NI

Słownik redakcyjny

Definicje i pojęcia

Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.

Liczba haseł
5882
Widoczny zakres
5581-5670

Indeks alfabetyczny

W

36 haseł

  1. wyspa pikseli

    Mały, sztywny fragment wyświetlacza zawierający jeden lub więcej pikseli i zabezpieczony przed wpływem otoczenia.

  2. wysycenie pola walki

    Sytuacja, w której duża liczba obiektów lub zagrożeń obciąża systemy wykrywania i zwalczania do granic ich możliwości.

  3. wyszukiwanie konwersacyjne

    Sposób wyszukiwania, w którym użytkownik formułuje pytania lub prośby, a system interpretuje ich sens i dobiera odpowiednie wyniki.

  4. wyszukiwanie obrazem

    Metoda wyszukiwania informacji na podstawie obrazu zamiast wyłącznie tekstowego zapytania. System analizuje elementy obrazu i porównuje je z dostępnymi treściami lub bazami danych.

  5. wyszukiwarka internetowa

    Usługa, która przeszukuje zindeksowane zasoby internetu i przedstawia wyniki odpowiadające zapytaniu użytkownika.

  6. wysłannik

    Osoba oficjalnie wyznaczona do reprezentowania państwa, organizacji lub przywódcy w określonej sprawie, zwłaszcza podczas kontaktów dyplomatycznych.

  7. wywiad

    Zorganizowana działalność polegająca na pozyskiwaniu, analizowaniu i wykorzystywaniu informacji istotnych dla bezpieczeństwa lub polityki państwa.

  8. wywiad wojskowy

    Instytucjonalna działalność polegająca na pozyskiwaniu i analizowaniu informacji istotnych dla bezpieczeństwa oraz planowania działań wojskowych.

  9. wyładowanie atmosferyczne

    Gwałtowne wyładowanie energii elektrycznej w atmosferze, najczęściej w postaci pioruna. Może zapalić suchą roślinność i stać się źródłem pożaru.

  10. wyłudzenie

    Bezpodstawne uzyskanie pieniędzy lub innej korzyści przez wprowadzenie kogoś w błąd, wykorzystanie jego błędu albo posłużenie się nieprawdziwymi informacjami. W zależności od okoliczności może stanowić przestępstwo.

  11. wyłączenie dla celów terapeutycznych

    Wyłączenie dla celów terapeutycznych to zgoda na stosowanie określonej substancji lub metody w leczeniu sportowca, mimo że może podlegać ograniczeniom antydopingowym. Wymaga spełnienia ustalonych kryteriów medycznych i formalnych.

  12. wyłączenie dowodów

    Decyzja procesowa o niedopuszczeniu określonych materiałów do wykorzystania w sprawie, zwykle z powodu sposobu ich uzyskania lub naruszenia przepisów.

  13. wyłączna strefa ekonomiczna

    Obszar morski przylegający do wybrzeża państwa, w którym państwo to ma szczególne prawa do poszukiwania, wykorzystywania i ochrony zasobów naturalnych.

  14. wyścig zbrojeń

    Rywalizacja państw polegająca na rozwijaniu, powiększaniu lub unowocześnianiu potencjału wojskowego w celu uzyskania przewagi albo wzmocnienia odstraszania.

  15. wyświetlacz AMOLED

    Typ wyświetlacza, w którym każdy piksel emituje własne światło dzięki organicznym diodom elektroluminescencyjnym. Nie wymaga osobnego podświetlenia, co umożliwia uzyskanie głębokiej czerni.

  16. wyświetlacz rozciągliwy

    Ekran zaprojektowany tak, aby jego cała powierzchnia mogła zmieniać kształt lub rozmiar, mimo że pojedyncze elementy obrazu pozostają sztywne.

  17. wzajemne zagwarantowane zniszczenie

    Strategiczna zasada odstraszania nuklearnego, w której atak jednej strony prowadziłby do niszczącej odpowiedzi drugiej.

  18. wzbogacony uran

    Uran, w którym zwiększono udział izotopu uranu-235 w porównaniu z uranem naturalnym. Stopień wzbogacenia wpływa na możliwe zastosowanie tego materiału.

  19. wznowa

    Ponowne pojawienie się choroby lub guza po wcześniejszym leczeniu albo okresie bez wykrywalnych zmian. Wznowa może wystąpić w miejscu pierwotnej zmiany lub w innej części organizmu.

  20. wzornictwo

    Projektowa forma produktu, obejmująca jego wygląd, kształt, kolorystykę i inne cechy wizualne.

