Słownik redakcyjny

Definicje i pojęcia

Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.

Liczba haseł
7068
Widoczny zakres
2431-2520

Indeks alfabetyczny

C

90 haseł

  1. cache’owanie

    Technika przechowywania kopii często używanych danych w pamięci podręcznej lub w pośrednich serwerach, aby szybciej je udostępniać.

  2. carry

    Wynagrodzenie zależne od wyniku inwestycji, zwykle powiązane z udziałem w osiągniętym zysku. W obrocie prywatnymi aktywami termin może oznaczać także dodatkową opłatę pobieraną przez pośrednika.

  3. cash‑pay

    Model rozliczeń, w którym pacjent płaci za usługę bezpośrednio, zamiast korzystać z refundacji lub rozliczenia z ubezpieczycielem.

  4. casting

    Proces wyboru aktorów do określonych ról w filmie, serialu, teatrze lub innej produkcji audiowizualnej.

  5. całkowite zaćmienie Słońca

    Zjawisko, podczas którego Księżyc całkowicie zasłania tarczę Słońca obserwatorowi znajdującemu się w odpowiednim miejscu na Ziemi.

  6. cel przejęcia

    Przedsiębiorstwo, grupa przedsiębiorstw lub aktywa, które mają zostać nabyte w ramach transakcji przejęcia. W procesach fuzji i przejęć termin ten jest często używany jako określenie kupowanego podmiotu.

  7. cel sprzedażowy

    Założona przez przedsiębiorstwo liczba produktów, które powinny zostać sprzedane w określonym czasie. Służy do oceny realizacji planu handlowego.

  8. cena detaliczna

    Cena, po której produkt jest sprzedawany bezpośrednio konsumentowi końcowemu, zwykle wraz z należnymi podatkami.

  9. cena docelowa

    Szacowana przez analityka lub instytucję finansową cena akcji, którą walor może osiągnąć w określonym horyzoncie czasowym.

  10. cena emisyjna

    Cena emisyjna to cena, po której akcje są oferowane inwestorom w ramach emisji lub pierwszej oferty publicznej. Może różnić się od ceny otwarcia na giełdzie.

  11. cena katalogowa

    Oficjalna cena referencyjna produktu ustalana przez producenta lub sprzedawcę przed uwzględnieniem promocji i rabatów.

  12. cena referencyjna gazu

    Wartość stosowana jako punkt odniesienia przy ocenie poziomu cen gazu na rynku.

  13. cena regularna

    Cena regularna to standardowa cena produktu stosowana lub deklarowana poza okresem promocji.

  14. cena wywoławcza

    Cena wywoławcza to początkowa kwota, za którą nieruchomość lub inny przedmiot zostaje wystawiony na sprzedaż. Nie musi być ceną, za którą ostatecznie zostanie zawarta transakcja.

  15. cena zamknięcia

    Cena zamknięcia to kurs instrumentu finansowego odnotowany na koniec określonej sesji giełdowej.

  16. centra odporności klimatycznej

    Znane lokalnie miejsca, takie jak szkoły, biblioteki i kościoły, które mogą służyć jako punkty wsparcia podczas ekstremalnych zjawisk pogodowych i innych kryzysów.

  17. centralizacja przekazu

    Model komunikacji politycznej, w którym główne komunikaty są opracowywane i rozpowszechniane pod ścisłą kontrolą jednego ośrodka, często lidera lub kierownictwa partii.

  18. centralny rejestr

    Centralny rejestr to uporządkowany zbiór danych prowadzony w jednym systemie, obejmujący informacje o terapii substytucyjnej i wystawionych receptach.

  19. centrum danych

    Obiekt lub zespół obiektów wyposażonych w serwery, systemy przechowywania danych oraz infrastrukturę potrzebną do ich przetwarzania i udostępniania.

  20. centrum inteligentnego domu

    Urządzenie lub system koordynujący działanie kompatybilnych urządzeń domowych, takich jak oświetlenie, czujniki czy sprzęt multimedialny.

  21. centrum serwisowe

    Specjalistyczny obiekt przeznaczony do przeglądów, konserwacji, napraw i innych prac utrzymaniowych dotyczących określonego sprzętu.

