NI

Słownik redakcyjny

Definicje i pojęcia

Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.

Liczba haseł
5882
Widoczny zakres
2341-2430

Indeks alfabetyczny

F

44 haseł

  1. format niescenariuszowy

    Format treści, w którym przebieg wydarzeń nie jest w całości oparty na z góry napisanym scenariuszu, lecz zależy między innymi od zachowania uczestników i rzeczywistych sytuacji.

  2. format wideo

    Format wideo to sposób zapisu obrazu ruchomego i związanych z nim danych, określający m.in. parametry sygnału oraz sposób przechowywania materiału.

  3. formowanie wiązki

    Formowanie wiązki to technika przetwarzania sygnałów z wielu mikrofonów, która wzmacnia dźwięki z wybranego kierunku i ogranicza inne odgłosy.

  4. formularz 10-K/A

    Amerykański raport składany przez spółkę publiczną w celu przedstawienia rocznych informacji finansowych i ich ewentualnej korekty lub uzupełnienia.

  5. formuła zaprojektuj i wybuduj

    Model realizacji inwestycji, w którym jeden wykonawca odpowiada zarówno za przygotowanie projektu, jak i za wykonanie robót budowlanych.

  6. forward-deployed

    Określenie modelu pracy, w którym inżynierowie są bezpośrednio angażowani we wdrożenie rozwiązania u konkretnego klienta i dostosowanie go do jego potrzeb.

  7. forwardowy wskaźnik cena do zysku

    Wskaźnik porównujący bieżącą cenę akcji z prognozowanym zyskiem na akcję w przyszłości. Służy do oceny, ile inwestorzy płacą za oczekiwaną jednostkę przyszłego zysku.

  8. fotonika

    Dziedzina nauki i techniki zajmująca się wytwarzaniem, przetwarzaniem, przesyłaniem i wykorzystywaniem światła oraz innych form promieniowania elektromagnetycznego.

  9. fotoreceptor

    Fotoreceptor to wyspecjalizowana komórka siatkówki, która wykrywa światło i przekształca je w sygnały przekazywane dalej do układu nerwowego.

  10. fotowoltaika

    Technologia wytwarzania energii elektrycznej z promieniowania słonecznego za pomocą ogniw fotowoltaicznych.

  11. fracht morski

    Przewóz ładunków drogą morską, zwykle realizowany przez wyspecjalizowane statki na określonych trasach i na podstawie umowy przewozu.

  12. fragmentacja przepisów

    Sytuacja, w której podobne kwestie są regulowane odmiennie przez różne jednostki administracyjne. Utrudnia to podmiotom działającym na wielu obszarach stosowanie jednolitych zasad.

  13. fragmentacja siedlisk

    Podział naturalnego środowiska na mniejsze, odizolowane części, na przykład przez drogi, linie kolejowe lub wycinkę lasów.

  14. frakcja

    Zorganizowana grupa wewnątrz partii lub innej instytucji, która skupia osoby o zbliżonych poglądach albo interesach. Frakcja może wpływać na ustalanie stanowiska całej organizacji.

  15. frakcja polityczna

    Zorganizowana grupa wewnątrz partii lub innego ugrupowania, skupiona wokół wspólnych interesów, poglądów albo lidera.

  16. framework

    Zestaw gotowych komponentów, reguł i mechanizmów ułatwiających tworzenie oprogramowania. Framework określa także sposób współdziałania poszczególnych elementów aplikacji.

  17. framework deweloperski

    Framework deweloperski to zestaw gotowych komponentów, reguł i narzędzi ułatwiających tworzenie oraz rozwijanie oprogramowania.

  18. franczyza

    W branży filmowej franczyza to rozwijana przez wiele produkcji marka lub uniwersum, obejmujące powiązane historie, postacie i prawa do ich wykorzystywania.

  19. franczyza sportowa

    W sporcie oznacza klub działający jako odrębna marka i przedsiębiorstwo, zwykle uczestniczące w zamkniętej lidze. Wycena franczyzy obejmuje między innymi jej wartość rynkową, prawa komercyjne i potencjał przychodowy.

  20. free cash flow

    Przepływy pieniężne pozostające firmie po sfinansowaniu bieżącej działalności i niezbędnych inwestycji. Dodatnia wartość oznacza, że działalność generuje nadwyżkę gotówki.

  21. fregata

    Wielozadaniowy okręt wojenny, wykorzystywany między innymi do eskortowania innych jednostek, patrolowania i ochrony szlaków morskich.

