NI

Słownik redakcyjny

Definicje i pojęcia

Uporządkowany indeks terminów technicznych, prawnych, gospodarczych i naukowych występujących w naszych publikacjach.

Liczba haseł
3872
Widoczny zakres
1621-1710

Indeks alfabetyczny

L

6 haseł

  1. luka podażowa

    Niedobór oferowanych nieruchomości lub powierzchni w stosunku do potrzeb zgłaszanych przez potencjalnych najemców lub kupujących.

  2. luka prawna

    Brak regulacji lub niedostateczne uregulowanie określonej sytuacji, które pozwala na działanie nieobjęte wyraźnym zakazem. Luka może osłabiać skuteczność przepisów.

  3. luka w oprogramowaniu

    Błąd lub słabość w oprogramowaniu, którą można wykorzystać do naruszenia jego bezpieczeństwa albo uzyskania nieuprawnionego dostępu. Luki mogą wynikać między innymi z błędów projektowych lub programistycznych.

  4. luka w zabezpieczeniach

    Błąd w oprogramowaniu, który może umożliwić działanie niezgodne z założeniami bezpieczeństwa, na przykład nieuprawniony dostęp do danych.

  5. lut cynowy

    Spoiwo lutownicze zawierające cynę, używane do trwałego łączenia elementów elektronicznych lub metalowych.

  6. lądowa energetyka wiatrowa

    Sektor energetyki wykorzystujący turbiny ustawione na lądzie do przekształcania energii wiatru w energię elektryczną.

M

84 haseł

  1. magazyn energii

    System służący do gromadzenia energii w jednym momencie i oddawania jej później, gdy jest potrzebna.

  2. magazyn paliw

    Magazyn paliw to obiekt służący do przechowywania ropy naftowej lub produktów paliwowych w odpowiednio zabezpieczonych zbiornikach. Zwykle obejmuje także systemy kontroli, ochrony przeciwpożarowej i przeładunku.

  3. magnetized target fusion

    Koncepcja fuzji jądrowej wykorzystująca pola magnetyczne do uformowania zjonizowanej plazmy oraz mechaniczne sprężanie otaczającej jej powłoki.

  4. mainstream

    Główny nurt opinii, idei lub kultury, który jest szeroko obecny w przestrzeni publicznej i uznawany za powszechnie akceptowany.

  5. makieta

    Fizyczny model projektowanego samochodu, często wykonywany w zmniejszonej skali, służący do oceny proporcji i wyglądu przed budową prototypu.

  6. makroekonomia

    Dziedzina ekonomii badająca funkcjonowanie gospodarki jako całości, w tym wzrost gospodarczy, inflację, bezrobocie i handel zagraniczny.

  7. maksymalna cena paliw

    Ustalony w przepisach lub na ich podstawie górny limit ceny paliwa, którego nie powinno się przekroczyć w zakresie objętym regulacją.

  8. malvertising

    Malvertising to wykorzystywanie reklam internetowych do nakłaniania użytkowników do wejścia na szkodliwe strony lub pobrania złośliwego oprogramowania.

  9. malware

    Złośliwe oprogramowanie zaprojektowane do wykonywania niepożądanych lub nieuprawnionych działań, takich jak kradzież danych, zakłócanie pracy systemu albo dalsze rozprzestrzenianie się.

  10. mandat

    Uprawnienie do sprawowania obieralnej funkcji publicznej, uzyskane w wyniku wyboru, albo samo zajmowane stanowisko przedstawicielskie.

  11. mandat parlamentarny

    Uprawnienie do reprezentowania wyborców w parlamencie, uzyskane w wyniku wyborów na określoną kadencję.

  12. manipulacja robotyczna

    Manipulacja robotyczna to wykorzystywanie mechanizmów robota do chwytania, przemieszczania lub zmieniania położenia przedmiotów w kontrolowany sposób.

  13. manipulacja rynków finansowych

    Manipulacja rynków finansowych to celowe rozpowszechnianie informacji lub podejmowanie działań, które mogą sztucznie zmieniać ceny aktywów albo decyzje uczestników rynku.

  14. mapa drogowa produktu

    Plan rozwoju produktu lub całej linii produktów, określający przewidywaną kolejność i czas wprowadzania kolejnych zmian oraz wersji.

  15. marketplace

    Platforma internetowa, która łączy wielu sprzedawców z kupującymi i umożliwia zawieranie transakcji za pośrednictwem jednego serwisu.

  16. marquee matchup

    Wyróżniony, szczególnie atrakcyjny mecz z udziałem znanych drużyn lub zawodników, promowany jako główne wydarzenie programu.

