barcelonie co tydzień produkowanych jest około 80 000 samców, które następnie są transportowane z Miami do Hiszpanii. Za finansowanie działań odpowiadają Rentokil i projekt Debug. Organizatorzy stosują automatyczne rozdzielanie samców i samic wspierane przez rozpoznawanie obrazów z użyciem sztucznej inteligencji, ponieważ przypadkowe wypuszczenie płodnych samic mogłoby doprowadzić do lokalnego rozprzestrzenienia Wolbachii i osłabić działanie metody.
Nie podano jeszcze, jaki odsetek samic może trafiać do transportów i miejsc wypuszczania. Organizatorzy chcą zebrać te dane podczas barcelońskich prób. Hodowane komary należą jednak do tego samego szczepu co owady już obecne w Hiszpanii, dlatego nawet ewentualne przeżycie i rozmnożenie części samic nie powinno wprowadzić do środowiska innej odmiany komara. Samo rozprzestrzenienie Wolbachii mogłoby osłabić efekt niezgodności, ale zakażone nią komary mogą być jednocześnie mniej podatne na przenoszenie niektórych infekcji. Wykorzystanie innego szczepu bakterii może przywrócić skuteczność metody.
Podobny program działa w wybranych częściach Singapuru, gdzie wypuszczano zakażone samce Aedes aegypti, pozostawiając inne obszary bez takiej interwencji. Badanie opisane wcześniej w tym roku wskazało na zmniejszenie liczby przypadków dengi o 70 procent. Część osób z obszarów objętych programem mogła jednak zarazić się poza nimi, więc pełne pokrycie miasta potencjalnie dawałoby większą ochronę. Wynik z Singapuru nie przesądza jeszcze o skuteczności programu w Barcelonie. Kontrola chorób przenoszonych przez komary wymaga łączenia różnych metod, a sama Wolbachia nie jest uniwersalnym rozwiązaniem. Projekt Debug stara się także o zgody na wypuszczanie komarów na Florydzie i w Kalifornii, podczas gdy inne zespoły rozwijają technologie genetyczne mające ograniczać populacje komarów albo blokować przenoszenie infekcji.
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!