  22. centrum sterowania inteligentnym domem

    Urządzenie, które łączy i obsługuje sprzęty inteligentnego domu. W ekosystemie Apple może również przyjmować polecenia głosowe Siri i zarządzać urządzeniami HomeKit.

  23. ceny maksymalne

    Urzędowo ustalone najwyższe ceny, których sprzedawca nie może przekroczyć w odniesieniu do określonych towarów lub usług.

  24. ceny paliw

    Kwoty, jakie nabywcy płacą za paliwa, na przykład na stacjach paliw. Ich poziom zależy między innymi od kosztu surowca, podatków, marż i warunków rynkowych.

  25. cenzura

    Kontrolowanie, ograniczanie lub usuwanie treści przeznaczonych do publicznego rozpowszechniania przez władze, instytucje albo właścicieli mediów.

  26. ceramika techniczna

    Materiał stosowany w obudowach urządzeń, ceniony za wysoką odporność na zarysowania i charakterystyczne, połyskliwe wykończenie.

  27. ceratopsiany

    Grupa roślinożernych dinozaurów, do której należały między innymi Triceratops, Centrosaurus i Psittacosaurus. Wyróżniały się konstrukcją czaszki, często wyposażonej w rogi oraz kryzę.

  28. certyfikacja

    Formalny proces sprawdzania, czy produkt, technologia lub sposób działania spełnia określone wymagania techniczne, prawne albo bezpieczeństwa. Może zakończyć się wydaniem odpowiedniego dokumentu lub dopuszczeniem do stosowania.

  29. certyfikat cyfrowy

    Elektroniczne poświadczenie powiązane z określoną tożsamością lub kluczem kryptograficznym, używane między innymi do potwierdzania źródła i autentyczności oprogramowania.

  30. certyfikat główny

    Najwyższy element hierarchii zaufania urzędu certyfikacji, przechowywany na liście zaufania systemu lub przeglądarki.

  31. certyfikowany produkt emerytalny

    Zatwierdzone rozwiązanie służące do inwestowania pieniędzy z myślą o przyszłej emeryturze.

  32. cewnikowanie serca

    Inwazyjna procedura diagnostyczna, która pozwala ocenić tętnice wieńcowe i inne struktury układu krążenia.

  33. challenge

    Internetowe wyzwanie polegające na wykonaniu określonego zadania według prostych zasad, a często także opublikowaniu lub przekazaniu dalej jego rezultatu.

  34. challenge-based learning

    Metoda kształcenia, w której uczestnicy zdobywają wiedzę i umiejętności przez rozwiązywanie praktycznych, określonych problemów.

  35. charakter administracyjny

    Określenie wskazujące, że działanie lub ograniczenie wiąże się z wykonywaniem zadań administracji publicznej. Nie przesądza samo w sobie o podstawie prawnej ani trybie zastosowania środka.

  36. chatbot

    Chatbot to program komputerowy, który prowadzi z użytkownikiem rozmowę tekstową lub głosową i odpowiada na jego pytania według zaprogramowanych reguł albo z wykorzystaniem modeli sztucznej inteligencji.

  37. chemia blokowa

    Modułowa metoda budowania małych cząsteczek z wcześniej przygotowanych bloków, łączonych iteracyjnie.

  38. chemia równowagowa

    Dziedzina obliczeń opisująca skład chemiczny układu w stanie równowagi. W analizach napędu pozwala oceniać zachowanie paliw i produktów spalania.

  39. chief of staff

    Stanowisko osoby blisko współpracującej z liderem organizacji, zwykle koordynującej priorytety, komunikację i realizację zadań.

  40. chief research officer

    Dyrektor odpowiedzialny za kierowanie działalnością badawczą i rozwojową organizacji, w tym za wyznaczanie kierunków badań oraz nadzór nad ich realizacją.

  41. chip

    Miniaturowy układ elektroniczny zawierający elementy wykonujące określone zadania, na przykład obliczenia i przetwarzanie danych. W komputerach chip często pełni funkcję głównego układu obliczeniowego.

  42. chipset

    Zestaw układów lub główny układ odpowiadający za wykonywanie obliczeń i obsługę kluczowych funkcji urządzenia.

  43. chmura inferencyjna

    Usługa chmurowa zapewniająca zasoby obliczeniowe do uruchamiania modeli AI i obsługi zapytań użytkowników.

