Słownik redakcyjny
Definicje i pojęcia
Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.
- Liczba haseł
- 7068
- Widoczny zakres
- 5761-5850
Indeks alfabetyczny
S
90 haseł
spis ludności
Spis ludności to przeprowadzane przez państwo badanie statystyczne, które służy ustaleniu liczby mieszkańców i zebraniu informacji o ich cechach.
splitter
Splitter to element aerodynamiczny umieszczony przy dolnej krawędzi przedniej części samochodu. Kieruje przepływem powietrza i może zwiększać docisk przedniej osi.
spoken word
Forma utworu oparta przede wszystkim na mówionej recytacji, a nie na tradycyjnie śpiewanej melodii.
sponsoring
Finansowe lub rzeczowe wspieranie treści, wydarzenia albo działalności przez sponsora, zwykle w zamian za promocję lub możliwość powiązania z daną marką.
spoofing
Technika polegająca na podszywaniu się pod zaufaną osobę, instytucję lub źródło komunikacji przez sfałszowanie danych identyfikacyjnych nadawcy.
spoofing numerów
Technika polegająca na fałszowaniu numeru wyświetlanego odbiorcy połączenia lub wiadomości, aby sprawiał wrażenie należącego do innej osoby lub instytucji.
sportowiec taktyczny
Osoba wykonująca wymagającą fizycznie służbę, w której wysiłek służy ochronie lub ratowaniu innych, a nie rywalizacji sportowej.
sporządzanie apteczne
Przygotowanie produktu lub preparatu w aptece, zgodnie z określoną recepturą i wymaganiami dotyczącymi jego użycia. Nie jest równoznaczne z potwierdzeniem skuteczności każdej użytej substancji.
spowolnienie wzrostu dostaw
Zmniejszenie tempa, w jakim rośnie liczba dostarczanych produktów lub usług, bez koniecznego oznaczania jej spadku.
społeczna agencja najmu
Instytucjonalny model pośrednictwa między właścicielami mieszkań a osobami poszukującymi lokalu na wynajem.
społeczność przyjmująca
Lokalna ludność zamieszkująca obszar, do którego przybywają uchodźcy lub osoby powracające.
społeczny jet lag
Społeczny jet lag to rozbieżność między porami snu i pobudki w dni robocze a porami obowiązującymi w weekendy lub dni wolne.
sprawa karna
Postępowanie dotyczące podejrzenia popełnienia przestępstwa i odpowiedzialności osoby, której taki czyn zarzucono.
sprawa konstytucyjna
Zagadnienie dotyczące podstawowych zasad organizacji państwa, podziału kompetencji władz lub statusu jego części składowych.
sprawczość
Sprawczość to zdolność osoby lub grupy do samodzielnego podejmowania decyzji, działania i wpływania na własną sytuację.
sprawiedliwość ekonomiczna
Sprawiedliwość ekonomiczna to idea uczciwego podziału dochodów, majątku, szans, kosztów i korzyści związanych z funkcjonowaniem gospodarki.
sprawozdanie finansowe
Formalne zestawienie przedstawiające sytuację finansową, wyniki działalności i wybrane informacje o przepływach pieniężnych jednostki za określony okres.
sprzedawca zewnętrzny
Sprzedawca zewnętrzny to niezależny przedsiębiorca oferujący produkty za pośrednictwem platformy należącej do innej firmy.
sprzedaż bezpośrednia
Sprzedaż bezpośrednia to transakcja zawierana między twórcą a kupującym z pominięciem pośrednika, na przykład galerii.
sprzedaż oczekująca
Wskaźnik obejmujący transakcje mieszkaniowe, w których podpisano umowę, ale sprzedaż nie została jeszcze sfinalizowana. Pokazuje przyszłą aktywność na rynku nieruchomości.
sprzedaż porównywalna
Sprzedaż porównywalna mierzy zmianę sprzedaży w lokalach działających przez porównywalny czas, zwykle co najmniej rok. Pomaga ocenić wzrost bez wpływu nowych otwarć.
sprzedaż prywatna
Transakcja dzieła sztuki zawierana bez publicznej licytacji, zwykle za pośrednictwem domu aukcyjnego lub galerii.
