Zespół naukowców opisał Erhaia dijiang, nowy gatunek bezokiego słodkowodnego ślimaka jaskiniowego. Zwierzę znaleziono w jaskini w dzielnicy Hongta, należącej do miasta Yuxi w prowincji Junnan w południowo zachodnich Chinach. To pierwszy odnotowany w Chinach ślimak tego typu. Gatunek jest również najwyżej występującym przedstawicielem rodziny Erhaiidae wśród znanych ślimaków żyjących w jaskiniach. Opis ukazał się w czasopiśmie Subterranean Biology.
Ślimak przystosowany do całkowitej ciemności
Erhaia dijiang jest prawdziwym troglobiontem jaskiniowym. Jego struktury oczne całkowicie zanikły, a ciało jest delikatne i pozbawione pigmentu. Ma smukłe czułki oraz niewielką, stożkowatą i silnie przejrzystą muszlę. Takie cechy są związane z życiem w środowisku, do którego światło dociera w bardzo ograniczonym stopniu. W obserwacjach laboratoryjnych ślimaki wyraźnie go unikały. Aktywnie szukały ciemnych szczelin pod kamieniami, aby się w nich ukryć.
Nazwa gatunkowa dijiang nawiązuje do Di Jianga, górskiego boga opiekuńczego z chińskiej mitologii. W klasycznym tekście Shanhaijing, znanym po polsku jako Księga gór i mórz, opisano go jako pozbawioną twarzy bestię. Naukowcy uznali to nawiązanie za odpowiednie dla zwierzęcia, które również nie ma oczu i prowadzi skryty tryb życia w podziemnej wodzie.
Siedlisko na wysokości ponad dwóch tysięcy metrów
Jaskinia, w której znaleziono ślimaka, znajduje się na wysokości 2062 metrów nad poziomem morza. To nowy rekord wysokości występowania wśród wszystkich znanych jaskiniowych ślimaków z rodziny Erhaiidae. Odkrycie dostarcza przykładu, że słodkowodne ślimaki jaskiniowe mogą przetrwać także w podziemnych wodach położonych powyżej 2000 metrów. Nie oznacza to jednak, że podobne warunki są typowe dla całej rodziny, ponieważ wiedza o podziemnych mięczakach słodkowodnych w Chinach pozostaje ograniczona.
- Ślimaki przebywają w podwodnym żwirze i rozdrobnionym kamieniu, na głębokości mniejszej niż jeden metr.
- Temperatura wody w jaskini utrzymuje się w przybliżeniu na poziomie 20 stopni Celsjusza.
- W porze deszczowej szybki przepływ wody może sporadycznie wypłukiwać niewielką liczbę osobników przez ujście jaskini.
- W laboratorium zwierzęta żywiły się okrzemkami rosnącymi na powierzchni skał oraz dostarczanym pokarmem dla ryb.
Niewielka liczba zaobserwowanych osobników
Erhaia dijiang wydaje się ściśle związany z odkrytą jaskinią. Badacze nie znajdowali go w pobliskich strumieniach powierzchniowych, a obserwowane osobniki pozostawały w odległości nie większej niż dwa metry od wejścia do jaskini. Takie ograniczenie zasięgu może zwiększać wrażliwość gatunku na zmiany warunków w konkretnym siedlisku. Jednocześnie obserwacje pokazują, że okresowe wezbrania nie przenoszą całej populacji do środowiska powierzchniowego. Przepływ wody wypłukuje tylko niewielką liczbę ślimaków.
Podczas pierwszego rozpoznania terenowego, przeprowadzonego w sierpniu 2025 roku, naukowcy znaleźli zaledwie trzy żywe dorosłe osobniki oraz jedną pustą muszlę. Nie zaobserwowano młodych ślimaków. Autorzy badania oceniają perspektywy przetrwania nowego gatunku jako niepokojące i apelują o szeroko zakrojone badania chińskich jaskiń. Ich zdaniem potrzebne jest także szybkie opracowanie działań ochronnych dla tych podatnych na zagrożenia, endemicznych mięczaków. Publikacja zespołu Yue-Minga He i współpracowników ukazała się w 2026 roku, a jej identyfikator DOI to 10.3897/subtbiol.56.188075.