Słownik redakcyjny
Definicje i pojęcia
Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.
- Liczba haseł
- 5882
- Widoczny zakres
- 5131-5220
Indeks alfabetyczny
T
69 haseł
transfuzja krwi pełnej
Przetoczenie krwi zawierającej jej główne składniki, zamiast podania wyłącznie wybranej części krwi.
transgraniczny
Dotyczący działań, zdarzeń lub spraw związanych z więcej niż jednym państwem albo z przekraczaniem granic państwowych.
transkrypcja
Zapis mowy lub nagrania w postaci tekstu, zwykle z zachowaniem kolejności wypowiedzi i możliwie wiernym odtworzeniem treści.
translacja adresów sieciowych
Mechanizm zmieniający adresy lub porty w pakietach przechodzących między siecią lokalną a zewnętrzną. NAT pozwala wielu urządzeniom korzystać ze wspólnego publicznego adresu IP.
transmisja
Transmisja to przenoszenie patogenu lub zakażenia między organizmami albo populacjami. Może zachodzić bezpośrednio lub za pośrednictwem wektora, na przykład zakażonego komara.
transmisja na żywo
Przekaz wydarzenia lub programu odbierany w czasie zbliżonym do momentu jego faktycznego odbywania się.
transmisja obrazu na żywo
Przesyłanie rejestrowanego obrazu do odbiorców lub usługi internetowej w czasie rzeczywistym, bez wcześniejszego zakończenia nagrania.
transmisja sportowa na żywo
Przekaz audiowizualny z wydarzenia sportowego emitowany w czasie jego rzeczywistego przebiegu.
transparentność
Przejrzystość zasad, decyzji i przepływów finansowych, umożliwiająca ich kontrolę i ocenę przez zainteresowane osoby lub instytucje.
transponder
Urządzenie, które automatycznie odbiera i wysyła sygnały lub dane identyfikacyjne, umożliwiając wykrywanie i śledzenie obiektu.
transza
Wyodrębniona część większej kwoty, dostawy lub pomocy przekazywana w ramach ustalonego programu, często etapami.
transza finansowa
Wyodrębniona część środków wypłacana w ramach większego finansowania. Przekazanie każdej transzy może zależeć od spełnienia warunków określonych w umowie.
transza finansowania
Część całkowitej kwoty finansowania wypłacana jednorazowo, zwykle po spełnieniu określonych warunków.
transza inwestycji
Wyodrębniona część całej inwestycji przekazywana w określonym momencie lub po spełnieniu ustalonych warunków. Podział na transze pozwala rozłożyć finansowanie w czasie.
tranzyt
Tranzyt to przejazd, przelot lub przewóz przez terytorium państwa, którego celem jest dotarcie do innego państwa. W przypadku osób publicznych może wymagać wcześniejszej zgody władz państwa tranzytowego.
tranzyt morski
Przewóz towarów przez obszar morski lub szlak morski, często między państwami i bez końcowego przeznaczenia w kraju tranzytowym.
trap
Podgatunek hip-hopu wyróżniający się między innymi mocnym basem, powtarzalnymi partiami perkusyjnymi i charakterystyczną, rytmiczną produkcją.
trałowiec przeciwminowy
Okręt przeznaczony do wykrywania i usuwania min morskich, czyli podwodnych ładunków wybuchowych zagrażających żegludze.
treatment
Opis planowanego filmu przedstawiający jego fabułę, bohaterów i rozwój historii, ale niebędący pełnym scenariuszem.
trend spadkowy
Kierunek zmian, w którym analizowana wartość ogólnie obniża się w czasie, choć pojedyncze okresy mogą przynosić wzrosty.
trening modelu
Proces dostosowywania modelu sztucznej inteligencji do wykonywania określonego zadania na podstawie danych treningowych.
trening oporowy
Ćwiczenia, w których mięśnie pracują przeciw obciążeniu, na przykład ciężarowi lub oporowi własnego ciała.
