Brytyjski rząd zamknął nabór do programu Sustainable Farming Incentive (SFI) na 2026 rok po zaledwie sześciu godzinach. Cały budżet w wysokości 233 mln funtów został rozdysponowany, pozostawiając tysiące rolników bez możliwości ubiegania się o wsparcie. Nabór rozpoczął się we wtorek o godzinie 10, a zakończył o 16.
Pieniądze zniknęły w ciągu jednego dnia
SFI jest częścią systemu płatności, który zastąpił wcześniejszy unijny model dopłat. Program wynagradza rolników za działania na rzecz przyrody, gleby i innych dóbr publicznych, a nie tylko za samo prowadzenie gospodarstwa i posiadanie ziemi. Dla wielu właścicieli gospodarstw był to pierwszy dostępny nabór od czasu nagłego zamknięcia programu w marcu 2025 roku. Następna możliwość ubiegania się o środki ma pojawić się dopiero w 2027 roku.
Organizacje ekologiczne oceniły tempo wykorzystania budżetu jako bezprecedensowe. Alice Groom z RSPB stwierdziła, że spodziewano się szybkiego rozdysponowania pieniędzy, ale nie w ciągu jednego dnia. Jej zdaniem system, który miał wspierać realizację celów środowiskowych i przejście na bardziej zrównoważone rolnictwo, stał się konkurencją na zasadzie pierwszeństwa zgłoszeń. Vicki Hird z organizacji Wildlife Trusts porównała sytuację do walki o bilety na koncert zespołu Oasis.
Problemy z wnioskami i obawy o cele środowiskowe
Rolnicy, którzy mieli problemy techniczne lub formalne z wnioskami, czekali nawet pięć godzin na kontakt z pracownikiem mogącym udzielić pomocy. Martin Lines z Nature Friendly Farming Network ocenił, że część z nich otrzymała wsparcie dopiero po zamknięciu naboru. Organizacje rolnicze wskazują, że trudny sezon, szkody powodowane przez upały i suszę oraz wysokie koszty nawozów zwiększyły znaczenie programu dla przyszłości gospodarstw. Krajowa organizacja rolników NFU wezwała rząd do pilnego przedstawienia planu na 2027 rok i większej przejrzystości budżetu. Krytycy ostrzegają też, że brak dostępu do finansowania może utrudnić realizację prawnie wiążących celów ochrony przyrody, w tym planu odtworzenia 30 procent zasobów przyrodniczych do 2030 roku.