sprzeniewierzenie funduszy publicznych
Nieuprawnione wykorzystanie, przywłaszczenie lub rozdysponowanie środków publicznych niezgodnie z ich przeznaczeniem lub obowiązującymi przepisami.
sprzęt ciężki
Duże maszyny robocze używane między innymi w budownictwie, górnictwie i przetwarzaniu materiałów.
sprzęt topograficzny
Zestaw przyrządów służących do precyzyjnego pomiaru położenia, wysokości i kształtu elementów terenu.
sprzęt łączności
Fizyczne komponenty odpowiadające za komunikację samochodu z siecią, innymi urządzeniami lub systemami zewnętrznymi.
sprzętowy generator liczb losowych (RNG)
Komponent urządzenia, który dostarcza źródła losowości opartego na fizycznych zjawiskach. Coldcard powinien wykorzystywać generator RNG układu STM32.
sprzężenie haptyczne
Technologia przekazująca użytkownikowi sygnały dotykowe, takie jak stuknięcie, wibracja lub opór, zamiast samego komunikatu wizualnego albo dźwiękowego.
sprężanie
Etap pracy silnika, w którym mieszanka lub powietrze zostaje ściśnięte w cylindrze przed zapłonem.
sprężarka elektryczna
Urządzenie wspomagające turbodoładowanie za pomocą silnika elektrycznego.
spójność postaci
Zachowanie rozpoznawalnego wyglądu i cech tej samej postaci w kolejnych ujęciach lub generowanych scenach.
spójność sojuszu
Stopień jedności państw należących do sojuszu oraz ich zdolność do uzgadniania stanowisk i wspólnego działania.
spójność wewnętrzna
Spójność wewnętrzna oznacza zdolność członków organizacji lub sojuszu do utrzymywania jedności stanowisk, współpracy i wspólnego działania mimo różnic interesów.
spółka
Organizacja utworzona przez jedną lub więcej osób albo podmiotów w celu prowadzenia działalności i osiągania określonych celów gospodarczych. Ma odrębną strukturę prawną i zasady działania.
spółka publiczna
Spółka, której akcje są dopuszczone do obrotu na rynku publicznym, zwykle na giełdzie, i podlegają określonym obowiązkom informacyjnym.
spółka zależna
Spółka, nad którą inna spółka sprawuje kontrolę, zwykle dzięki posiadaniu większości udziałów lub praw głosu.
spękania poligonalne
Pęknięcia podłoża tworzące układy wielokątnych pól, często przypominające plaster miodu. Mogą powstawać między innymi podczas wysychania osadu.
spękania wysychającego mułu
Pęknięcia tworzące się, gdy wilgotny muł traci wodę i wysycha.
stabilność polityczna
Stan, w którym system polityczny działa względnie przewidywalnie, a zmiany władzy i decyzji publicznych nie powodują trwałych kryzysów lub gwałtownych zakłóceń.
stablecoin
Aktywo cyfrowe, którego konstrukcja ma utrzymywać względnie stabilną wartość. W sporze wokół Clarity Act chodzi przede wszystkim o stablecoiny używane jako instrumenty płatnicze i o możliwość wypłacania ich posiadaczom nagród przypominających odsetki.
stacja dokująca
Stacja dokująca to urządzenie rozszerzające komputer o dodatkowe porty, czytniki kart lub zatoki na nośniki danych.
stacja pomiarowa
Punkt wyposażony w urządzenia rejestrujące parametry pogody, takie jak temperatura, ciśnienie atmosferyczne, opady lub prędkość wiatru.
stacja zasilania
Przenośne urządzenie magazynujące energię elektryczną i udostępniające ją do zasilania innych urządzeń.
stack
Zestaw kilku substancji stosowanych łącznie, zwykle w celu uzyskania zakładanego efektu. W kontekście artykułu chodzi o nieformalne łączenie peptydów promowanych do różnych zastosowań.
stagnacja atmosferyczna
Sytuacja, w której słaby wiatr i stabilne warunki ograniczają wymianę powietrza oraz rozpraszanie zanieczyszczeń.
