Premier Hiszpanii Pedro Sánchez po raz kolejny zdecydował się na ryzykowny manewr polityczny. Lider socjalistów ogłosił przedterminowe wybory, licząc, że gniew związany z rosnącymi kosztami mieszkań pomoże mu odwrócić niekorzystne sondaże. Głosowanie ma odbyć się 29 listopada. Sánchez, jeden z najdłużej urzędujących progresywnych przywódców w Europie i krytyk prezydenta USA Donalda Trumpa, będzie musiał jednocześnie odpierać ataki konserwatystów i Vox, a także tłumaczyć się z problemów prawnych dotyczących osób z jego najbliższego otoczenia.
Przez ostatnie miesiące sondaże wskazywały, że ośmioletni okres rządów Sáncheza może dobiegać końca. Sytuację zmieniły wydarzenia z Madrytu, gdzie eksmisja 87-letniej kobiety wywołała masowe protesty uliczne w stolicy i innych miastach. Przebieg eksmisji był transmitowany w telewizji, dzięki czemu sprawa stała się symbolem problemu, który dotyka budżetów domowych i jakości życia milionów osób. Według analityków premier dostał w ten sposób szansę, aby uczynić wybory plebiscytem w sprawie mieszkań, a nie wyłącznie głosowaniem nad jego dotychczasowymi rządami.
Słownik artykułu
Krótkie objaśnienia terminów występujących w tekście. Każde hasło prowadzi do szerszej definicji i przykładów użycia.
Procedura parlamentarna prowadząca do odwołania rządu lub premiera, jeśli uzyska poparcie wymaganej większości.
Rząd, który nie dysponuje samodzielną większością w parlamencie i musi szukać poparcia innych partii przy kluczowych głosowaniach.
Akt prawny lub decyzja władz, na mocy których określone osoby albo grupy zostają objęte odstąpieniem od ścigania lub wykonania kary za wskazane czyny.
Postawienie na mieszkalnictwo nie jest dla socjalistów pozbawione ryzyka. Była konserwatywna polityczka i analityczka Montserrat Nebrera zwraca uwagę, że elektoraty zarówno konserwatystów, jak i socjalistów są w dużej mierze starsze. Część tych wyborców nie tylko kupiła własne mieszkania, lecz także nabyła drugie nieruchomości, które dziś wynajmuje, aby zwiększyć dochody na emeryturze, albo zamierza przekazać dzieciom. Propozycje ograniczenia eksmisji i przeciwdziałania spekulacji mogą więc trafić do osób dotkniętych kryzysem, ale jednocześnie wzbudzić niepokój wśród właścicieli mieszkań.
Kryzys mieszkaniowy wybuchł w momencie, gdy rząd miał już problemy z wyjaśnieniem swojej reakcji na lipcowy napływ dziesiątek tysięcy Marokańczyków do Ceuty, hiszpańskiego terytorium w Afryce Północnej. Konserwatywna Partia Ludowa oraz Vox określały ten napływ mianem inwazji i zamierzają uczynić z migracji jeden z najważniejszych tematów kampanii. Politolog Alejandro Quiroga z Uniwersytetu Complutense w Madrycie ocenia, że przeciwnicy Sáncheza będą również przedstawiać go jako przywódcę skupionego na utrzymaniu władzy, wspieranego przez skorumpowane, ich zdaniem, otoczenie i aparat partyjny. Premier odrzuca te zarzuty jako polityczne oczernianie. Jego sytuację komplikują postępowania prawne dotyczące żony, brata oraz byłego premiera z jego partii. Wszystkie te osoby zaprzeczają, aby dopuściły się naruszeń, ale sprawy pozostają obciążeniem politycznym dla szefa rządu.
Premier ma doświadczenie w wychodzeniu z sytuacji, w których jego polityczny koniec wydawał się bliski. W 2016 roku został odsunięty od stanowiska sekretarza generalnego socjalistów po sporach dotyczących strategii partii pozostającej w opozycji. Później objechał Hiszpanię, zdobył poparcie szeregowych członków ugrupowania i odzyskał przywództwo. Dwa lata później został premierem po skutecznym wotum nieufności wobec konserwatywnego rządu. Od tego czasu utrzymywał się przy władzy, tworząc koalicje mniejszościowe, przetrwał głosowania nad wotum nieufności i podejmował decyzje zaskakujące przeciwników.
Największym wyborczym sukcesem Sáncheza były wybory z 2023 roku. Dzień po dotkliwej porażce socjalistów w wyborach regionalnych i samorządowych niespodziewanie rozpisał wybory krajowe. Kampanię oparł na ostrzeganiu, że konserwatyści będą potrzebowali Vox do utworzenia rządu. Strategia przyniosła efekt, ale socjaliści mogli rozpocząć kolejną kadencję dopiero po zawarciu porozumienia z katalońskimi separatystami. W zamian za ich poparcie Sánchez zgodził się na niepopularną amnestię dla osób skazanych za udział w próbie secesji Katalonii w 2017 roku.
O wyniku wyborów nie zdecyduje wyłącznie rezultat socjalistów. Sánchez będzie potrzebował także dobrego wyniku partii znajdujących się na lewo od jego ugrupowania, ponieważ nowa koalicja pozostaje najbardziej prawdopodobną drogą do utrzymania władzy. Dodatkowym czynnikiem jest Carles Puigdemont, były przywódca katalońskich separatystów. Po nieudanej próbie secesji uciekł do Belgii, jednak decyzja sędziego o uchyleniu nakazu aresztowania otworzyła mu drogę do powrotu do Hiszpanii bez obawy o zatrzymanie. Dla części katalońskich nacjonalistów Puigdemont jest bohaterem, natomiast dla wielu innych Hiszpanów pozostaje postacią skrajnie niepopularną. Jego możliwy powrót jest konsekwencją polityki pojednania Sáncheza z separatystami i może przesunąć kampanię z kwestii społeczno-gospodarczych z powrotem na spór o Katalonię.
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!