  22. frekwencja

    Wskaźnik określający, jaka część dostępnych miejsc została zajęta podczas przedstawień.

  23. frekwencja wyborcza

    Odsetek uprawnionych do głosowania, którzy oddali ważny lub oddany w wyborach głos, zależnie od przyjętej metody liczenia.

  24. front

    Front to kierunek lub obszar, na którym prowadzone są działania wojenne. Otwarcie nowego frontu oznacza rozpoczęcie walk na kolejnym obszarze konfliktu.

  25. front pożarowy

    Front pożarowy to strefa, w której aktywnie rozprzestrzenia się pożar, szczególnie na jego przedniej krawędzi.

  26. frottage

    Technika polegająca na uzyskiwaniu faktury przez pocieranie materiału ułożonego na powierzchni o określonej strukturze.

  27. fundraising

    Zorganizowane pozyskiwanie pieniędzy od osób lub instytucji, zwykle na określony cel społeczny, charytatywny albo projekt. Wykorzystuje kampanie informacyjne, wpłaty indywidualne i darowizny firm.

  28. fundusz ETF

    Fundusz ETF to instrument notowany na giełdzie, który zwykle odwzorowuje zachowanie określonego indeksu, rynku lub koszyka aktywów.

  29. fundusz anielski

    Forma wspólnego inwestowania, w której inwestorzy indywidualni przeznaczają własny kapitał na młode firmy, często oferując im także wiedzę i kontakty.

  30. fundusz hedgingowy

    Fundusz inwestycyjny stosujący elastyczne strategie, często obejmujące krótką sprzedaż, instrumenty pochodne lub finansowanie dłużne. Jego celem jest osiąganie wyników niezależnie od kierunku zmian na rynku.

  31. fundusz inwestycyjny

    Instytucja lub wyodrębniona pula kapitału, która lokuje środki w przedsiębiorstwa, projekty albo inne aktywa w celu osiągnięcia określonych celów finansowych lub strategicznych.

  32. fundusz przejęciowy

    Fundusz inwestycyjny utworzony w celu gromadzenia kapitału na zakup przedsiębiorstw, ich części lub innych aktywów. Może finansować pojedyncze przejęcia albo większą serię transakcji.

  33. fundusz płac

    Łączna pula środków przeznaczonych przez pracodawcę na wynagrodzenia pracowników w określonym okresie.

  34. fundusz sidecar

    Fundusz sidecar to dodatkowy wehikuł inwestycyjny, który lokuje kapitał równolegle z głównym funduszem w wybrane transakcje lub spółki.

  35. fundusz suwerenny

    Państwowy fundusz inwestycyjny zarządzający środkami należącymi do państwa, często pochodzącymi z rezerw walutowych, eksportu surowców lub nadwyżek budżetowych.

  36. fundusz venture capital

    Fundusz inwestycyjny, który lokuje kapitał przede wszystkim w prywatne, często młode spółki o wysokim potencjale wzrostu, oczekując zysku z rozwoju lub późniejszego wyjścia z inwestycji.

  37. fundusze Unii Europejskiej

    Środki finansowe pochodzące z budżetu Unii Europejskiej i przeznaczone na określone programy, inwestycje lub działania państw członkowskich.

  38. fundusze unijne

    Środki finansowe związane z programami i instrumentami Unii Europejskiej, przeznaczone na określone cele, np. rozwój infrastruktury. Dostęp do nich zależy od zasad danego programu i spełnienia określonych warunków.

  39. funflation

    Nieformalny termin opisujący wzrost wydatków konsumentów na rozrywkę i atrakcyjne doświadczenia. Odnosi się do sytuacji, w której takie formy spędzania czasu stają się wyraźnie droższe.

  40. funkcja interaktywna

    Funkcja usługi cyfrowej, która pozwala użytkownikowi wpływać na sposób korzystania z treści lub dostosowywać je do własnych potrzeb.

  41. funkcja natywna

    Funkcja wbudowana bezpośrednio w dany produkt lub system, a nie dostarczana jako osobna aplikacja albo zewnętrzne rozszerzenie.

  42. funkcje poznawcze

    Zdolności umysłowe związane między innymi z pamięcią, uwagą, rozumowaniem i przetwarzaniem informacji.

  43. fuzja jądrowa

    Reakcja, w której lekkie jądra atomowe łączą się w cięższe, uwalniając energię. Jest badana jako potencjalne źródło energii.

