Autobusy szkolne mogą wyglądać podobnie, ale ich konstrukcja często zdradza się już na pierwszy rzut oka. Jedne mają klasyczną, wystającą maskę przed kabiną kierowcy. Inne otrzymują płaski przód, bez dużego fragmentu nadwozia wysuniętego przed przednią oś. Różnica nie jest wyłącznie stylistyczna. Wynika z historii rozwoju autobusów oraz z odmiennego rozmieszczenia silnika, wejścia i przestrzeni dla pasażerów.
Dwie drogi rozwoju autobusów szkolnych
Pierwsze pojazdy wożące dzieci do szkoły były po prostu wozami konnymi. W Stanach Zjednoczonych na początku XX wieku pojawiły się także autobusy z napędem silnikowym. Wayne Works zaprezentowało w 1914 roku model zbudowany na wydłużonym podwoziu Forda Model T. Silnik znajdował się w nim w tradycyjnym miejscu, pod przednią maską.
Później konstruktorzy zaczęli przenosić stanowisko kierowcy bardziej do przodu. Crown Coach wprowadziło autobus szkolny z takim układem w 1932 roku, choć podobne rozwiązania wcześniej stosowała firma Twin Coach w małych autobusach i pojazdach dostawczych. Z czasem płaski przód stał się znakiem rozpoznawczym autobusów określanych jako transit-style.
Płaski przód oznacza większą przestrzeń, ale nie same zalety
W klasyfikacji branżowej autobusy z silnikiem z przodu należą do klasy C. Ich główne wejście znajduje się za przednimi kołami. Pojazdy z płaskim przodem zalicza się do klasy D. Silnik może być w nich umieszczony obok kierowcy albo z tyłu, co daje większą swobodę w projektowaniu wnętrza.
Tylne położenie silnika ogranicza hałas, ciepło i zanieczyszczenia odczuwane przez kierowcę oraz pasażerów. Płaski przód poprawia także widoczność, ponieważ kierowca nie musi obserwować drogi ponad dużą maską. Taki układ pozwala ponadto lepiej wykorzystać długość pojazdu. Autobusy klasy D mogą zazwyczaj pomieścić do 90 pasażerów, podczas gdy konstrukcje konwencjonalne zabierają około 77 do 83 osób.
Klasyczny autobus z maską ma jednak własne atuty. Z przywołanych danych wynika, że modele klasy C, z zalecanym rozstawem osi wynoszącym około 21,3 stopy, mają wyraźnie mniejszy promień skrętu niż pojazdy klasy D, dla których zalecany rozstaw osi to 23 stopy. Oznacza to lepszą manewrowość konstrukcji konwencjonalnych. Ich silniki są również łatwiej dostępne, co może obniżać koszty obsługi i upraszczać prace serwisowe.
Dlatego wybór między autobusem z maską a modelem z płaskim przodem zależy przede wszystkim od lokalnych preferencji oraz oczekiwanego kompromisu między widocznością, pojemnością, zwrotnością i łatwością napraw. Oba rozwiązania wyrosły z różnych etapów rozwoju transportu autobusowego i do dziś funkcjonują obok siebie.