  21. wzorzec bloku

    Wzorzec bloku to zapisany układ elementów edytora, który można ponownie wykorzystać przy budowaniu strony. Ułatwia tworzenie spójnych sekcji bez ręcznego układania ich od początku.

  22. wzrost cen paliw

    Zwiększenie kwot płaconych za paliwa w porównaniu z wcześniejszym okresem. Może podnosić koszty przewozu i pośrednio wpływać na ceny innych towarów i usług.

  23. wzór moiré

    Powtarzalny wzór powstający, gdy dwie podobne, regularne struktury nakładają się na siebie pod niewielkim kątem.

  24. wąskie gardło transportowe

    Odcinek lub punkt sieci transportowej, którego ograniczona przepustowość może opóźniać albo zakłócać przepływ towarów.

  25. wątek

    Niezależny ciąg wykonywania instrukcji w procesie programu, wykorzystywany do realizacji określonych zadań obliczeniowych.

  26. wątpliwości proceduralne

    Zastrzeżenia dotyczące tego, czy czynności wykonano zgodnie z wymaganym trybem, kolejnością lub zakresem kompetencji.

  27. węgiel koksowy

    Rodzaj węgla używany przede wszystkim do produkcji koksu, który jest niezbędnym materiałem w wielu procesach hutniczych.

  28. węglowodany proste

    Węglowodany zbudowane z pojedynczych lub podwójnych jednostek cukrowych, szybko dostępne jako źródło energii. W analizie chodzi głównie o cukry obecne w owocach i miodzie.

  29. węzeł proxy

    Urządzenie lub punkt sieci, przez który kierowany jest ruch internetowy między użytkownikiem a odwiedzaną usługą.

  30. węzeł technologiczny

    Generacja procesu produkcji układów scalonych, określana między innymi oznaczeniem takim jak 2 nm. Mniejszy nominalny rozmiar węzła zwykle pozwala zwiększyć gęstość tranzystorów i efektywność układu.

  31. władze federalne

    Centralne organy państwa, których kompetencje obejmują całe terytorium Stanów Zjednoczonych, w odróżnieniu od władz poszczególnych stanów.

  32. władze gminne

    Władze gminne to organy administracji samorządowej działające na poziomie gminy i wykonujące zadania publiczne dotyczące lokalnej społeczności.

  33. włamanie

    Przełamanie lub ominięcie zabezpieczenia chroniącego dostęp do pomieszczenia, urządzenia albo mienia, zwykle w celu dokonania kradzieży.

  34. własna domena

    Adres internetowy należący do organizacji, wykorzystywany między innymi w adresach poczty elektronicznej i usługach firmowych.

  35. własność intelektualna

    Zbiór praw chroniących niematerialne dobra, takie jak utwory, wynalazki, znaki towarowe czy projekty. W artykule chodzi o prawa związane z marką i grą Wreckreation.

  36. włóknienie płuc

    Proces, w którym w tkance płucnej powstaje nadmiar bliznowatej tkanki. Może to pogarszać oddychanie i obniżać jakość życia.

Y

4 haseł

  1. yaoi

    Nurt opowieści przedstawiających relacje między mężczyznami, zwykle romantyczne, a czasem erotyczne. Sam termin nie przesądza o pornograficznym charakterze treści.

  2. yellowcake

    Koncentrat uranowy otrzymywany w wyniku przerobu rudy uranowej, zwykle zawierający głównie związki uranu w postaci stałej.

  3. yield farming

    Praktyka udostępniania aktywów w protokołach DeFi w celu uzyskania potencjalnego dochodu lub nagród.

  4. yōkai

    Nadnaturalne istoty i zjawiska występujące w japońskim folklorze. Pojęcie obejmuje różne postacie, nie tylko demoniczne, często związane z określonymi miejscami, wydarzeniami lub wierzeniami.

Z

50 haseł

  1. zaangażowanie użytkowników

    Poziom aktywności i zainteresowania, jakie użytkownicy wykazują wobec usługi, platformy lub publikowanych treści.

  2. zaangażowanie zbiorowe

    Zaangażowanie zbiorowe to udział wielu osób we wspólnych działaniach lub poparcie dla działań podejmowanych przez grupy w celu osiągnięcia określonej zmiany.

  3. zabezpieczanie śladów

    Czynności służące ochronie, utrwaleniu i zebraniu śladów mogących pomóc w ustaleniu przebiegu zdarzenia oraz jego sprawcy.