  17. marszałek Sejmu

    Marszałek Sejmu to osoba kierująca pracami Sejmu, reprezentująca tę izbę parlamentu i czuwająca nad organizacją jej obrad.

  18. marża detaliczna

    Marża detaliczna to różnica między ceną sprzedaży produktu klientowi a kosztem jego zakupu przez sprzedawcę, uwzględniająca także jego zarobek i część kosztów działalności.

  19. masa beztłuszczowa

    Masa beztłuszczowa to część masy ciała niezawierająca tkanki tłuszczowej. Obejmuje między innymi mięśnie, kości, narządy i wodę ustrojową.

  20. masowiec

    Statek towarowy przeznaczony do przewozu dużych ilości ładunków sypkich, takich jak zboże, węgiel lub ruda.

  21. masowy nadzór

    Masowy nadzór to systematyczne gromadzenie lub analizowanie informacji o dużej liczbie osób, często bez indywidualnego podejrzenia wobec każdej z nich.

  22. maszyna wirtualna

    Izolowane środowisko programowe, które emuluje komputer i pozwala uruchamiać system operacyjny gościa w ramach innego systemu, zwanego gospodarzem.

  23. matactwo

    Bezpośrednie lub pośrednie utrudnianie postępowania, na przykład przez wpływanie na świadków, ukrywanie dowodów albo uzgadnianie zeznań. Obawa matactwa może być podstawą zastosowania środka zapobiegawczego.

  24. materiał biodegradowalny

    Materiał, który może być rozkładany przez organizmy lub procesy biologiczne w odpowiednich warunkach. Biodegradowalność nie oznacza automatycznie szybkiego ani całkowitego rozpadu w środowisku morskim.

  25. materiał dowodowy

    Zbiór informacji, dokumentów, nagrań, przedmiotów lub zeznań wykorzystywanych do ustalenia faktów w postępowaniu.

  26. materiał premium

    Treść udostępniana w rozszerzonej wersji, często odpłatnie lub wyłącznie określonej grupie odbiorców.

  27. materiały Premium

    Treści oznaczone jako dostępne w rozszerzonym modelu dostępu, na przykład po zalogowaniu lub spełnieniu dodatkowego warunku serwisu.

  28. materiały kompozytowe

    Materiały kompozytowe powstają z co najmniej dwóch różnych składników, połączonych tak, aby uzyskać korzystniejsze właściwości niż w przypadku użycia ich osobno.

  29. materiały krytyczne

    Materiały krytyczne to surowce lub materiały uznawane za szczególnie ważne dla gospodarki i jednocześnie narażone na ryzyko ograniczenia dostaw.

  30. mały reaktor modułowy

    Mały reaktor modułowy to reaktor jądrowy o mniejszej mocy, projektowany z myślą o powtarzalnej produkcji i instalowaniu w modułach. Może być wykorzystywany w rozproszonych lokalizacjach, takich jak bazy wojskowe lub zakłady przemysłowe.

  31. małżeństwo jednopłciowe

    Małżeństwo zawarte przez dwie osoby tej samej płci. Jego zawieranie lub uznawanie zależy od przepisów obowiązujących w danym państwie.

  32. mecenat

    Mecenat to wspieranie twórczości, kultury lub nauki przez osobę albo instytucję, najczęściej w formie finansowania, udostępniania zasobów lub pomocy organizacyjnej.

  33. mechanika roguelike

    Model rozgrywki, w którym kolejne podejścia często różnią się układem wyzwań, a niepowodzenie może oznaczać rozpoczęcie nowej próby.

  34. mechanizm PURL

    Mechanizm koordynowania i finansowania zakupów uzbrojenia dla Ukrainy przez państwa wspierające, w tym członków NATO.

  35. mechanizm awaryjnego wyłączenia

    Techniczne rozwiązanie umożliwiające szybkie zatrzymanie systemu lub ograniczenie jego działania w sytuacji zagrożenia.

  36. mechanizm różnicowy

    Mechanizm w układzie napędowym, który przekazuje moment obrotowy na koła jednej osi i pozwala im obracać się z różnymi prędkościami, na przykład podczas skręcania.

  37. mechanizm wykrywania intruzów

    Rozwiązanie monitorujące aktywność w systemie lub sieci w celu wykrywania oznak nieuprawnionego dostępu albo ataku. Po wykryciu podejrzanego zdarzenia może wygenerować alert dla administratora.

  38. mechanizmy decyzyjne

    Ustalone zasady, procedury i organy służące podejmowaniu, zatwierdzaniu oraz wdrażaniu decyzji. Określają między innymi, kto ma kompetencje, jak przebiega uzgadnianie stanowisk i jakie są wymagane większości.

