Cechy osobowości często opisuje się tak, jakby po osiągnięciu dorosłości pozostawały niemal niezmienne. Nowe badanie podważa jednak takie przekonanie. Jego wyniki wskazują, że ekstrawersja, ugodowość, sumienność, neurotyczność i otwartość, czyli cechy należące do modelu Wielkiej Piątki, zmieniają się w ciągu życia w stopniu porównywalnym ze zmianami dotyczącymi wielu innych obszarów, które zwykle uznajemy za bardziej elastyczne. Należą do nich między innymi satysfakcja z życia, dochody i zdrowie. Zmiany nie muszą oznaczać nagłej przemiany. Z przedstawionych danych wynika raczej, że osobowość może stopniowo ewoluować od okresu dorastania aż do późnej starości.
Ludzie uważają osobowość za bardziej stabilną, niż jest w rzeczywistości
W pierwszej części projektu naukowcy sprawdzili, jak społeczeństwo ocenia trwałość różnych cech i elementów życia. W badaniu wzięło udział 887 dorosłych osób mieszkających w Stanach Zjednoczonych. Uczestnicy otrzymali listę 25 charakterystyk, obejmującą pięć cech Wielkiej Piątki oraz 20 innych zmiennych, takich jak dochody, zdrowie fizyczne, samoocena i częstotliwość kontaktów towarzyskich. Następnie oceniali, jak bardzo, ich zdaniem, każda z tych charakterystyk zmienia się przeciętnie między 15. a 90. rokiem życia. Wykorzystywano skalę od 0, oznaczającego brak zmiany, do 11, oznaczającego bardzo dużą zmianę. Cechy osobowości otrzymywały stosunkowo niskie oceny, co pokazywało, że badani postrzegali je jako jedne z najbardziej stałych właściwości człowieka.
Osiem dużych zbiorów danych pokazało inny obraz
Druga część analizy opierała się na ośmiu dużych badaniach podłużnych. Łącznie obejmowały one dane 166 971 osób ze Stanów Zjednoczonych, Niemiec, Australii i Niderlandów. W tych projektach badacze wielokrotnie oceniali te same osoby, dzięki czemu mogli prześledzić, jak ich osobowość zmieniała się w kolejnych latach i dekadach. Zastosowano model HAPC-CCREM