  4. zabezpieczenia handlowe

    Środki stosowane przez państwo lub grupę państw w celu ochrony krajowych producentów przed skutkami konkurencji zagranicznej.

  5. zabezpieczenia paliwowe

    Działania służące zapewnieniu dostępu do paliwa oraz ograniczeniu skutków wahań jego cen i przerw w dostawach.

  6. zabytek artystyczny

    Dzieło lub obiekt uznany przez prawo za szczególnie wartościowy artystycznie i objęty ochroną konserwatorską.

  7. zabójstwo

    Zabójstwo to bezprawne pozbawienie życia człowieka, będące przestępstwem przeciwko życiu. Odpowiedzialność i wymiar kary zależą od okoliczności czynu oraz jego prawnej kwalifikacji.

  8. zachowania konsumenckie

    Sposób, w jaki osoby lub gospodarstwa domowe podejmują decyzje dotyczące kupowania, finansowania i rezygnowania z dóbr lub usług.

  9. zadanie cron

    Automatycznie uruchamiane zadanie systemu Linux, które może służyć między innymi do okresowego wykonywania poleceń.

  10. zadośćuczynienie

    Świadczenie pieniężne przyznawane za krzywdę, czyli niemajątkową szkodę, taką jak cierpienie, naruszenie godności lub stres. Jego wysokość ma częściowo złagodzić skutki doznanej krzywdy.

  11. zadłużenie

    Łączna wartość finansowych zobowiązań podmiotu wobec kredytodawców, pożyczkodawców lub innych wierzycieli. Wysokie zadłużenie może ograniczać płynność i zdolność do finansowania działalności.

  12. zagraniczna darowizna polityczna

    Wpłata lub inne wsparcie przekazane partii politycznej przez podmiot z innego państwa. Brytyjskie przepisy wyborcze ograniczają możliwość finansowania działalności politycznej z zagranicy.

  13. zagrożenia klimatyczne

    Zjawiska związane z klimatem, takie jak burze, powodzie, fale upałów, susze i pożary, które mogą zakłócać funkcjonowanie szkół.

  14. zagrożenie biologiczne

    Ryzyko związane z działaniem czynników biologicznych, które mogą szkodzić ludziom, zwierzętom lub środowisku.

  15. zagrywka

    Zaplanowany sposób rozegrania pojedynczej akcji w futbolu amerykańskim, obejmujący zadania poszczególnych zawodników.

  16. zajętość widowni

    Procentowy udział miejsc zajętych przez widzów w stosunku do nominalnej pojemności widowni.

  17. zakaz ponownego sądzenia za ten sam czyn

    Zasada prawna, która co do zasady nie pozwala ponownie prowadzić sprawy karnej wobec tej samej osoby za identyczny czyn.

  18. zakaz wjazdu

    Formalne ograniczenie możliwości wjazdu danej osoby do państwa przez okres określony w decyzji lub przepisach. Zakres i podstawa takiego zakazu zależą od właściwego prawa.

  19. zakaz wypowiedzi

    Wewnętrzne ograniczenie możliwości publicznego wypowiadania się przez członków organizacji, zwłaszcza w mediach, bez zgody uprawnionych osób.

  20. zakres tonalny

    Zakres tonalny to rozpiętość poziomów jasności, które kamera lub format potrafi zarejestrować, od najciemniejszych cieni do najjaśniejszych partii obrazu.

  21. zakupy w aplikacji

    Model płatności, w którym użytkownik może kupować dodatkowe treści, funkcje lub towary bezpośrednio w aplikacji.

  22. zakupy wojskowe

    Nabywanie przez państwo sprzętu, uzbrojenia, usług lub innych zasobów przeznaczonych do celów obronnych.

  23. zakwit glonów

    Gwałtowne zwiększenie liczebności glonów w wodzie. W przypadku złotej algi taki proces może mieć toksyczne skutki dla ekosystemu.

  24. zakładnik

    Osoba przetrzymywana wbrew swojej woli, zwykle po to, by wymusić określone działanie na innych osobach lub władzach.

  25. zakłócanie sygnału

    Celowe lub przypadkowe oddziaływanie, które pogarsza odbiór sygnału radiowego, nawigacyjnego albo komunikacyjnego.

  26. zakłócenia toru lotu

    Zakłócenia toru lotu to oddziaływanie, które zmienia planowaną trasę lub położenie obiektu w powietrzu, na przykład przez zakłócenie sygnałów nawigacyjnych albo łączności.

  27. zakłócenia łączności

    Utrudnienia lub przerwy w przekazywaniu informacji między urządzeniami, jednostkami albo stanowiskami dowodzenia.