  39. mechanizmy milczenia i bagatelizowania

    Wzorce zachowań lub praktyk, które utrudniają ujawnienie sprawy, ograniczają reakcję na zgłoszenie albo przedstawiają problem jako mniej istotny, niż wynika to z relacji osoby zgłaszającej.

  40. mechanizmy obronne

    Rozwiązania, procedury i zdolności służące zapobieganiu zagrożeniom oraz reagowaniu na nie. Mogą obejmować środki wojskowe, organizacyjne, prawne i cywilne.

  41. mechanizmy wykonawcze

    Komponenty, które przekładają decyzje systemu na konkretne działania ochronne. Mogą na przykład wdrażać zmiany w konfiguracji lub uruchamiać procedury naprawcze.

  42. mecz przedsezonowy

    Spotkanie sportowe rozgrywane przed rozpoczęciem sezonu zasadniczego, zwykle w ramach przygotowań zespołu do rywalizacji o stawkę.

  43. mecz rewanżowy

    Drugie spotkanie dwóch drużyn w ramach tej samej rywalizacji, rozgrywane po pierwszym meczu i uwzględniane przy ustalaniu końcowego wyniku dwumeczu.

  44. mecz za zamkniętymi drzwiami

    Spotkanie rozgrywane bez udziału publiczności, zwykle także bez standardowej oprawy medialnej.

  45. media publiczne

    Media utrzymywane w całości lub części ze środków publicznych i zobowiązane do realizowania zadań informacyjnych oraz służby publicznej. W wyborach powinny zapewniać bezstronne i zrównoważone relacjonowanie rywalizacji politycznej.

  46. mediacja

    Sposób rozwiązywania sporu, w którym zaakceptowana przez strony osoba lub instytucja pomaga im prowadzić rozmowy i znaleźć porozumienie. Mediator nie narzuca stronom wiążącego rozstrzygnięcia.

  47. mediana

    Mediana to wartość środkowa w uporządkowanym zbiorze danych. Co najmniej połowa obserwacji ma wartość nie większą od mediany, a co najmniej połowa nie mniejszą.

  48. mediana wynagrodzeń

    Wartość środkowa uporządkowanego zestawu wynagrodzeń, dzieląca pracowników na dwie grupy o równej liczebności.

  49. mediator

    Bezstronna osoba lub podmiot pomagający stronom konfliktu prowadzić rozmowy i szukać rozwiązania, bez narzucania im wiążącej decyzji.

  50. medtech

    Sektor technologii medycznych obejmujący rozwiązania wykorzystywane w zapobieganiu, wykrywaniu, monitorowaniu lub leczeniu problemów zdrowotnych.

  51. medycyna pola walki

    Dziedzina medycyny wojskowej zajmująca się udzielaniem pomocy medycznej i leczeniem rannych w warunkach konfliktu zbrojnego.

  52. megapiksel

    Jednostka odpowiadająca milionowi pikseli. W przypadku aparatu fotograficznego informuje przede wszystkim o liczbie elementów tworzących rejestrowany obraz.

  53. megawat

    Jednostka mocy równa milionowi watów. W energetyce opisuje między innymi maksymalną moc elektrowni, farmy wiatrowej lub pojedynczego urządzenia.

  54. megawatogodzina

    Jednostka energii odpowiadająca zużyciu lub wytworzeniu 1 megawata mocy przez godzinę. Jedna megawatogodzina to 1000 kilowatogodzin.

  55. memorandum

    Dokument przedstawiający ustalenia, zamiary lub ramy współpracy między stronami, często poprzedzający zawarcie bardziej wiążącej umowy.

  56. menarche

    Menarche to pierwsza miesiączka, uznawana za jeden ze wskaźników rozwoju płciowego. Nie opisuje jednak wszystkich etapów dojrzewania ani ich przebiegu.

  57. menedżer generalny

    Osoba odpowiedzialna za zarządzanie sportowym funkcjonowaniem drużyny lub programu. Jej zadania mogą obejmować budowę składu, rekrutację zawodników i współpracę z personelem.

  58. menedżer haseł

    Program lub usługa służąca do bezpiecznego przechowywania, tworzenia i automatycznego uzupełniania haseł. Dostęp do zapisanych danych jest zwykle chroniony hasłem głównym.

  59. mens rea

    W prawie pojęcie odnoszące się do nastawienia psychicznego i zamiaru sprawcy, uwzględnianego przy ocenie czynu zabronionego.

  60. menstruacja

    Menstruacja to cykliczne krwawienie z dróg rodnych, związane ze zmianami zachodzącymi w układzie rozrodczym po niezajściu w ciążę.