trenowanie i ocena modeli AI
Dwa etapy pracy z systemem sztucznej inteligencji: dostosowanie modelu na podstawie danych oraz sprawdzenie jego działania na ustalonych przykładach lub kryteriach.
treści generowane przez użytkowników
Materiały tworzone i publikowane przez osoby korzystające z danej platformy, a nie bezpośrednio przez jej operatora. Mogą to być między innymi wpisy, wiadomości, obrazy, nagrania lub profile.
treści na żądanie
Materiały dostępne do odtworzenia w wybranym przez użytkownika momencie, a nie tylko podczas emisji na żywo.
treści wertykalne
Materiały wideo przygotowane w pionowym formacie, dostosowanym do oglądania na ekranie smartfona.
triage medyczny
Triage medyczny to wstępna ocena stanu pacjenta i pilności udzielenia mu pomocy. Służy ustaleniu kolejności przyjmowania pacjentów zależnie od zagrożenia zdrowia lub życia.
troponina
Białko wykorzystywane jako laboratoryjny marker uszkodzenia mięśnia sercowego. W źródłowym przypadku jej stężenie było bardzo wysokie podczas zawału.
trudności dowodowe
Problemy z uzyskaniem, zabezpieczeniem lub oceną dowodów potrzebnych do ustalenia przebiegu zdarzeń i odpowiedzialności ich uczestników.
true crime
Gatunek treści non-fiction poświęcony prawdziwym przestępstwom, śledztwom i ich okolicznościom.
trust boundaries
Granice zaufania określające, jakie działania system może wykonać samodzielnie, a które wymagają dodatkowej zgody lub kontroli.
trwałość urządzenia
Zdolność urządzenia do zachowania sprawności i właściwości użytkowych przez określony czas oraz przy powtarzającym się użyciu.
tryb DFU
Niskopoziomowy tryb pracy urządzenia, umożliwiający komunikację z nim przed uruchomieniem zwykłego systemu operacyjnego.
tryb blokady
Specjalny tryb ochrony dostępny w urządzeniach Apple, którego włączenie firma zaleca osobom otrzymującym alert o możliwym ataku.
tryb czytania
Tryb przeglądarki, który upraszcza wygląd strony i eksponuje jej główną treść tekstową. Jego celem jest ograniczenie elementów rozpraszających uwagę podczas czytania.
tryb kooperacji
Tryb gry, w którym co najmniej dwóch graczy współpracuje, aby osiągnąć wspólny cel.
tryb makro
Tryb makro jest ustawieniem aparatu przeznaczonym do fotografowania obiektów z niewielkiej odległości. Zmienia sposób ustawiania ostrości tak, aby wyraźnie uchwycić bliski obiekt.
tryb okienkowy
Sposób wyświetlania gry w osobnym oknie zamiast na całej powierzchni ekranu.
tryb podzielonego widoku
Funkcja pozwalająca wykorzystać większy ekran do wyświetlania dwóch obszarów treści jednocześnie.
tryb przestrzenny
Sposób rozkładu pola świetlnego w przekroju falowodu lub innej struktury optycznej. Różne tryby mogą służyć do przenoszenia odrębnych kanałów informacji.
tryb stealth
Okres działalności startupu, w którym firma ogranicza publiczne informacje o swoim produkcie, technologii lub planach biznesowych.
tryb utrzymania
Model wsparcia, w którym gra otrzymuje głównie poprawki błędów i zmiany balansu, bez regularnego dopływu dużej nowej zawartości.
trylogia
Dzieło lub cykl złożony z trzech powiązanych części, które razem tworzą większą całość fabularną lub tematyczną.
trzecie czytanie
Końcowy etap prac nad projektem ustawy w Sejmie, poprzedzający głosowanie nad jego przyjęciem.
tunel aerodynamiczny
Urządzenie badawcze, w którym wymuszony przepływ powietrza odwzorowuje warunki oddziałujące na poruszający się obiekt, na przykład samolot lub rakietę.
tuning
Celowe zmiany w samochodzie, które mają poprawić jego osiągi, wygląd, właściwości jezdne lub brzmienie.