stal wysokowytrzymała
Materiał konstrukcyjny o zwiększonej odporności na obciążenia. Mazda wykorzystuje go w strukturze CX-5, aby wspierać sztywność nadwozia i rozpraszanie energii podczas kolizji.
stalking
Uporczywe i powtarzające się nękanie lub śledzenie innej osoby, które narusza jej prywatność i może wywoływać poczucie zagrożenia.
stamina
Zasób wytrzymałości postaci, który jest zużywany podczas intensywnych działań, takich jak sprint.
stan ekologiczny
Ocena jakości ekosystemu wód powierzchniowych, uwzględniająca między innymi organizmy żywe, warunki fizykochemiczne i cechy siedliska. Wysoki stan ekologiczny oznacza niewielkie przekształcenie wód względem warunków naturalnych.
stan krytyczny
Stan krytyczny to stan pracy reaktora, w którym reakcja łańcuchowa rozszczepienia utrzymuje się samoczynnie na stałym poziomie. Oznacza to, że liczba neutronów wywołujących kolejne rozszczepienia pozostaje zasadniczo stała.
stan likwidacji
Formalny etap kończenia działalności podmiotu, obejmujący uporządkowanie jego spraw, rozliczenie zobowiązań i przygotowanie do wykreślenia z właściwego rejestru.
stan magiczny
Specjalny stan kwantowy, który kubity muszą przyjąć przed wykonaniem odpornej na błędy bramki nie-Clifforda.
stan nietrzeźwości
Stan organizmu stwierdzony po spożyciu alkoholu, potwierdzony w tym przypadku badaniem alkomatem. Kierowanie rowerem w takim stanie może skutkować odpowiedzialnością przed sądem.
stan przedrzucawkowy
Powikłanie ciąży związane przede wszystkim ze zbyt wysokim ciśnieniem tętniczym u matki. Może zaburzać przepływ krwi do łożyska i wpływać na zdrowie matki oraz dziecka.
stan w USA
Stan w USA to jednostka federalna mająca własne władze i określony zakres samodzielności, działająca w ramach konstytucji Stanów Zjednoczonych.
stan wyjątkowy
Stan wyjątkowy to formalny, nadzwyczajny reżim prawny wprowadzany w obliczu poważnego zagrożenia bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
stand
Stand to partnerstwo dwóch pałkarzy, którzy wspólnie zdobywają punkty, zanim jeden z nich zostanie wyeliminowany albo zakończy się ich część gry.
stand-up
Forma komedii scenicznej, w której wykonawca bezpośrednio zwraca się do publiczności i przedstawia przygotowany materiał słowny. Występ może zawierać obserwacje, anegdoty i komentarze.
standard Qi
Qi to standard bezprzewodowego przesyłania energii między ładowarką a zgodnym urządzeniem. Wykorzystuje zjawisko indukcji elektromagnetycznej.
standard USB 2
Standard przewodowego przesyłania danych o niższej przepustowości niż USB 3. W materiale jest wskazywany jako ograniczenie iPhone'a Air względem modeli Pro.
standard bezpieczeństwa
Ustanowiona przez właściwy organ norma określająca minimalne wymagania, które produkt lub rozwiązanie musi spełniać, aby ograniczać ryzyko dla użytkowników.
standard dowodu w sprawie karnej
Wysoki poziom pewności wymagany do uznania zarzutu za udowodniony w postępowaniu karnym.
standardy transmisji
Zestawy reguł technicznych określających sposób przesyłania danych między urządzeniami, na przykład telefonu i telewizora.
standaryzacja sterowania
Ujednolicenie sposobu wykonywania podstawowych działań za pomocą tych samych przycisków lub reguł. Dzięki temu zmiana bohatera nie wymaga nauki całego sterowania od początku.
startup
Młoda firma, zwykle rozwijająca innowacyjny produkt lub usługę i poszukująca skalowalnego modelu działalności.
statek handlowy
Cywilna jednostka pływająca wykorzystywana do przewozu towarów, pasażerów lub wykonywania usług związanych z działalnością gospodarczą.