  44. chmura obliczeniowa

    Model korzystania z mocy obliczeniowej, pamięci i usług programowych udostępnianych przez zdalne centra danych za pośrednictwem sieci.

  45. chmura pyrocumulus

    Chmura powstająca nad intensywnym pożarem wskutek silnego unoszenia gorącego powietrza i wilgoci. Może sprzyjać rozwojowi burz oraz wyładowań powodujących nowe zapłony.

  46. choker

    Przylegająca do szyi ozdoba noszona jako element biżuterii lub stylizacji.

  47. cholesterol LDL

    Frakcja cholesterolu transportowana głównie przez lipoproteiny o małej gęstości. Podwyższony poziom jest związany z chorobami układu krążenia.

  48. chondryt węglowy

    Pierwotny typ meteorytu zawierający dużo węgla oraz materię organiczną. Chondryty typu CM zachowują informacje o chemii ciał, z których powstały.

  49. choroba Parkinsona

    Postępująca choroba układu nerwowego, która może wpływać między innymi na ruch, codzienne funkcjonowanie i potrzebę opieki.

  50. choroba autoimmunologiczna

    Choroba, w której układ odpornościowy reaguje przeciwko własnym tkankom organizmu. Do takich chorób należą między innymi toczeń i reumatoidalne zapalenie stawów.

  51. choroba minimalnych zmian

    Postać zespołu nerczycowego, w której typowe badanie nerki może nie wykazywać wyraźnych zmian strukturalnych.

  52. choroba sierpowatokrwinkowa

    Dziedziczna choroba krwi, w której krwinki czerwone przybierają sztywny, sierpowaty kształt i mogą blokować przepływ krwi.

  53. choroba wieńcowa

    Choroba naczyń wieńcowych, które dostarczają krew do mięśnia sercowego. Najczęściej wynika z ich zwężenia przez miażdżycę, co może ograniczać dopływ tlenu do serca.

  54. churn

    Churn to odsetek klientów, którzy rezygnują z usług w określonym czasie. Wysoki churn może wskazywać na trudności z utrzymaniem klientów i stabilnością przychodów.

  55. chów alternatywny

    Zbiorcze określenie systemów chowu kur innych niż chów klatkowy, w tym chowu ściółkowego, z wolnego wybiegu i ekologicznego.

  56. chów klatkowy

    System utrzymywania kur niosek w klatkach, zamiast na ściółce lub wybiegu. W oznaczeniach jaj odpowiada kodowi 3.

  57. chłodnica cieczą

    Chłodnica cieczą jest elementem układu chłodzenia, który oddaje ciepło przenoszone przez ciecz z podzespołu komputera do otoczenia.

  58. chłodzenie bezwentylatorowe

    Sposób odprowadzania ciepła z urządzenia bez użycia wentylatora. Ogranicza hałas, lecz konstrukcja musi rozpraszać ciepło innymi metodami, na przykład przez radiatory i obudowę.

  59. cieki wodne

    Naturalne lub sztuczne, zwykle liniowe drogi przepływu wody, takie jak rzeki, strumienie i kanały.

  60. ciemna energia

    Nieznany składnik Wszechświata, któremu przypisuje się działanie związane z jego rozszerzaniem się.

  61. ciemna materia

    Niewidoczna forma materii, której obecność wnioskuje się przede wszystkim na podstawie jej wpływu grawitacyjnego.

  62. ciemny wzorzec

    Sposób projektowania interfejsu, który może kierować użytkownika do decyzji korzystnej dla operatora usługi.

  63. ciepło procesowe

    Ciepło wykorzystywane bezpośrednio w procesach technologicznych, na przykład do ogrzewania, suszenia lub prowadzenia reakcji chemicznych. Nie służy wyłącznie do wytwarzania energii elektrycznej.

  64. cieśnina

    Naturalny, wąski odcinek morza łączący dwa większe akweny i oddzielający od siebie obszary lądowe.

  65. ciągłość dostaw

    Nieprzerwana możliwość dostarczania produktu do odbiorców w wymaganej ilości i w odpowiednim czasie.

  66. ciągłość działania

    Zdolność organizacji, systemu lub usługi do nieprzerwanego albo możliwie szybkiego wznowienia funkcjonowania mimo awarii, zakłóceń lub innych nieprzewidzianych zdarzeń.

