Pontiac GTO jest jednym z samochodów, które najlepiej symbolizują złotą erę amerykańskich muscle carów. Przed jego debiutem w 1964 roku Detroit budowało już szybkie i mocne auta, takie jak Chevrolet Impala z silnikiem 409 czy Pontiac 421 Super Duty. Zwykle jednak uzyskanie wysokich osiągów wymagało wybrania specjalnej wersji silnika z listy opcji albo zakupu auta przygotowanego przede wszystkim do wyścigów. GTO zmienił ten schemat. Oferował mocny silnik V8, ale jednocześnie był kompletnym samochodem drogowym, który wyglądał sportowo, osiągał dobre wyniki i nie wymagał obsługi zespołu wyścigowego.
Nazwa zapożyczona od Ferrari
Skrót GTO oznacza Gran Turismo Omologato, czyli w przybliżeniu grand touring z homologacją wyścigową. Ferrari po raz pierwszy użyło tej nazwy w 1962 roku przy wyjątkowej wersji modelu 250 GT. Ferrari 250 GTO powstało z myślą o rywalizacji między innymi w 24-godzinnym wyścigu Le Mans. Zgodnie z wymaganiami FIA, aby dopuścić samochód do zawodów, producent miał zbudować 100 drogowych egzemplarzy potrzebnych do homologacji. W praktyce Ferrari wyprodukowało 36 sztuk, choć organizacja miała uznać, że warunek został spełniony. Kilka tysięcy kilometrów dalej Pontiac wykorzystał ten sam skrót do oznaczenia samochodu o zupełnie innym przeznaczeniu.
Jak Pontiac ominął ograniczenia koncernu
Pontiac miał własne sukcesy w motorsporcie. W latach 1960 do 1962 marka dwukrotnie wygrała Daytona 500, zdobyła mistrzostwa kierowców i producentów NASCAR Grand National, a także odnosiła zwycięstwa w zawodach NHRA. Sytuacja zmieniła się w styczniu 1963 roku, gdy General Motors zakazał fabrycznego zaangażowania w sport motorowy. Pontiac potrzebował więc sposobu na przyciągnięcie uwagi klientów, szczególnie młodego pokolenia kupujących. Pomysł przypisywany jest głównemu inżynierowi Johnowi DeLoreanowi, przy udziale Billa Collinsa i Russa Gee. Chodziło o przeniesienie dużego silnika 389 o pojemności 6,4 litra z pełnowymiarowych modeli do średniej wielkości Tempesta.
Koncern General Motors miał również zasadę, która blokowała stosowanie dużych silników V8 w samochodach pośredniej wielkości. Zakaz dotyczył jednak silników bazowych, a nie opcjonalnych pakietów. Pontiac zaoferował więc GTO jako dodatkowe wyposażenie dla modelu Tempest Le Mans i w ten sposób wprowadził konstrukcję do sprzedaży w 1964 roku. Podstawowa wersja silnika 389 z gaźnikiem czterogardzielowym rozwijała 325 KM, a odmiana Tri-Carb z trzema dwugardzielowymi gaźnikami osiągała 348 KM.