turbina downwind
Turbina, w której wiatr najpierw przechodzi przez wieżę lub podpory, a dopiero potem dociera do łopat.
turbina gazowa
Urządzenie, które przekształca energię gazu spalanego w komorze spalania na energię mechaniczną, a następnie zwykle na energię elektryczną.
turbina gazowo-parowa
Elektrownia, w której gaz napędza turbinę, a ciepło ze spalin jest dodatkowo wykorzystywane do wytwarzania pary i energii.
turbina upwind
Turbina, w której wirnik znajduje się przed wieżą względem kierunku napływu wiatru.
turbina wiatrowa
Urządzenie, które przekształca energię ruchu wiatru w energię mechaniczną, a następnie w energię elektryczną.
turbodiesel
Silnik wysokoprężny wyposażony w turbosprężarkę. Turbosprężarka zwiększa ilość powietrza trafiającego do silnika, co pozwala uzyskać większą moc i moment obrotowy.
turbodoładowanie
Układ zwiększający ilość powietrza dostarczanego do silnika za pomocą turbosprężarki, co pozwala uzyskać większą moc z określonej pojemności.
turbosprężarka
Turbosprężarka wykorzystuje energię spalin do sprężania powietrza trafiającego do silnika, co pozwala zwiększyć ilość powietrza w cylindrach.
turniej major
Najważniejszy rodzaj turnieju w zawodowym golfie, o szczególnym znaczeniu dla kariery zawodników.
turniej wielkoszlemowy
Prestiżowy turniej tenisowy zaliczany do najważniejszych zawodów w sezonie, rozgrywany w ramach jednej z czterech głównych imprez tej rangi.
turystyka paliwowa
Regularne przekraczanie granicy w celu zakupu paliwa w kraju, gdzie jest ono tańsze niż w kraju zamieszkania.
turystyka regionalna
Rodzaj turystyki związany z poznawaniem i wykorzystywaniem walorów konkretnego regionu, jego kultury, przyrody i infrastruktury.
tusza
Tusza to ciało martwego zwierzęcia, zwłaszcza rozpatrywane w kontekście badań, utylizacji lub ustalania przyczyny śmierci.
tymczasowe aresztowanie
Środek zapobiegawczy polegający na pozbawieniu podejrzanego lub oskarżonego wolności przed zakończeniem postępowania. Stosuje go sąd, gdy spełnione są określone warunki ustawowe.
tymczasowe postanowienie zabezpieczające
Decyzja sądu wydana na czas trwania postępowania, która tymczasowo reguluje określoną sytuację prawną. W tym przypadku pozwoliła Mitchellowi ubiegać się o piąty sezon gry.
tymczasowe zajęcie pojazdu
Czasowe zabezpieczenie pojazdu przez uprawniony organ na potrzeby postępowania, przed ostatecznym rozstrzygnięciem o jego dalszym losie.
tymczasowe zakwaterowanie
Zapewnienie miejsca pobytu na ograniczony czas osobom, które nie mogą korzystać ze swojego domu lub stałego lokum.
tymczasowy nakaz sądowy
Decyzja sądu, która ma czasowo powstrzymać stronę sporu przed określonym działaniem do czasu dalszego rozpoznania sprawy.
tymczasowy zakaz
Sądowe polecenie wydane na czas trwania postępowania, które nakazuje określone działanie albo go zakazuje przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia.
typosquatting
Podszywanie się pod prawidłową nazwę pakietu lub usługi przez wykorzystanie literówki albo bardzo podobnego zapisu.
tyły
Obszary znajdujące się za bezpośrednią strefą walk, wykorzystywane do zaopatrywania, przemieszczania i obsługi sił wojskowych.
tłumaczenie maszynowe
Automatyczne przekładanie tekstu z jednego języka na inny za pomocą oprogramowania.
tłumienie
Mechanika ograniczająca skuteczność jednostki pod wpływem ostrzału lub presji przeciwnika. Może utrudniać ruch, zmniejszać zdolność do walki albo wymuszać zmianę pozycji.