  61. meritum

    Meritum sprawy to jej istota, czyli merytoryczna ocena przedstawionych żądań, faktów, argumentów i dowodów, a nie kwestii proceduralnych.

  62. metadane

    Informacje opisujące utwór lub inny materiał, na przykład jego tytuł, autorów, typ, źródło, prawa oraz sposób wykorzystania.

  63. metadane lokalizacyjne

    Informacje techniczne zapisane w pliku, na przykład zdjęciu, które mogą wskazywać miejsce jego utworzenia lub wykonania. Przy dużej dokładności mogą ułatwiać ustalenie adresu lub lokalizacji osoby.

  64. metadon

    Metadon to syntetyczny opioid stosowany między innymi w leczeniu uzależnienia od opioidów. W terapii substytucyjnej pomaga ograniczać objawy odstawienia i głód narkotykowy.

  65. metale ziem rzadkich

    Grupa 17 pierwiastków metalicznych, wykorzystywanych między innymi w magnesach, elektronice, bateriach i technologiach energetycznych.

  66. metoda zerowego budżetu

    Metoda planowania finansów, w której każdej zarobionej złotówce przypisuje się określone zadanie, takie jak opłacenie rachunków, oszczędzanie lub spłata długu. Nie oznacza konieczności wydania całego dochodu.

  67. metr sześcienny

    Metr sześcienny to jednostka objętości odpowiadająca przestrzeni o wymiarach jeden metr na jeden metr na jeden metr. Jest równy 1000 litrom i służy między innymi do pomiaru ilości paliw oraz gazu.

  68. metr sześcienny na sekundę

    Jednostka natężenia przepływu określająca, ile metrów sześciennych wody przepływa przez określony przekrój rzeki w ciągu sekundy.

  69. metropolita

    W Kościele katolickim biskup stojący na czele metropolii, czyli prowincji kościelnej obejmującej kilka diecezji.

  70. metryka adopcji AI

    Wskaźnik służący do oceny zakresu i sposobu korzystania z narzędzi lub systemów AI w organizacji.

  71. metryki

    Kwantyfikowalne wskaźniki używane do pomiaru wyników, zachowań użytkowników lub zmian zachodzących w czasie.

  72. metyl jasmonian

    Metyl jasmonian, oznaczany skrótem MeJA, to roślinny hormon sygnałowy związany przede wszystkim z reakcjami na stres. Może zmieniać aktywność genów i wpływać na wytwarzanie metabolitów, w tym saponin.

  73. miasto macierzyste

    Miasto macierzyste to główne centrum cywilizacji w grze, zapewniające graczowi określone zasoby lub wsparcie. Tryb Independence ogranicza możliwość korzystania z tej pomocy.

  74. microATX

    microATX to standard płyt głównych mniejszych od pełnowymiarowych płyt ATX, ale zazwyczaj oferujących więcej możliwości rozbudowy niż Mini-ITX.

  75. midseason

    Okres ramówki telewizyjnej przypadający zwykle w środku sezonu programowego, poza głównym jesiennym i wiosennym cyklem premier.

  76. miejsce doraźnego schronienia

    Przestrzeń lub obiekt przygotowany do tymczasowego zapewnienia ludziom ochrony przed zagrożeniem, bez konieczności budowy specjalistycznego schronu.

  77. miejskie kopalnie

    Określenie zasobów materiałów znajdujących się w zużytych produktach, budynkach, infrastrukturze i odpadach miejskich, które można odzyskać i ponownie wykorzystać.

  78. mielizna

    Płytki fragment dna rzeki, jeziora lub morza, na którym głębokość wody jest niewielka i który może utrudniać żeglugę.

  79. mienie rządowe

    Nieruchomości, rzeczy lub inne składniki majątku należące do państwa albo pozostające pod kontrolą organów rządowych.

  80. mieszane kody językowe

    Mieszane kody językowe to używanie elementów co najmniej dwóch języków w jednej wypowiedzi, rozmowie lub środowisku komunikacyjnym.

  81. mieszany kanał pokładowy

    Przekaz z kamer umieszczonych w samochodach, w którym system automatycznie przełącza ujęcia podczas wydarzenia.

  82. migotanie emitera

    Losowe przełączanie emitera między stanem świecenia i stanem wygaszenia.

  83. migracja

    Proces przenoszenia rozwiązania, danych lub integracji do nowej wersji systemu albo nowego sposobu działania.

  84. migracja zarobkowa

    Przemieszczanie się do innego regionu lub państwa w celu podjęcia pracy i uzyskania dochodu.

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.