Zdjęcie: © Vitali Adutskevich / Unsplash
Źródło: unsplash.com/photos/67s3x_fx7B4
Rosja jest w zasadzie gotowa wznowić rozmowy ze Stanami Zjednoczonymi i Ukrainą w sprawie zakończenia wojny, przekazał Jurij Uszakow, czołowy doradca prezydenta Władimira Putina. Jego deklaracja padła po spotkaniu Putina ze specjalnym wysłannikiem prezydenta USA Donalda Trumpa, Stevem Witkoffem, w Petersburgu. Rozmowa trwała około trzech godzin. Według Uszakowa kolejna runda negocjacji mogłaby odbyć się w przyszłym miesiącu, a jako możliwe miejsce wskazano Abu Zabi, stolicę Zjednoczonych Emiratów Arabskich.
Ukraina i jej europejscy sojusznicy od pewnego czasu naciskają na Moskwę, aby niezwłocznie wróciła do rozmów zawieszonych w lutym. Rosja przez wiele miesięcy odmawiała podjęcia negocjacji, ponieważ uważała, że sytuacja na froncie działa na jej korzyść. Ukraina zmaga się między innymi z niedoborem pocisków przechwytujących potrzebnych do obrony przed rosyjskimi atakami rakietowymi. Uszakow powtórzył stanowisko Putina, zgodnie z którym rosyjskie wojska posuwają się naprzód na całej długości rozległego frontu i mają strategiczną inicjatywę.
Twierdzenie o rosyjskiej przewadze jest kwestionowane przez Ukrainę oraz jej europejskich partnerów. Ich ocena sytuacji wskazuje raczej na faktyczny zastój na froncie niż na jednoznaczne zwycięstwo którejkolwiek ze stron. Rosyjskie władze obarczyły też stronę ukraińską odpowiedzialnością za przerwanie poprzednich kontaktów, powołując się na ubiegłomiesięczne, masowe ataki na rosyjskie cele podczas wyborów w Rosji. Źródło nie podaje, jakie konkretne propozycje Witkoff przedstawił Putinowi.
Słownik artykułu
Krótkie objaśnienia terminów występujących w tekście. Każde hasło prowadzi do szerszej definicji i przykładów użycia.
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!
Amerykański urzędnik, który rozmawiał z BBC pod warunkiem zachowania anonimowości, przekazał, że Witkoff oraz Jared Kushner, zięć Trumpa i jeden z kluczowych negocjatorów, zaproponowali techniczne spotkanie przedstawicieli USA, Rosji i Ukrainy. Według tego źródła propozycja została zaakceptowana przez Ukraińców podczas rozmów w Oslo, a następnie przez Rosjan w Petersburgu. Nie przedstawiono publicznie szczegółów dotyczących składu delegacji, zakresu mandatu ani terminu takiego spotkania.
Witkoff udał się do Petersburga po rozmowach z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim oraz przywódcami Norwegii i Finlandii w Oslo. Po tych spotkaniach Zełenski mówił o dyskusji na temat silnych gwarancji bezpieczeństwa dla Ukrainy oraz propozycji zawieszenia broni obejmującego infrastrukturę energetyczną. Uszakow ocenił te pomysły jako mało użyteczne. Jednocześnie podkreślił, że przyszłe rozmowy powinny koncentrować się na budowie systemu bezpieczeństwa dla Rosji i Ukrainy po zakończeniu konfliktu.
Spotkania w Oslo i Petersburgu, które Witkoff określił jako konstruktywne, odbyły się w czasie narastających napięć między Kijowem a Waszyngtonem. Trump twierdził, że Ukraina powinna mieć nowego prezydenta, a ostatnio mówił o potrzebie wyznaczenia kogoś innego do prowadzenia negocjacji w imieniu Ukrainy. Prezydent USA obwiniał także ukraińskie ataki na rosyjskie rafinerie o wzrost cen paliw, który według źródła nastąpił od początku prowadzonej przez USA wojny z Iranem.
Trump spotkał się z krytyką części Demokratów i Republikanów po zniesieniu sankcji wobec Rosji, co pozwoliło jej uwolnić duże ilości oleju napędowego na rynek amerykański i światowy. Stało się to zaledwie kilka tygodni po podpisaniu przez prezydenta USA ustawy przewidującej nowe sankcje i cła wobec państw importujących rosyjską ropę i gaz. Zełenski oraz europejscy sojusznicy Ukrainy skrytykowali tę decyzję.
W ubiegłym tygodniu Kijów oskarżył Waszyngton o wstrzymanie kluczowych danych wywiadowczych, które miały ostrzegać przed nadlatującymi rosyjskimi pociskami balistycznymi. Ukraina twierdziła, że doprowadziło to do śmierci wielu cywilów. Sekretarz stanu USA Marco Rubio odrzucił te zarzuty jako skandaliczne. Po rozmowach w Oslo Zełenski powiedział jednak, że wymiana danych wywiadowczych z USA znów działa.
Ukraińskie wojsko skarżyło się również na ograniczenia prędkości w należącej do Elona Muska sieci satelitarnego internetu Starlink. Według strony ukraińskiej zmniejszyło to zdolność wykorzystywania dronów do ataków na Rosję. Amerykańscy urzędnicy zaprzeczyli, aby polecili takie spowolnienie. Ponadpartyjna grupa senatorów USA wezwała do pilnego zbadania sprawy. Spory te mają znaczenie dla rozmów, ponieważ dotyczą zarówno bieżącej zdolności Ukrainy do obrony, jak i poziomu zaufania między Kijowem a Waszyngtonem.
Przed rozpoczęciem rozmów w Petersburgu Rosja uwolniła 74 letniego obywatela USA Stephena Hubbarda, który spędził w więzieniu prawie siedem lat. Mężczyzna został skazany za zarzut walki po stronie Ukrainy. Trump poinformował, że Hubbard jest w drodze do domu, a do jego uwolnienia nie była potrzebna wymiana. Witkoff nazwał Putina humanitarystą za zgodę na zwolnienie Amerykanina. Wiceprezydent USA JD Vance odpowiedział, że popiera fakt, iż wysłannik powiedział coś dobrego o osobie, która uwolniła amerykańskiego więźnia. Zaznaczył przy tym, że zadaniem dyplomaty jest doprowadzenie do rezultatu, a nie publiczna ocena wszystkich działań rozmówcy. Uwolnienie Hubbarda było osobnym wydarzeniem, ale nastąpiło bezpośrednio przed spotkaniem, które może otworzyć drogę do kolejnych kontaktów między Rosją, Ukrainą i USA.