  28. zależność programistyczna

    Zewnętrzny pakiet, biblioteka lub komponent, którego kod jest potrzebny do działania albo budowania danego programu.

  29. zaliczka

    Część należnych środków wypłacana z góry przed pełną realizacją finansowanego projektu lub zobowiązania.

  30. zamach

    Celowo zaplanowany akt przemocy wymierzony w osobę, grupę lub instytucję, często mający na celu zabójstwo albo destabilizację sytuacji.

  31. zamach samobójczy

    Atak, w którym sprawca celowo doprowadza do eksplozji, licząc się z własną śmiercią. W tym przypadku tak określił zdarzenie inspektor generalny policji w prowincji Khyber Pakhtunkhwa.

  32. zamawianie konwersacyjne

    Sposób składania zamówienia za pomocą dialogu z systemem, który interpretuje wypowiedzi użytkownika. Pozwala wybierać pozycje, zadawać pytania i modyfikować koszyk w toku jednej rozmowy.

  33. zamiany udziałowe

    Transakcje, w których udziały jednego podmiotu są wymieniane na udziały lub inne prawa udziałowe w innym podmiocie.

  34. zamknięcie funduszu

    Etap pozyskiwania kapitału, w którym fundusz przyjmuje zobowiązania inwestorów i kończy określony etap zbiórki środków.

  35. zamknięcie transakcji

    Formalne zakończenie transakcji, następujące po spełnieniu wymaganych warunków, takich jak uzyskanie zgód i podpisanie dokumentów.

  36. zamrożenie aktywów

    Środek prawny polegający na zablokowaniu możliwości korzystania z określonych zasobów majątkowych lub przeprowadzania nimi transakcji.

  37. zamrożone aktywa

    Środki finansowe lub inne składniki majątku, których właściciel nie może swobodnie używać, przenosić ani zbywać wskutek decyzji prawnej, administracyjnej lub sankcji.

  38. zamrożony konflikt

    Konflikt, w którym intensywne działania zbrojne wygasły lub zostały ograniczone, ale nie osiągnięto trwałego porozumienia politycznego ani ostatecznego rozwiązania sporu.

  39. zamówienia publiczne

    Umowy zawierane przez instytucje publiczne na zakup robót, dostaw lub usług, finansowanych w całości albo części ze środków publicznych.

  40. zamówienie kolejnego sezonu

    Decyzja nadawcy lub platformy o sfinansowaniu i przygotowaniu następnej części serialu.

  41. zanieczyszczenie morskie

    Wprowadzenie do środowiska morskiego substancji lub energii, które mogą szkodzić organizmom, siedliskom albo działalności człowieka. Przykładem jest ropa naftowa przedostająca się do wody.

  42. zannualizowany poziom przychodów

    Szacowane tempo przychodów przeliczone na okres dwunastu miesięcy. Nie oznacza sumy faktycznie uzyskanej w pełnym roku.

  43. zapalenie przyzębia

    Przewlekła choroba zapalna, w której bakterie gromadzące się pod linią dziąseł uszkadzają tkanki utrzymujące zęby.

  44. zapasy awaryjne

    Zgromadzone wcześniej rezerwy ropy naftowej i produktów naftowych, przeznaczone do wykorzystania podczas przerw w dostawach lub innych zakłóceń rynku.

  45. zapobieganie utracie danych

    Zestaw zasad i mechanizmów wykrywających oraz ograniczających nieuprawnione ujawnianie lub przesyłanie wrażliwych informacji. System może ostrzegać, rejestrować zdarzenie albo zablokować operację.

  46. zaprzysiężenie

    Formalna uroczystość, podczas której osoba obejmująca urząd składa przysięgę i zobowiązuje się do wykonywania swoich obowiązków zgodnie z prawem.

  47. zapytanie

    Pytanie, polecenie lub zestaw informacji przekazany wyszukiwarce albo systemowi AI w celu uzyskania odpowiedzi lub wyników.

  48. zapłon fuzji jądrowej

    Stan, w którym reakcja fuzji zaczyna podtrzymywać się dzięki energii wytwarzanej podczas samej reakcji. Osiągnięcie zapłonu jest jednym z celów badań nad fuzją.

  49. zarzut

    Formalne przypisanie konkretnej osobie podejrzenia popełnienia określonego czynu zabronionego.

  50. zarzut dyscyplinarny

    Formalne wskazanie, że sędzia mógł naruszyć obowiązki zawodowe lub zasady etyki. Może prowadzić do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.