Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.
Program diety i ćwiczeń może poprawiać jakość życia podczas leczenia raka prostaty
Program STAMINA łączył ćwiczenia aerobowe i oporowe, porady dietetyczne oraz wsparcie behawioralne.
W badaniu uczestniczyło 700 mężczyzn leczonych terapią deprywacji androgenowej w 15 ośrodkach w Anglii.
Uczestnicy programu zgłaszali lepszą jakość życia i mniejsze zmęczenie niż osoby objęte standardowym dodatkowym programem opieki.
Badanie nie wykazało, czy program wpływa na przeżycie chorych z rakiem prostaty.
Sponsorowane
Odkryj rewolucyjną metodę nauki języków
Sprawdź jak w 30 dni opanować podstawy dowolnego języka obcego bez wychodzenia z domu.
Nadzorowany program obejmujący ćwiczenia, porady dotyczące diety i wsparcie behawioralne może ograniczać pogorszenie jakości życia u mężczyzn leczonych z powodu raka prostaty. Takie wnioski płyną z brytyjskiego badania STAMINA, w którym uczestniczyło 700 osób otrzymujących terapię deprywacji androgenowej. Uczestnicy programu zgłaszali także mniejsze zmęczenie niż mężczyźni objęci standardowym dodatkowym programem opieki. Wyniki nie przesądzają jednak, czy podobna interwencja wydłuża życie.
Co wykazało badanie STAMINA
STAMINA było pięcioletnim projektem badawczym finansowanym przez brytyjski National Institute for Health Research. Program zaprojektowano na podstawie wcześniejszych zaleceń i badań dotyczących wpływu nadzorowanej aktywności fizycznej na jakość życia oraz zmęczenie u mężczyzn leczonych terapią deprywacji androgenowej. Do badania włączono 700 mężczyzn leczonych w 15 placówkach brytyjskiej National Health Service w Anglii. Mediana wieku uczestników wynosiła 71 lat, a 97 procent stanowili biali mężczyźni. Uczestników losowo przydzielono do dwóch grup między styczniem 2022 roku a styczniem 2023 roku. Obserwacja trwała do czerwca 2024 roku.
Grupa STAMINA uczestniczyła w nadzorowanych ćwiczeniach aerobowych i oporowych.
Program obejmował także porady żywieniowe oraz wsparcie pomagające utrzymać zmianę zachowań.
Ponad 80 procent uczestników tej grupy pojawiało się na zaplanowanych sesjach w ciągu 12 miesięcy.
Autorzy odnotowali mniejsze pogorszenie jakości życia, nawet o około jedną trzecią, oraz mniejsze zmęczenie.
Słownik artykułu
Pojęcia, które warto znać
Krótkie objaśnienia terminów występujących w tekście. Każde hasło prowadzi do szerszej definicji i przykładów użycia.
Mężczyźni z grupy STAMINA otrzymywali połączenie kilku elementów, a nie tylko ogólne informacje o zdrowym stylu życia. W ramach programu wykonywali ćwiczenia aerobowe oraz trening oporowy pod nadzorem, a równocześnie otrzymywali wskazówki dietetyczne i wsparcie behawioralne. Druga grupa korzystała ze standardowego dodatkowego programu opieki. Badacze podali, że osoby uczestniczące w STAMINA osiągały lepsze wyniki w zakresie jakości życia związanej z chorobą nowotworową i zgłaszały mniej zmęczenia. Ważna była więc nie tylko sama treść zaleceń, lecz także regularny kontakt, nadzór i pomoc we wdrażaniu ich w codziennym życiu.
Autorzy ocenili program również jako opłacalny i uznali, że może być wdrażany w placówkach brytyjskiej publicznej służby zdrowia. Po udziale w badaniu organizacja Nuffield Health uruchomiła program aktywności dla osób z chorobami nowotworowymi, który ma udostępniać mężczyznom z rakiem prostaty wersję podejścia STAMINA. Organizacja zapowiedziała także rozszerzanie programu na osoby z rakiem piersi i rakiem jelita. Są to plany dotyczące wdrażania programu, a nie dowód, że interwencja poprawia wszystkie wyniki leczenia. Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie The Lancet Oncology.
