Woskowina uszna może pełnić funkcję naturalnej bariery przeciw owadom. Zespół bioinżyniera Davida Hu z Georgia Tech wykazał, że materiał ten łączy cechy, które na pierwszy rzut oka wydają się sprzeczne: utrudnia owadom uzyskanie przyczepności, a jednocześnie przykleja się do ich ciał. Wyniki analizy opublikowano 28 października w czasopiśmie Soft Matter.
Woskowina nie jest po prostu woskiem
Potoczna nazwa może sugerować, że woskowina jest podobna do wosku używanego w przedmiotach codziennego użytku. Jej skład wygląda jednak inaczej. Około 60 procent materiału stanowią martwe komórki skóry, a resztę tworzą między innymi oleje i wilgoć. Analizy chemiczne i mechaniczne wskazują, że woskowina pochłania wodę. Według zespołu Hu jej porowata struktura może przypominać kształtem butelki z atramentem, co pozwala zatrzymywać nawet dwukrotnie większą masę wody i ograniczać jej przemieszczanie się w przewodzie słuchowym.
Naukowcy przeanalizowali 36 próbek woskowiny pobranych od świń, owiec, psów, krów, królików i ludzi. Następnie obserwowali reakcje mrówek ognistych, Solenopsis invicta, na naturalną oraz syntetyczną woskowinę. Owady, które potrafią poruszać się po gładkich powierzchniach, miały wyraźne trudności z wejściem na badany materiał.
Jednocześnie śliska i lepka
David Hu przypuszcza, że woskowina pochłania wilgoć z odnóży mrówek. To może zmieniać warunki potrzebne do uzyskania przyczepności i utrudniać owadom wspinanie się. Drugi efekt jest inny: materiał przykleja się do ciał mrówek. Owady zaczynają wtedy intensywnie się czyścić, próbując usunąć lepką substancję. W praktyce woskowina może więc działać na dwa sposoby, zmniejszać stabilność ruchu i jednocześnie zwiększać koszt pozbycia się materiału z ciała.
- Woskowina pochłania wodę, co może wpływać na przyczepność odnóży owadów.