  67. ciągłość gospodarcza

    Utrzymanie działania firm, banków i innych instytucji mimo kryzysu lub zagrożenia.

  68. ciągłość operacyjna

    Zdolność organizacji do nieprzerwanego prowadzenia podstawowej działalności, obsługi klientów i realizacji bieżących zadań.

  69. ciągłość władzy

    Utrzymywanie kontroli nad państwem przez tę samą partię, koalicję lub grupę polityczną przez kolejne kadencje. Nie oznacza, że skład rządu pozostaje niezmienny.

  70. ciśnienie rozkurczowe

    Niższa, dolna wartość pomiaru ciśnienia, odpowiadająca ciśnieniu między uderzeniami serca.

  71. ciśnienie w tętnicy płucnej

    Ciśnienie krwi w tętnicy prowadzącej krew z serca do płuc. Jego wzrost może towarzyszyć pogorszeniu niewydolności serca.

  72. clickbait

    Clickbait to treść lub sposób formułowania nagłówka, który ma skłonić odbiorcę do kliknięcia, często przez wzbudzanie ciekawości, emocji lub przedstawienie przesadnej obietnicy.

  73. climate tech

    Ogół technologii, produktów i usług służących ograniczaniu zmian klimatu, redukcji emisji lub dostosowaniu gospodarki do ich skutków.

  74. clipping

    Praktyka wycinania krótkich fragmentów transmisji, filmów lub innych materiałów i publikowania ich jako osobnych klipów. W mediach społecznościowych służy między innymi do zwiększania zasięgu treści.

  75. cloud-native

    Podejście do projektowania i uruchamiania aplikacji, które zakłada pełne wykorzystanie elastyczności oraz usług chmury obliczeniowej.

  76. clutch

    Skuteczność zawodnika lub zespołu w decydujących momentach rywalizacji.

  77. co-development

    Model współtworzenia gry, w którym nad projektem pracuje więcej niż jedno studio, a zewnętrzny zespół realizuje określone zadania produkcyjne lub techniczne.

  78. cold open

    Otwarcie programu lub wystąpienia bez wcześniejszego wprowadzenia, mające szybko przyciągnąć uwagę odbiorców.

  79. commit

    Zapis zmian w kodzie w systemie kontroli wersji, który pozwala śledzić historię modyfikacji i powiązać je z określonym momentem pracy.

  80. content script

    Skrypt rozszerzenia uruchamiany w kontekście odwiedzanej strony internetowej.

  81. cookie sesji

    Niewielki zapis przechowywany przez przeglądarkę, który pomaga utrzymać stan sesji użytkownika, na przykład zalogowanie. Przejęcie takiego pliku może umożliwić dostęp do konta bez znajomości hasła.

  82. coordinated disclosure

    Skoordynowany proces ujawniania informacji o luce przez badacza, producenta i czasem inne zainteresowane strony.

  83. cornerback

    Zawodnik formacji defensywnej futbolu amerykańskiego, który przede wszystkim kryje skrzydłowych rywala i broni przed podaniami.

  84. cow horse

    Konkurencja łącząca elementy precyzyjnej jazdy westernowej z pracą konia przy bydle.

  85. creator farm

    Zorganizowana sieć twórców lub kont wykorzystywana do masowego publikowania powtarzalnych materiałów promocyjnych. Jej celem może być sztuczne zwiększanie zasięgu i pozoru popularności treści.

  86. credential phishing

    Odmiana phishingu ukierunkowana na wyłudzenie danych uwierzytelniających, takich jak nazwa użytkownika, hasło lub kody dostępu.

  87. credential stuffing

    Metoda ataku polegająca na automatycznym sprawdzaniu wcześniej pozyskanych par loginu i hasła w wielu usługach. Wykorzystuje ponowne używanie tych samych danych uwierzytelniających przez użytkowników.

  88. cross-linking rogówki

    Procedura medyczna wymieniana jako metoda, która może pomóc zatrzymać postęp stożka rogówki.

  89. cross-prompt injection

    Odmiana prompt injection, w której treść z jednego źródła próbuje wpłynąć na działanie modelu lub procesu wykorzystującego tę treść w innym kontekście.

  90. crossover

    Współpraca lub połączenie elementów pochodzących z różnych marek, serii albo światów przedstawionych w jednym utworze lub wydarzeniu.

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.