  44. fuzje i przejęcia

    Transakcje, w których przedsiębiorstwa łączą się albo jedno z nich przejmuje kontrolę nad innym. Są wykorzystywane między innymi do zwiększania skali działalności lub pozyskiwania kompetencji.

G

46 haseł

  1. galon

    Jednostka objętości używana w Stanach Zjednoczonych. Galon amerykański odpowiada około 3,785 litra.

  2. gamedev

    Sektor zajmujący się tworzeniem, wydawaniem i sprzedażą gier wideo, obejmujący m.in. studia deweloperskie, wydawców oraz podmioty wspierające produkcję.

  3. gatunek inwazyjny

    Gatunek inwazyjny to organizm przeniesiony poza naturalny zasięg, który może szybko się rozprzestrzeniać i szkodzić rodzimym gatunkom lub ich siedliskom.

  4. gatunek krytycznie zagrożony

    Kategoria oznaczająca bardzo wysokie ryzyko wyginięcia gatunku, stosowana między innymi na Czerwonej liście IUCN.

  5. gatunek zagrożony wyginięciem

    Gatunek, którego liczebność lub stan siedlisk wskazuje na wysokie ryzyko wyginięcia. Goryl górski jest obecnie klasyfikowany jako zagrożony.

  6. gatunki inwazyjne

    Gatunki wprowadzone poza ich naturalny zasięg, które mogą szybko się rozprzestrzeniać i zaburzać funkcjonowanie lokalnych ekosystemów.

  7. gatunki parasolowe

    Gatunki, których ochrona może jednocześnie pomagać wielu innym organizmom żyjącym w tym samym ekosystemie.

  8. gaus

    Jednostka używana do opisu indukcji magnetycznej. Pole magnetyczne Ziemi ma około 0,5 gausa, natomiast w przypadku Beta Pictoris b oszacowano je na ponad 1000 gausów.

  9. gazy cieplarniane

    Gazy w atmosferze, które pochłaniają i zatrzymują część promieniowania cieplnego, przyczyniając się do ogrzewania powierzchni Ziemi. Należą do nich między innymi dwutlenek węgla, metan i podtlenek azotu.

  10. gałąź eksperymentalna

    Opcjonalna wersja gry, w której można wcześniej testować nadchodzące funkcje i poprawki. Takie wydania mogą zawierać błędy.

  11. gen Fkbp5

    Gen Fkbp5 zawiera informację potrzebną do wytwarzania białka FKBP51, które uczestniczy w przetwarzaniu sygnałów związanych ze stresem.

  12. genealogia

    Dziedzina i praktyka badania pochodzenia, pokrewieństwa oraz historii rodzin na podstawie dokumentów i innych źródeł.

  13. generacja AI

    Proces tworzenia treści, takich jak obraz, dźwięk lub wideo, przez model sztucznej inteligencji na podstawie danych wejściowych lub polecenia.

  14. generalny wykonawca

    Podmiot, który organizuje i koordynuje kompleksową realizację inwestycji budowlanej, często korzystając także z usług podwykonawców.

  15. generator kodu

    Generator kodu to narzędzie, które automatycznie tworzy fragmenty lub całe partie kodu programu na podstawie poleceń, szablonów albo określonych parametrów.

  16. generator pseudolosowy (PRNG)

    Algorytm tworzący ciąg wartości wyglądających na losowe, ale zależnych od stanu początkowego. W opisywanym błędzie nie zapewnił odpowiedniej świeżej entropii.

  17. generator wideo

    Program lub system, który tworzy materiały wideo na podstawie poleceń, danych albo innych materiałów wejściowych. Współczesne generatory często wykorzystują modele sztucznej inteligencji.

  18. generatywna sztuczna inteligencja

    Technologia wykorzystująca modele AI do tworzenia nowych treści, takich jak teksty, obrazy, nagrania wideo lub dźwięki.

  19. generatywny interfejs użytkownika

    Interfejs tworzony lub modyfikowany przez sztuczną inteligencję w odpowiedzi na konkretne polecenie użytkownika.

  20. generowanie i edycja obrazów

    Tworzenie nowych obrazów przez system komputerowy oraz modyfikowanie już istniejących na podstawie opisu lub polecenia użytkownika.

  21. generowanie wideo przez sztuczną inteligencję

    Technologia tworzenia lub przekształcania materiałów wideo za pomocą modeli sztucznej inteligencji na podstawie polecenia, danych wejściowych albo wzorca.

  22. genetyczna determinacja płci

    System, w którym informacja o rozwoju płci jest zapisana w genomie. U ludzi typowy układ to XX u kobiet i XY u mężczyzn, a u ptaków ZZ u samców i ZW u samic.