Czego badanie nie rozstrzyga
Najważniejsze ograniczenie dotyczy czasu obserwacji i rodzaju ocenianych rezultatów. Badanie trwało 12 miesięcy w odniesieniu do jakości życia i zmęczenia, a nie do długoterminowych wyników onkologicznych. Nie ustalono zatem, czy uczestnictwo w programie przekłada się na dłuższe przeżycie albo mniejsze ryzyko nawrotu choroby. Ying Wang z American Cancer Society, która nie brała udziału w badaniu, oceniła, że wyniki dostarczają szczególnie cennych danych dotyczących mężczyzn otrzymujących terapię deprywacji androgenowej. Jednocześnie podkreśliła, że korzyści zaobserwowane w zakresie samopoczucia nie powinny być utożsamiane z potwierdzonym wpływem na przebieg samego nowotworu.
Terapia deprywacji androgenowej, określana skrótem ADT, obniża poziom androgenów, między innymi testosteronu, aby ograniczyć działanie hormonów, od których mogą zależeć niektóre nowotwory. W leczeniu raka prostaty często łączy się ją z innymi metodami, takimi jak chemioterapia lub radioterapia. Leki zmniejszające stężenie androgenów mogą jednak wiązać się z działaniami niepożądanymi, które wpływają na codzienne funkcjonowanie. Wśród wymienianych skutków są obniżenie libido, zaburzenia erekcji, utrata gęstości kości, zmęczenie oraz zmiany nastroju. To właśnie między innymi dlatego jakość życia i poziom energii są ważnymi celami opieki nad osobami otrzymującymi ADT.
Co wiadomo o stylu życia po rozpoznaniu raka prostaty
Eksperci cytowani w materiale wskazują, że sposób odżywiania i regularna aktywność mogą wspierać ogólny stan zdrowia mężczyzn leczonych z powodu raka prostaty. W przywoływanych zaleceniach American Cancer Society pojawia się co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności aerobowej tygodniowo, na przykład szybkiego marszu, uzupełnionej treningiem oporowym. Zalecana jest także dieta bogata w warzywa i owoce. Inny ekspert wskazywał na jadłospis zawierający między innymi zielone warzywa liściaste, rośliny strączkowe i zdrowe tłuszcze, przy ograniczaniu czerwonego mięsa. Są to ogólne zalecenia dotyczące zdrowia i przeżycia po chorobie nowotworowej, a nie zamiennik indywidualnego planu leczenia. Rodzaj i intensywność aktywności podczas terapii powinny uwzględniać stan pacjenta oraz ustalenia zespołu medycznego.
Rak prostaty, objawy i diagnostyka
Rak prostaty należy do najczęstszych nowotworów u mężczyzn. Według szacunków American Cancer Society w 2026 roku w Stanach Zjednoczonych zostanie rozpoznanych ponad 330 tysięcy nowych przypadków, a ponad 36 tysięcy osób umrze z powodu tej choroby. Organizacja odnotowała wzrost liczby rozpoznań o około 3 procent rocznie między 2014 a 2022 rokiem, przy czym najszybciej rosła liczba diagnoz w zaawansowanych stadiach. Część wzrostu wiązano z częstszym wykonywaniem badań przesiewowych. Wczesne wykrycie wiąże się z pięcioletnim przeżyciem na poziomie 99 procent według danych przywołanych w materiale, ale rokowanie zależy od stadium i cech choroby.
Czynnikami ryzyka są między innymi starszy wiek, występowanie choroby w rodzinie i otyłość. We wczesnej fazie rak prostaty może nie powodować objawów. W bardziej zaawansowanych stadiach mogą pojawić się częste oddawanie moczu, słaby lub spowolniony strumień moczu, krew w moczu, zaburzenia erekcji oraz ból albo drętwienie nóg i stóp. W diagnostyce stosuje się między innymi badanie krwi oceniające antygen swoisty dla prostaty, czyli PSA, oraz badanie per rectum. Obrazowanie, na przykład rezonans magnetyczny lub ultrasonografia, a także biopsja mogą być potrzebne do ustalenia rozpoznania. Metody leczenia obejmują operację, radioterapię, chemioterapię, immunoterapię, leczenie hormonalne oraz obserwację lub aktywny nadzór. Choroba i jej leczenie mogą być również obciążeniem emocjonalnym, dlatego źródło wskazuje na znaczenie rozmowy z bliskimi, grup wsparcia i pomocy psychologicznej.