U
21 haseł
ubezpieczenie OC
Obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu. Chroni osoby poszkodowane w zdarzeniu drogowym.
ubezpieczenie morskie
Umowa, na podstawie której ubezpieczyciel pokrywa określone ryzyka związane z żeglugą, statkiem, ładunkiem lub działalnością morską.
ubezpieczenie na życie powiązane z funduszami inwestycyjnymi
Produkt łączący ochronę ubezpieczeniową na życie z elementem inwestycyjnym związanym z funduszami inwestycyjnymi.
ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków
Ubezpieczenie wypłacające świadczenia w związku ze śmiercią albo trwałym uszczerbkiem na zdrowiu powstałym wskutek nieszczęśliwego wypadku.
ubezpieczenie oparte na użytkowaniu
Model ubezpieczenia, w którym wysokość składki może zależeć od rzeczywistego sposobu korzystania z samochodu i stylu jazdy.
ubezpieczyciel
Podmiot oferujący ubezpieczenia i zobowiązujący się do wypłaty świadczenia po wystąpieniu zdarzenia objętego umową.
ubezwłasnowolnienie
Instytucja prawna polegająca na ograniczeniu albo pozbawieniu osoby dorosłej możliwości samodzielnego dokonywania czynności prawnych, na podstawie orzeczenia sądu.
ubytki nawierzchni
Uszkodzenia drogi polegające na utracie części materiału nawierzchni, na przykład w formie dziur lub wykruszeń.
uchodźca
Osoba, która opuściła swój kraj z powodu prześladowań, konfliktu lub poważnego zagrożenia i korzysta z ochrony poza jego granicami.
uchybienie cywilne
Naruszenie lub niewykonanie nakazu sądowego, które może prowadzić do zastosowania środków przymusu albo sankcji przez sąd.
uchybienie proceduralne
Uchybienie proceduralne to naruszenie zasad lub kolejności czynności wymaganych w danym postępowaniu. W tej sprawie określenie odnosi się do zastrzeżeń dotyczących wyboru sędziego TK.
uchylenie decyzji
Uchylenie decyzji oznacza formalne usunięcie jej z obrotu prawnego przez uprawniony organ lub sąd. Skutki takiego rozstrzygnięcia zależą od podstawy prawnej i treści orzeczenia.
uczenie głębokie
Metoda uczenia maszynowego wykorzystująca wielowarstwowe sieci neuronowe do wykrywania wzorców w danych i wykonywania złożonych zadań.
uczenie indywidualne
Zdobywanie wiedzy przez własną eksplorację, bez bezpośrednego korzystania z obserwacji innych osobników.
uczenie maszynowe
Zestaw metod obliczeniowych, które pozwalają systemom wykrywać wzorce i zależności w danych bez ręcznego określania wszystkich reguł analizy.
uczenie nadzorowane
Rodzaj uczenia maszynowego, w którym model uczy się na przykładach oznaczonych przez człowieka lub przygotowanych z użyciem znanych odpowiedzi. Dzięki temu poznaje zależność między danymi wejściowymi a oczekiwanym wynikiem.
uczenie przez wzmacnianie
Metoda uczenia maszynowego, w której system zdobywa doświadczenie przez podejmowanie działań i otrzymywanie nagród lub kar. Na tej podstawie stopniowo poprawia strategię działania.
uczenie społeczne
Zdobywanie wiedzy lub umiejętności przez obserwowanie innych osobników i ich zachowania.
uczenie ze wzmocnieniem
Metoda trenowania modelu, w której system uczy się na podstawie informacji zwrotnej o jakości podejmowanych działań.
uderzenia odwetowe
Działania militarne przedstawiane jako odpowiedź na wcześniejszy atak drugiej strony. Określenie opisuje deklarowany cel operacji i samo w sobie nie przesądza o jej legalności.
uderzenie wojskowe
Skoncentrowane działanie bojowe skierowane przeciwko określonemu przeciwnikowi, obiektowi lub obszarowi.