  23. genom

    Kompletny zestaw materiału genetycznego organizmu, zapisany przede wszystkim w cząsteczkach DNA. Obejmuje zarówno geny, jak i pozostałe regiony DNA.

  24. geometria sieci

    Przestrzenne rozmieszczenie stacji i związany z nim zakres nieba, który każda z nich może obserwować i obsługiwać komunikacyjnie.

  25. geopolityczny zwrot

    Istotna zmiana kierunku polityki państwa wynikająca z przekształcenia jego położenia, interesów lub relacji międzynarodowych.

  26. geopolityka

    Dziedzina analizująca wpływ położenia geograficznego, zasobów i przestrzeni na relacje międzynarodowe oraz decyzje państw.

  27. geotermia

    Dziedzina energetyki wykorzystująca ciepło zgromadzone we wnętrzu Ziemi do ogrzewania lub wytwarzania energii elektrycznej.

  28. geotermia wzmocniona

    Technologia pozyskiwania energii z ciepła głębokich skał, wykorzystująca rozwiązania inżynieryjne ułatwiające dostęp do zasobów cieplnych i przepływ płynu. Może służyć do produkcji energii elektrycznej lub ciepła.

  29. gest chirurgiczny

    Wyodrębniona czynność lub ruch chirurga wykonywany podczas zabiegu. Analiza takich gestów może służyć do oceny techniki operacyjnej i jej związku z wynikami leczenia.

  30. gigafabryka

    Gigafabryka to bardzo duży zakład przemysłowy przeznaczony do produkcji na masową skalę. Określenie podkreśla rozmiar i wydajność obiektu, a nie jego formalny typ.

  31. gigawat

    Jednostka mocy równa miliardowi watów. Jeden gigawat odpowiada tysiącu megawatów.

  32. gigawatogodzina

    Jednostka energii odpowiadająca miliardowi watogodzin. Służy do mierzenia ilości energii wyprodukowanej lub zużytej w określonym czasie.

  33. global eventized release

    Model premiery, w którym światowe udostępnienie filmu jest organizowane i promowane jako skoordynowane wydarzenie.

  34. globalne nierównowagi

    Trwałe rozbieżności między krajami w zakresie m.in. eksportu, importu, oszczędności i inwestycji, często widoczne w bilansach płatniczych.

  35. globalne obroty

    Globalne obroty to łączna wartość przychodów ze sprzedaży uzyskanych przez przedsiębiorstwo na wszystkich obsługiwanych rynkach w określonym okresie.

  36. globalne ocieplenie

    Długoterminowy wzrost średniej temperatury Ziemi, związany przede wszystkim z działalnością człowieka i emisjami z paliw kopalnych.

  37. globalne wdrożenie

    Wprowadzenie funkcji lub usługi do użytkowników na wielu rynkach, zwykle po wcześniejszych testach w ograniczonej grupie.

  38. glukoza na czczo

    Pomiar ilości glukozy we krwi wykonany po poście, zwykle trwającym od 8 do 12 godzin.

  39. gluon

    Gluony są cząstkami związanymi z oddziaływaniem, które wiąże kwarki wewnątrz protonów i neutronów.

  40. godziny ponadwymiarowe

    Zajęcia dydaktyczne, wychowawcze lub opiekuńcze wykonywane przez nauczyciela ponad obowiązujący go tygodniowy wymiar zajęć. Zasady ich przydzielania i rozliczania mogą wpływać na wysokość wynagrodzenia.

  41. gonitwa przeszkodowa

    Wyścig konny, w którym konie i jeźdźcy pokonują trasę z ustawionymi przeszkodami.

  42. gospodarstwo domowe

    Osoba lub grupa osób wspólnie zamieszkujących i zwykle wspólnie zarządzających dochodami oraz wydatkami.

  43. gospodarz meczu

    Drużyna rozgrywająca spotkanie na własnym stadionie lub formalnie pełniąca funkcję zespołu gospodarza.

  44. gotowość operacyjna

    Stopień przygotowania sił, jednostek lub systemów do rozpoczęcia i prowadzenia działań zgodnie z określonymi zadaniami.

  45. gotowość społeczna i polityczna

    Stopień przygotowania społeczeństwa i władz do zaakceptowania określonych decyzji, kosztów lub działań w obliczu zagrożenia.

  46. governance

    Zasady, role i procedury służące nadzorowaniu technologii, danych lub procesów w organizacji.

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.