statek typu ro-ro
Statek przystosowany do przewozu ładunków, pojazdów lub pasażerów, które wjeżdżają na pokład i z niego zjeżdżają, zamiast być przeładowywane za pomocą dźwigów.
status cywilny
Prawnie określona sytuacja osoby w zakresie jej stanu rodzinnego i osobistego, odnotowywana w dokumentach oraz rejestrach publicznych.
status green
Umowne oznaczenie pozytywnego stanu operacyjnego; w artykule oznacza bezpieczeństwo i dobry stan zdrowia załogi.
status lotu
Bieżąca informacja o stanie konkretnego lotu, na przykład o jego planowym wykonaniu, opóźnieniu lub odwołaniu.
status prawny
Pozycja osoby, instytucji lub określonej czynności w świetle obowiązujących przepisów prawa.
status prawny i operacyjny
Zespół zasad określających podstawę prawną obecności jednostki oraz sposób jej działania, podporządkowania i współpracy z innymi strukturami.
status sporny
Sytuacja, w której przynależność, suwerenność lub status prawny określonego terytorium są kwestionowane przez co najmniej jedną stronę.
status stałego rezydenta
Status prawny osoby uprawnionej do stałego zamieszkiwania i pracy w USA, z zastrzeżeniem obowiązków oraz ograniczeń wynikających z prawa imigracyjnego.
status tymczasowy
Prawna podstawa pobytu cudzoziemca w państwie przez określony czas i na określonych warunkach.
statut
Statut to wewnętrzny dokument określający zasady działania organizacji, jej strukturę oraz prawa i obowiązki członków. W partii politycznej może także regulować procedury dyscyplinarne.
statystyki
Dane liczbowe opisujące określone zjawiska, na przykład liczbę osób czytających tekst lub korzystających z serwisu.
statystyki oficjalne
Dane publikowane przez uprawnione instytucje publiczne na podstawie określonych metod zbierania i opracowywania informacji.
stawka dzienna
Kwota przypisana jednej jednostce grzywny. Sąd ustala ją, uwzględniając między innymi dochody, sytuację rodzinną i majątkową sprawcy.
stawka najmu
Kwota należna wynajmującemu za korzystanie z określonej jednostki powierzchni przez ustalony okres.
stawka taryfowa
Wielkość należności pobieranej od towaru przekraczającego granicę celną, najczęściej wyrażona jako procent wartości towaru albo określona kwotowo.
stałe kursy walutowe
Stałe kursy walutowe to założenie analityczne, w którym wpływ zmian kursów walut na porównanie wyników zostaje wyeliminowany.
stałe tylne skrzydło
Stałe tylne skrzydło to nieruchomy element aerodynamiczny zamontowany z tyłu samochodu. Wytwarza docisk tylnej osi, poprawiając stabilność podczas szybkiej jazdy.
stałocieplność
Zdolność organizmu do utrzymywania względnie stałej temperatury ciała niezależnie od warunków zewnętrznych.
stały członek Rady Bezpieczeństwa ONZ
Państwo posiadające stałe miejsce w Radzie Bezpieczeństwa ONZ oraz szczególne uprawnienie do zablokowania przyjęcia projektu rezolucji.
stały fragment gry
Wznowienie gry po przerwie, między innymi rzut wolny, rzut rożny lub aut. Takie sytuacje często prowadzą do dośrodkowań w pole karne.
stały wiatr
Stały wiatr to miara prędkości wiatru utrzymującej się przez określony czas, odróżniana od krótkotrwałych, silniejszych porywów.
steganografia
Technika ukrywania danych lub kodu w innym pliku albo materiale, tak aby obecność ukrytej treści była mniej widoczna.
stellarator
Urządzenie do utrzymywania gorącej plazmy za pomocą odpowiednio ukształtowanych, skręconych pól magnetycznych. Jego konstrukcja ma ograniczać potrzebę dynamicznego sterowania plazmą.
sterowanie głosem
Obsługiwanie urządzenia lub funkcji za pomocą wypowiadanych poleceń zamiast przycisków albo wpisywanego tekstu.